Ukrayna – Rusiya müharibəsi, Rusiyanın imperialist planları və sanksiyalar ANALİTİKA

Analitika 15:40 16.05.2023
 
Son illərin ən çox müzakirə olunan, şərh edilən, proqnozlar verilən siyasi-hərbi hadisəsi şübhəsiz ki,  Rusiya - Ukrayna müharibəsidir.
 
Hələ iki ölkə arasında müharibə “qoxusu”nun  2021-ci ildən gəldiyini qeyd etsək, heç də yalan olmaz.  Elə o zamanlardan Rusiyanın Ukrayna sərhəddinə silah-sursat və hərbi qüvvə toplaması, Qərbin Ukraynanı silahlandırması və Zelenskinin alovlu çıxışları müharibənin ilk anonsların verirdi. Müşahidələr isə onu göstəririr ki, şübhəsiz bu iki gücün - yəni Qərb və Rusiyanın Ukraynanın üzərindən oynadığı “dava-dava” oyunudur. Bu hadisələr bir növ 2008-ci ildə baş verən Rusiya Gürcüstan müharibəsinin oxşarı hesab olunur.
 
Artıq Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsi bir ildən çoxdurki başlayıb. Rusiyanın daxilində isə bununla bağlı heç bir tənqidin olmadığı müşahidə olunur.  
 
Rusiyanın  qonşu ölkəyə hücumu qardaş xalq kimi qələmə verdiyi insanlarla vuruşması 2022-ci ilin fevral ayından dünyanın gündəmindədir. Putin üçün Ukrayna müstəqil ölkə deyil, Rusiya imperiyasının bir hissəsidir.
 
Rusiyanın hökmranlıq iddiası...
 
Rusiya ərazisinə görə dünyanın ən böyük ölkələrindən biridir. Ölkə 14 saat qurşağını əhatə edir. Lakin hökmranlıq səltənəti həm Çar İmperiyası dövründə, həm də Rusiyanın özünü qanuni varisi hesab etdiyi Sovet İttifaqı dövründə daha böyük idi.
 
2005-ci ildə Putin Sovet İttifaqının dağılmasını “XX əsrin ən böyük geosiyasi fəlakəti” adlandırmışdı. O, öz siyasətinin məqsədi kimi Rusiyanın sərhədlərinin mühafizəsini və “Rus millətinin Avrasiya qitəsində sivilizasiya missiyasını” davam etdirməyi göstərib. Dünya analitiklərinin fikrinə görə, onun məqsədi Qanlı müharibələrin köməyi ilə Rusiya imperiyasının dirçəlişidir.
 
Putinin apardığı müharibələr
 
Hələ 1999-cu ildə baş nazir postuna gətirilən Putin hakimiyyətinin bir neçə günündən sonra Çeçenistana qoşun yeridərək, Paytaxt Qroznını yerlə-yeksan etdi. Əməliyyat bu gün də Moskvada yaşayış binalarına çeçen terrorçular tərəfindən həyata keçirildiyi iddia edilən bomba hücumlarına cavab olaraq qiymətləndirilir. Lakin gizli mənbələrin iddiasına görə bu Putinin özü tərəfindən Rusiyanın daxili kəşfiyyat xidmətinin köməyi ilə həyata keçirilən bir əməliyyatdır. Burada məqsəd isə müstəqilliyə can atan və Aİ ilə münasibətləri yaxşılaşdıran respublikanı yenidən Rusiyaya tabe etmək idi.
 
2008-ci ildə o, bölgədəki rus azlığını qorumaq məqsədi ilə Gürcüstana qarşı müharibə etdi və  beynəlxalq  sülhün pozulmasına səbəb oldu.
Böyük Vətən Müharibəsində Qələbə
 
Hitlerin nasist rejimi üzərində qələbə Rusiyanın kollektiv yaddaşında ən mühüm hadisələrdən biridir. Bu gün Putin Rusiyanın təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirdiyi bir çox rəqiblərini “nasist” elan etməklə bundan sui-istifadə edir.
 
Əvvəlki paradlarda adətən “Bir daha heç vaxt” şüarı səsləndirilsə də, son illərdə “Mojem povtorit” – “Biz bunu təkrarlaya bilərik” şüarı getdikcə, daha çox aktuallaşıb. Bundan başqa Putin həm də kilsədən ideoloji dəstək alır.
Rus Pravoslav Kilsəsinin rolu
 
Tarixə nəzər salsaq, proseslərdən də görərik ki, Rus Pravoslav Kilsəsi hər zaman “hökmdar”la sıx bağlıdır. Ənənəvi olaraq, dünyəvi və ruhani liderlərin yeganə həqiqi, ortodoks inancını qorumaq üçün ahəngdar şəkildə birlikdə işlədiyi bir simfoniyadan danışılır. Yalnız qısa müddət ərzində, bolşeviklər və Stalin dövrünün əvvəllərində Rus Pravoslav Kilsəsi təqiblərə məruz qaldı. Lakin İkinci Dünya Müharibəsi zamanı o, diktatorla ittifaq qurdu. O vaxtdan bəri kilsə məxfi xidmətlərlə də sıx əməkdaşlıq edir. Vladimir Putin kimi I Kirilin də aktiv KQB agenti olduğu deyilir.
 
