İlk insan koronavirusunu aşkarlamış qadın kimdir?

Sağlamlıq 20:04 21.04.2020

İlk insan koronavirusunu aşkarlayan şotlandiyalı avtobus sürücüsünün qızı, 16 yaşında məktəbi tərk etmiş qadın bir qadın olub.

June Almeida virusun təsvirinin yaradılması sahəsində öncül olub və onun elmi araşdırmaları indiki pandemiyaya görə yenidən diqqəti özünə cəlb edib.

Covid-19 yeni bir xəstəlik olsa da, onu törədən koronavirus ilk dəfə 1964-cü ildə Londonda St Thomas Xəstəxanasının laboratoriyasında June Almeida tərəfindən aşkar olunub.

 

1930-cu ildə doğulan gələcək virusoloq June Hart Şotlandiyada, Glasgow şəhərinin şimal şərqindəki Alexandra Parkın yaxınlığında kirayə bir evdə boya-başa çatıb.

Məktəbi yarımçıq tərk etmiş June Hart Glasgow Kral xəstəxanasında histopatologiya laboratoriyasına işə düzəlib.

O, daha sonra karyerasını davam etdirmək üçün Londona köçüb və 1954-cü ildə venesuelalı rəssam Enriques Almeida ilə evlənib.

Tibb sahəsi üzrə yazar George Winter qeyd edir ki, cütlük və onların gənc qızı Kanadanın Toronto şəhərinə köçəndən sonra Ontario Xərçəng İnstitutunda doktor Almeida elektron mikroskopla tədqiqat aparmaq bacarıqlarını inkişaf etdirib.

Onun ilk dəfə təklif etdiyi üsul əsasında antitellər və onların birləşmələrindən istifadə edərək virusların daha dəqiq təsvirini əldə etmək mümkün olub.

George Winter BBC radiosuna bildirib ki, doktor June Almeida-nın istedadı Britaniyada yüksək dəyərləndirildikdən, o, 1964-cü ildə St Thomas Tibbi Hospitalına işə dəvət olunub. Maraqlıdır ki, Britaniyanın Baş naziri Boris Johnson Covid-19 virusuna yoluxandan sonra məhz həmin hospitalda müalicədən keçib.

Koronavirus: Nə dərəcədə narahat olmalı? Koronavirus: maskaları kim, harada və necə taxmalı? Böyük şəhərlərdə koronavirus: yoluxmadan yayınmaq olarmı?Koronavirus: onu ilk xəstəyə hansı heyvan yoluxdurub?

Britaniyaya qayıtdıqdan sonra June Almeida doktor David Tyrrell ilə əməkdaşlıq edib. Doktor Tyrrell isə Wiltshire bölgəsinin Salisbury şəhərində ümumi soyuqdəymə ilə bağlı tədqiqatlar aparıb.

George Winter-in sözlərinə görə, doktor Tyrrell könüllülərin burunlarından götürülmüş nümunələrinin tədqiqi ilə məşğul olub və onun qrupu soyuqdəymə ilə əlaqəli olan bir neçə virusun laboratoriya şəraitində böyüdülməsinə nail ola bilib.

Xüsusilə 1960-cı ildə Surrey-də bir məktəblinin burnundan götürülmüş bir virus nümunəsi sonradan B814 adı ilə məşhurlaşıb.

Tədqiqatçılar aşkar edib ki, ümumi soyuqdəymə simptomlarını könüllülərə ötürmək mümkün olsa da, onları hüceyrələrdə böyütmək mümkün olmayıb.

Bununla belə könüllülər üzərində aparılmış tədqiqatlar virusların orqanlarda inkişaf etdiyini göstərib və doktor Tyrrell bunun elektron mikroskopla izlənməsinin mümkünlüyü ilə maraqlanıb.

Nümunələr doktor June Almeida-ya göndərildikdən sonra, o, izlədiyi həmin virus hissəciklərini qrip virusları kimi təsvir edib, amma fərqin olduğunu da vurğulayıb.

June Almeida-nın müəyyən etdiyi virus ilk insan koronavirusu imiş.

George Winter deyir ki, doktor Almeida belə nümunələri əvvəllər siçan hepatitini və toyuqlarda yoluxucu bronxiti araşdırarkən görübmüş.

Onun sözlərinə görə, doktor Almeida-nın elmi jurnala göndərdiyi məqalə o zaman rədd edilib və bunun səbəbi kimi göndərilmiş "virusun təsvirinin sadəcə qrip virusu hissəciklərinin aşağı keyfiyyətli təsviri olduğu" göstərilibmiş.

B814 ştammından əldə edilmiş yeni kəşf 1965-ci ildə Britaniya Tibb jurnalında işıq üzü görüb və müşahidə olunmuş virusun ilk təsvirləri iki il sonra Ümumi Virusologiya jurnalında dərc olunub.

Cənab Winter-in dediyinə görə, həmin virusa tacabənzər formalarına görə "koronavirus" adını da doktor Tyrrell, doctor Almeida və St Thomas hospitalının rəhbəri professor Tony Waterson birlikdə veriblər.

Sonrakı illərdə doktor Almeida Londonda Tibb Məktəbinin aspiranturasında çalışıb və orada doktorluq dərəcəsinə layiq görülüb.

O, karyerasını Wellcome İnstitutunda bitirib, orada doktor Almeida virusların təsviri ilə bağlı elmi işlərinə görə bir neçə patent alıb.

Wellcome institutundan ayrıldıqdan sonra Dr Almeida yoga müəllimi kimi çalışıb, ancaq 1980-ci illərin sonunda İİV virusu problemi ortaya çıxandan sonra virusologiyaya məsləhətçi qismində qayıdaraq İİV virusunun təsvirinin yaradılmasında iştirak edib.

