Zirve'deki gündem İDLİB - Türkiye bu süreçten nasıl etkilenecektir? İdlib neden Türkiye için önemli? | Eurasia Diary - ednews.net

21 Ekim, Pazartesi


Zirve'deki gündem İDLİB - Türkiye bu süreçten nasıl etkilenecektir? İdlib neden Türkiye için önemli?

Suriye'de 7 yıldır süren savaşların dönüm noktası olarak İdlib görülüyor. Muhalif güçlerin "ana kalesi" olarak bilinen İdlib için mücadele sürüyor. Peki İdlib neden bu kadar önemli? Rejim güçlerinin İdlib müdahilesi Türkiye'yi nasıl etkileyecektir? İdlibin Esad kontrölüne geçmesi Suriye'deki savaşı bitire bilirmi?

Analitik Merkez A- A A+
Dün (17 eylül 2019) Ankara tarihi bir görüşmeye şahid oldu. Suriye savaşının garantör ülkeleri Rusya-İran-Türkiye Çankaya köşkünde  buluşdular. Buluşmanın esas konusu İdlib oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan İdlib'de yaşanan savaşların Türkiye için büyük göç dalgası oluşmasından rahatsızlığını dile getirdi. Ayrıca Suriye'deki güvenliğin oluşması için PYD/YPG ile mücadelenin önemli olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, sonda Hasan Ruhani ve Vladimir Putin ile her konuda anlaşdığını dedi.
 
 
 Peki Türkiye için İdlib neden bu kadar önemli? 
 İdlib Suriye'nin kuzey batısında,Türkiye'nin Hatay ilinin sınır komşusu.130 km Türkiye'den uzakta bulunan  bölgenin  doğusunda Halep, kuzeydoğusunda Halep'in Afrin ilçesi, güneyinde Hama, kuzeybatısında Lazkiye illeri bulunuyor. İdlib'de 2 milyon 400 bin insan yaşıyor ve 1,5 milyon iç göçe etmiş vatandaş barınmış durumda .Başta Türkiye olmal üzere bir çok devlet rejimin olası operasyonunun sivillere yönelik büyük katliamlara neden olabileceğinden ve İdlib'de yaşayan 4 milyona yakın sivilin göç etmesinden endişe ediliyor.
 İdlib'de olası bir göç dalgası, Türkiye'yi olumsuz yönde etkileyecektir.Yeni bir göç dalgasına hazır olmayan ve  bu konuda çalışmalarını sürdüren Erdoğan, İdlibin Esad güçlerinin kontrolüne geçmesi için Rusya ve İran'la anlaşdı.  Ayrıca 2018 Astana buluşmasında Türkiye “İdlib'deki gerginliği azaltma” adı altında türk askeri bölgeye intikal etmişdi. Anlaşma gereği Türkiye İdlib'de sadece gözlem noktalarını kontröl ediyor. İdlib'de güvenli bölgenin oluşması Türkiye'de bulunan suriyeli göçmenlerin de , kendi vatanlarına dönmelerine imkan sağlayacaktır. Ancak bu o kadarda kolay değil, çünki İdlib Suriye savaşının adeta “kördüğümü”. Bölge muhalif güçlerin merkezi olarak biliniyor . Kentten geçen M5 otoyolu Türkiye, Suriye ve Ürdün'ü birbirine bağlıyor. Suriye içinde ise Akdeniz'e çıkış kapısı niteliğindeki İdlib, Lazkiye, Hama ve Halep illerine komşu. Rusya'ya ait Hımeymim Üssü'nün de bulunduğu, Esed rejiminin kalesi Lazkiye'ye komşu olması, İdlib'in stratejik değerini artırıyor.Ayrıca  İdlib Suriye'nin en büyük  insani yardım kapısı olarak ta değerlendiriliyor .  İdlib'deki Su Babülhava Sınır Kapısı'ndan ayda ortalama  1500 civarı insani yardım tırı geçiyor. Bunun yanı sıra Babülhava'dan ayda 4 bin 500 tır civarı ticari mal girişi oluyor.
 
 
 

Muhalif güçlerin ana üssü

Bölgede  Sahil Tümeni, Seçkinler Ordusu, Şüheda El İslam Dareyya ,Sukuru Şam grupları  gibi bir çok birlik , 70 binden fazla gücü ile  rejime karşı savaşan en büyük askeri oluşumlardan birini kurdu. Muhalifler dışında İdlib'de hakim bir diğer grup da Heyet Tahrir Şam.  Bu muhalif güçlerle mücadele içinde olan Suriye rejim güçleri Türkiye'yide yanında görmek istiyor. Çünki Türkiye'nin bu güçler içersinde başta Heyeti Tahrir Şam olmakla bir çoğuna baskı yapa bilmek gücüne sahip. Ayrıca Muhalif güçlerinin Esad ile olası bir savaşında bölgeye ağır silahlar taşıması ve  İdlib'deki Suriye'nin en büyük kapısı olan Babülhalva sınır kapısını kullanacağı ve bu konularda Türkiye'nin desteği olmadan mümkünsüz olduğunu biliyor.  Bu önemi hem muhalif güçler hem Rusya-Rejim birliği bildiği için, Türkiye'nin şartlarını kabul etmek zorunda kalıyor.

