"Farslaşdırma onlara Pəhləvilərdən qalan mirasdır" İran türk adlarını dəyişir?- ŞƏRH

Dünya 17:30 09.06.2023

Farslaşdırma siyasəti ötən əsrin 20-ci illərindən, Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlişindən sonra vüsət alıb. Pəhləvi şahı Rza xanın vaxtında, 1925-ci ildən, belə bir siyasət qüvvəyə minib. "Bir millət, bir din, bir bayraq". Fars dilindən başqa dildə danışmaq, oxumaq, yazmaq qadağan edilib. Yas mərasimlərində belə, türkcə danışanda dövlət qurumları müdaxilə edirdi. Bu İranda hələ də davam edir. 

Məsələ ilə bağlı güneyli siyasi şərhçi Kərim Əsğəri Ednews-a açıqlama verib.

O bildirib ki, Güney Azərbaycanda toponimlərin adının dəyişdirilirməsi 100 illik keçmişə söykənən siyasətdir.

“Bu gün İran dediyimiz coğrafiyada Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlməsi 1000 illik türklərin sona gəlməsi ilə başlanılıb.  İran siyasətinin təməl məsələrindən biri farslaşdırmadır. Siyasətin ən böyük rəqibi isə Azərbaycandır.  Onun üçün hakimiyyət dövrünün ilk illərindən bəri fars dilli qurum qurulub. Daha sonra isə coğrafi yer adlarının adını dəyişdirilib. İranda türk Qacarlar sülaləsinin hökmranlığı rəsmən ləğv edildikdən sonra fars Pəhləvilər sülaləsinin hakimiyyətə gəlməsi ilə yer adlarının dəyişdirilməsi Azərbaycan türklərinin kimliyini silmək üçün həyata keçirilən geniş siyasətin tərkib hissəsi oldu.  Bu siyasət həm Pəhləvilər dövründə, həm də İran İslam Respublikası dövründə gedir”.

Siyasi şərhçinin sözlərinə görə,  Qacarlara həsr olunan  məmləkətlərdə 4 vilayətdən var idi.

“Bunlardan ən böyük və önəmlisi Azərbaycan idi. Lakin hakimiyyətdə gedən prosseslərdə Azərbaycan adını bölgələrdən götürməyə başladılar. Əvvəl 4 vilayət olan ərazilər daha sonra 8-10 sonda isə 31-32 vilayətə gətirib çıxardılar. İranda Azərbaycan-Türkiyə ətlə dırnaq kimi görülür.  Azərbaycan adları, adət-ənənələri, tarixi  yox olması üçün çalışılır. Bu gün İranda yalnız Şərqi və Qərbi Azərbaycan qalıb. İran tarixi rəqibi aradan götürməyə çalışır”. 

Cənubi Azərbaycan şöbəsinin müdiri Səməd Bayramzadənin sözlərinə görə, bu dövlət siyasətidir. 

“Coğrafi adların farslaşdırılırması daha qədim zamanlardan gəlir.  Daha sonra isə doğulan uşaqlara belə türk dilli adların verilməsinə icazə verilmədi. Hələ də İranda uşaqlara türk dilində adların verilməsinin qarşısı alınır. Bu gün də ayrıseçkilik davam edir. Türk adlarının farsca və ya ərəbcə dəyişdirilməsi mədəni soyqırımı kimi qəbul edilməklə yanaşı, bəzən Güney Azərbaycan türklərinə qarşı təhqir də ehtiva edir.  Konstusiyanın 11-ci maddəsində ibtidai məktəblərdə ana dilində təhsil almaq hüquqi verilir. Lakin İranda isə bu belə deyil. Azərbaycan dilində rəsmi məktəb yaradılmayıb. Küçə, şəhər adlarına isə türk adlarının verilməsinin qarşısı hər zaman alınır. Bu siyasət İrana Pəhləvilərdən qalan mirasdır”.