June Almeida 2007-ci ildə 77 yaşında vəfat edib.

İndi isə ölümündən 13 il sonra bütün dünyada yayılmış virusun öyrənilməsinə öz tədiqatları ilə kömək olan doktor Almeida bu sahənin pioner alimi kimi, nəhayət tanınmağa başlayıb.

Haaqa Məhkəməsində “Ermənistan Azərbaycana qarşı” işi üzrə dinləmələr davam edir - CANLI - VİDEO

Xəbər xətti

Azərbaycan Naşirlərinin I Forumunun proqramı məlum oldu
07:09 25.04.2024
Krım körpüsü bağlanıb
05:12 25.04.2024
İraqın şimalında PKK-nın 6 terrorçusu zərərsizləşdirilib
03:21 25.04.2024
Dövlət müəssisə və təşkilatlarında silinən vəsaitlərin ilkin dəyəri yenidən müəyyənləşdirilib
02:00 25.04.2024
İraq Prezidenti COP29-a dəvət olunub
01:00 25.04.2024
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub
00:15 25.04.2024
Aqrar Universitetin nəzdində Dövlət Aqrar Kolleci publik hüquqi şəxs yaradılıb
23:32 24.04.2024
Lənkəranda günəş enerjisindən isti su alındı
23:00 24.04.2024
Fransa aviaşirkətinə məxsus təyyarə Bakıya qəza enişi edib
22:40 24.04.2024
Bayden Ukrayna, İsrail və Tayvana hərbi yardım haqqında qanunu imzalayıb
22:22 24.04.2024
Masallıda əmək yarmarkası keçiriləcək
22:00 24.04.2024
Güləş üzrə U-17 Azərbaycan çempionatında növbəti mükafatçılar müəyyənləşib
21:39 24.04.2024
Azərbaycan və Qırğızıstan arasında dini sahədə əməkdaşlıq haqqında Memorandum imzalanıb
21:23 24.04.2024
Futbol üzrə Azərbaycan Kubokunda ilk finalçı müəyyənləşib
21:00 24.04.2024
BCG: Azərbaycanda su qıtlığı probleminin həlli gündəlikdəki prioritet məsələdir
20:44 24.04.2024
İsrail ordusu Livanın sərhəd bölgələrində yerləşən 12 yaşayış məntəqəsinə hücum edib
20:21 24.04.2024
Haaqa Məhkəməsində “Ermənistan Azərbaycana qarşı” işi üzrə dinləmələr davam edir - CANLI - VİDEO
19:22 24.04.2024
Qırğızıstan Prezidenti Bakıda şəhidlərin xatirəsini anıb
19:10 24.04.2024
Prezident İlham Əliyevin adından Sadır Japarovun şərəfinə dövlət ziyafəti verilir
19:05 24.04.2024
Azərbaycan və Qırğızıstan prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - YENİLƏNİB-2
18:37 24.04.2024
Sadır Japarov Fəxri xiyabanda Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib
18:30 24.04.2024
Ölkə başçısı: Təəssüflər olsun ki, Azərbaycana qarşı müharibə minalar fonunda davam edir - VİDEO
18:21 24.04.2024
İlham Əliyev və Sadır Japarov Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimində iştirak ediblər - YENİLƏNİB
18:19 24.04.2024
Özbəkistanlı jurnalistlər Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunda olublar - Fotolar - Video
18:14 24.04.2024
Sabah bu ərazidə qaz olmayacaq
18:08 24.04.2024
İlham Əliyev və Sadır Japarov Çingiz Aytmatovun abidəsinin açılış mərasimində iştirak etdilər
17:57 24.04.2024
Əfv Komissiyasında 300-ə yaxın müraciətə baxılıb
17:38 24.04.2024
“Rusiya-Ukrayna müharibəsi əlbəttə ki, tragediyadır” – İlham Əliyev -VİDEO
17:27 24.04.2024
BMT - nin İşgəncələrə Qarşı Komitəsində Azərbaycan nümayəndəliyi ÇIXIŞ EDİR - CANLI/VİDEO
17:18 24.04.2024
Bakının mərkəzində 3 dəqiqəyə 100 manat dələduzluğu
17:17 24.04.2024
"Sülh üçün ən böyük maneə öz həllini tapıb" - Elçin Əmirbəyov
16:56 24.04.2024
Məşhur pediatrın canına qəsd etməsinin SƏBƏBİ bu imiş
16:40 24.04.2024
“Türkiyənin Aİ-na üzv ola bilməməsi əsassızdır” – İlham Əliyev -VIDEO
15:31 24.04.2024
Qırğızıstan Prezidenti Ağdamda məktəbin tikintisi barədə DANIŞDI
15:22 24.04.2024
Nəsib Quliyev ölümündən əvvəl məktub yazıbmış
15:07 24.04.2024
İlham Əliyev Qırğızıstana TƏŞƏKKÜR ETDİ
15:04 24.04.2024
Azərbaycan prezidenti Xorvatiya və Azərbaycan arasında mümkün proyektlərin ehtimalına ŞƏRH BİLDİRİB - VİDEO
Azərbaycan prezidenti Xorvatiya və Azərbaycan arasında mümkün proyektlərin ehtimalına ŞƏRH BİLDİRİB - VİDEO
14:42 24.04.2024
Şuşaya ilkin mərhələdə 50 ailə köçürüləcək - RƏSMİ
14:39 24.04.2024
Bakıda məktəbdəki yanğında 3 nəfər tüstüdən ZƏHƏRLƏNİB
14:34 24.04.2024
SON DƏQİQƏ: Sabiq baş pediatr özünə qəsd etdi
SON DƏQİQƏ: Sabiq baş pediatr özünə qəsd etdi
14:24 24.04.2024
Hamısı