Türkiye Bölgenin önemli aktörü
Türkiye'nin Suriye ile 900km sınır hattı olması Türkiye'nin Suriye üzerinde etkisini önemli kılıyor. Ayrıca  ister Türkiyede bulunan suriyeli mültecilerin, isterse de  sınır dahilindeki suriyelilerin mal ve can güvenliğini himayesinde tutuyor. Dolayısıyla bölgede Türkiye'nin olmadığı bir anlaşma ve ya savaş ,sivillerin ve bölgenin geleceğini tehlike altına alacaktır. Ayrıca çözüm süresinde Türkiye'nin duruşu bölgedeki terör güçlerinin varlığını yok etmek adına önemli yere sahip.
Türkiye'yi değil Tüm Avrupa'yı etkileyecektir
Ankara zirve buluşmasında yüz binlerce insanın saldırılar nedeniyle yeniden göç yollarına düştüğünü söyleyen Erdoğan, "Türkiye olarak sınırlarımızın hemen bitişiğinde 4 milyon insanı etkileyecek yeni bir trajedi yaşanmasına seyirci kalamayız. Böylesi bir vahim gelişme sadece ülkemizi değil bütün Avrupa'yı etkileyecektir." değerlendirmesinde bulundu.  Yani olası bir göç dalgası durumunda Türkiye Avrupa sınırlarını mültecilere açağı konusunda gönderme yaptı. Ayrıca bu sözlerle Avrupa'nın da İdlib meselesinde harekete geçmesi konusunda uyardı. Başka bir taraftan ise Recep Tayyip Erdoğan İrana ve Rusya'ya da önemli mesaj vererek , yanı başında yaşanan bir savaşa Türkiye göz ardı etmeyecektir uyarısında bulundu. 
 
 
İdlib ele geçirilirse savaş biter mi?
Beşar Esede bağlı güçler suriyenin yaklaşık yüzde 70'ni kontröl altında tutuyor. İdlib`'deki 70 binin üzerindeki muhalif ordusunu yok etmek, bölgedeki savaşı büyük bir kısımda bitirecektir. Muhaliflerin ana üssünü ele geçirmek Esadın değil İdlib, tüm Suriye üzerindeki etkisini fazlasıyla artıracaktır. İdlib sürecinde rejim güçleri, Rusya ve İran Türkiye'nin taleplerini değerlendirmek zorunda.  Ankara 3'lü zirvesinde Recep Tayyip Erdoğan “ Suriyedeki güvenliğin sağlanması için  PYD/YPG güçleri ile mücadele  şart “ sözlerini dile getirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan rejim  İdlibden sonra bu terör birliklerinin PYD/YPG örgütlerine destekte bulunacağından endişeli. Öte yandan, TSK'nın İdlib gerginliği azaltma adına, sınırları içerisinde 12 gözlem noktasını bulundurması, İdlib'i daha da önemli bir yer haline getirdi. İdlib'de silahlı birçok grubun varlığı, olası bir çatışma durumunda bu grupların Türkiye'ye sızma ihtimalini de beraberinde getiriyor. 
Ayrıca İdlib'in güvenli bir bölge konumuna gelmesi , Türkiye'deki mültecilerin geri dönmesine zemin hazırlayacaktır. 
 
 
İdlib'den sonraki süreç
 
Ankara buluşmasında Rusya cumhurbaşkanı Vladimir Putin  " İdlib meselesinden sonra , Suriye eski hayatına geri dönecek, Arap birliği ile ilişkileri düzeltilecektir" açıklamalarında bulundu. İdlib'deki muhalif güçlerini yok ettikten sonra  Suriye yaralarını sarmaya başlayacaktır. Arap devletleri ile ilişkilerini düzelteceğini bildiren Putin , dolayısıyla Esad rejiminin yeni bir seçime gitmeyeceğini ve iktidarda kalacağının göndermesini yaptı. Suriye'deki 7 yıldan fazladır devam eden savaşın Suriye'nin eski günlerine dönmek adına kolay olmayacağını söyleye biliriz. Savaştan sonraki bir Suriye'nin yeniden kalkınması uzun zaman alacaktır. 
 
Deyanet Hasanzade - Yakın Doğu Üniversitesi Uluslararası  Siyasi İlişkiler bölümü mezunu araştırmacı,gazeteci yazar
 
 

Eurasia Diary

Metinde hata varsa, onu not alıp Ctrl + Enter tuşuna basarak bize gönderin.

EurasiaDiary © İçeriğin yayınlanması için hiperlink kullanılmalı.

Bizi takip edin:
Twitter: @EurasiaTurk
Facebook: EurasiaTurkiye


Загрузка...