Aysel Şahmar

İlyas Hüseynov: "COP29 erməniləri ciddi narahat edir" - MÜSAHİBƏ - VİDEO

Xəbər xətti

Ukrayna üzrə ikinci sammitin mümkün tarixi açıqlanıb
00:01 17.06.2024
Atletimiz Avropa birinciliyinin qalibi oldu
Atletimiz Avropa birinciliyinin qalibi oldu
23:28 16.06.2024
Qəzzada ölən fələstinlilərin sayı 37,3 min nəfəri keçib
23:00 16.06.2024
İranın XİN başçısı və Rusiya XİN-in xüsusi nümayəndəsi Qafqazdakı prosesləri müzakirə ediblər
22:28 16.06.2024
Qaziantepdə ağır yol qəzasında 2 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb
22:00 16.06.2024
Blinken müsəlmanları təbrik etdi
21:30 16.06.2024
İordaniyanın azı 14 təbəəsi Həcc ziyarəti zamanı ölüb, daha 17 nəfər itkin düşüb - YENİLƏNİB
21:00 16.06.2024
ABŞ-da təyyarə yerə çırpıldı: 2 ölü var
ABŞ-da təyyarə yerə çırpıldı: 2 ölü var
20:45 16.06.2024
ABŞ və Ermənistan rəsmiləri müdafiə məsələlərini müzakirə ediblər
20:30 16.06.2024
Gürcüstanda zəlzələ olub
20:13 16.06.2024
Azərbaycan Ordusunun şəxsi heyəti üçün qurbanlar KƏSİLİB
18:00 16.06.2024
COP29 Təşkilat Komitəsinin üzvləri DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzində
17:40 16.06.2024
Azərbaycanlı jurnalist insult KEÇİRDİ - Komadadır
17:20 16.06.2024
Peskov: “Putin Ukrayna ilə danışıqların mümkünlüyünü rədd etmir, lakin”
Peskov: “Putin Ukrayna ilə danışıqların mümkünlüyünü rədd etmir, lakin”
17:00 16.06.2024
MN: Hərbi hissələrdə Qurban bayramı mərasimləri qapalı şəkildə keçirilir
16:41 16.06.2024
"Zəngəzur sənətkarlığı" adlı layihənin ilkin mərhələsi üzrə planlaşdırılan işlər davam etdirilir
"Zəngəzur sənətkarlığı" adlı layihənin ilkin mərhələsi üzrə planlaşdırılan işlər davam etdirilir
16:33 16.06.2024
MDB-yə üzv ökələrin hərbi istehkamçıları TƏLİM KEÇİRƏCƏK
16:20 16.06.2024
Yevlaxda avtomobillər toqquşub, 8 nəfər xəsarət alıb
16:00 16.06.2024
Abşeron çimərliklərində gözlənilən HAVA
15:40 16.06.2024
Sumqayıtda qrad mərmisi aşkarlanıb
15:20 16.06.2024
Bayram tətili ilə əlaqədar paytaxtdan bölgələrə axın MÜŞAHİDƏ EDİLİR
15:00 16.06.2024
Şahbaz Şərif Prezident İlham Əliyevə ZƏNG EDİB
14:40 16.06.2024
Temperatur 38 dərəcəyədək yüksələcək - SABAHIN HAVASI
14:20 16.06.2024
Avropa çempionatları tarixinin ən erkən QOLU VURULUB
Avropa çempionatları tarixinin ən erkən QOLU VURULUB
14:00 16.06.2024
Sautqeyt: "Rəqibin zəif tərəflərindən istifadə etməyə çalışmalıyıq”
Sautqeyt: "Rəqibin zəif tərəflərindən istifadə etməyə çalışmalıyıq”
13:40 16.06.2024
Ölkə ərazisində 35 dərəcə isti müşahidə edilir - FAKTİKİ HAVA
13:20 16.06.2024
Ayasofyada BAYRAM NAMAZI
Ayasofyada BAYRAM NAMAZI
13:00 16.06.2024
Mingəçevirdəki yanğında xəsarət alanların SON VƏZİYYƏTİ açıqlanıb
12:40 16.06.2024
Təzəpir məscidinin imamı: “Mağazalarda kəsilmiş heyvan ətinin qurbanlıq adı ilə satışı şəriətə uyğun deyil”
12:20 16.06.2024
Nazirdən bayram PAYLAŞIMI
12:00 16.06.2024
Şuşa, Füzuli, Laçında heyvan kəsimi üçün çadırlar QURAŞDIRILIB
11:40 16.06.2024
Mehriban Əliyeva Qurban Bayramı münasibətilə paylaşım edib
11:20 16.06.2024
MN: Naxçıvan istiqamətində yerləşən mövqelərimiz atəşə tutulub
11:06 16.06.2024
İlyas Hüseynov: "COP29 erməniləri ciddi narahat edir" - MÜSAHİBƏ - VİDEO
11:00 16.06.2024
Qaradağda “Ford” “Kamaz”la TOQQUŞUB - Sürücü maşında sıxılmış vəziyyətdə qalıb
10:40 16.06.2024
Avro-2024-də növbəti 3 oyun
Avro-2024-də növbəti 3 oyun
10:20 16.06.2024
Bakıda avtomobil 43 yaşlı qadını vurub
10:00 16.06.2024
Goranboyda evdən mobil telefon oğurlayan şəxs SAXLANILDI
09:45 16.06.2024
Şuşalılar bayram namazını doğma yurdda qıldılar
09:30 16.06.2024
"Bavariya" onlarla yeni müqavilə imzalayır
"Bavariya" onlarla yeni müqavilə imzalayır
09:15 16.06.2024
Hamısı