İsveçrə federal polisinin iddiasına, Moskva patriarxı və Putinin sirdaşı I Kiril Soyuq Müharibə dövründə KQB agenti olub. Hətta bu tezisin sübutu da var.
 
Dövlət və kilsə arasında sıx qarşılıqlı asılılığının daha bir sübutu da var. 2022-ci ilin oktyabrında Ukraynanın denazifikasiyası və demilitarizasiyası ilə yanaşı, bura üçüncü məqsəd də əlavə olundu - de-satanizasiya. Kiril bundan əvvəl dini çıxışlarda  demişdi ki,
“Rusların və Rus Kilsəsinin birliyinə qarşı həmişə mübarizə aparan şər qüvvələr üstünlük əldə edir”. 
 
Bu açıqlama da müharibəni dini səviyyəyə qaldırdı və Putini bir növ xilaskar fiquruna çevirdi.
 
Niyə müxalifət azdır?
 
Nəhəng imperiyanın daha çox amansız güc aparatının köməyi ilə güclü hökmdar tərəfindən idarə olunduğu 1000 illik tarix Rusiya xalqına uzunmüddətli təsir göstərmişdi. Qönçələnməkdə olan müxalifət son illərdə zorakılıqla repressiyaya məruz qalıb və ölkənin azad mətbuatı sistemli şəkildə susdurulub.
 
Qalan hissəsi isə dövlət təbliğatı edir. 
 
2022-ci ildə Nobel Sülh Mükafatına layiq görülən Memorial təşkilatının həmtəsisçisi İrina Şerbakova Rusiyanı belə təsvir edir:
 
 “Məsələ ondadır ki, Rusiyada insanlar yaşamır, sağ qalırlar”.
 
Sanksiyalar…Qadağalar… 
 
Rusiyanın 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya əsassız müdaxiləsindən sonra Şura Rusiya və Belarusa qarşı 10 sanksiya paketi qəbul edib. Sanksiyaların məqsədi Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirmək imkanlarını zəiflətmək və xüsusi olaraq işğala cavabdeh olan siyasi, hərbi və iqtisadi elitanı hədəf almaqdır.
 
Məhdudlaşdırıcı tədbirlər Rusiya cəmiyyətini hədəf almır. Bu səbəbdən ərzaq, kənd təsərrüfatı, səhiyyə və əczaçılıq kimi sahələr tətbiq edilən məhdudlaşdırıcı tədbirlərdən kənarda saxlanılır. İqtisadi ghesablamalar göstərir ki, Avropada və başqa yerlərdə Rusiyaya qarşı tətbiq edilən məhdudlaşdırıcı tədbirlər Rusiya iqtisadiyyatına öz təsirini bir zamandan sonra daha dərin göstərəcək. Son olaraq qeyd edək ki, bu da gələcək dövrdə Rusiya iqtisadiyyatının kəskin sürətdə  daralacaq
 
Gülməmmədov Xəyal
İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO

Xəbər xətti

Əlilliyi olan şəxslər üçün reabilitasiya vasitələrinin növlərinin yeni siyahısı təsdiqlənib
13:40 22.06.2024
AZTV-nin strukturunda dəyişiklik edilib – Baş nazirdən QƏRAR
13:20 22.06.2024
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
13:00 22.06.2024
Maşının içində selə düşdülər, FHN xilas etdi - VİDEO
12:45 22.06.2024
"Bizim yaratdığımız bəhrəni ermənilər yeyib" - Qərbi Azərbaycanlı ilə özəl müsahibə - VİDEO
12:30 22.06.2024
Milli Məclisin VI çağırışı gələn həftə işini YEKUNLAŞDIRIR
12:12 22.06.2024
Xəzərdə zəlzələ oldu
11:50 22.06.2024
Milli Məclisin iyunun 25-də keçiriləcək plenar iclasının gündəliyi açıqlanıb
11:40 22.06.2024
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
11:30 22.06.2024
Vətən Müharibəsində iştirak etmiş müəllim 59 bal topladı
11:27 22.06.2024
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
11:14 22.06.2024
Azərbaycan neftinin qiyməti 88 dolları ötüb
10:45 22.06.2024
Qeyri-sabit hava şəraiti davam edir - FAKTİKİ HAVA
10:40 22.06.2024
İlham Əliyev: “Azərbaycan bərpaolunan enerjiyə sərmayə yatıranlar üçün cəlbedicidir”
10:36 22.06.2024
Azərbaycan lideri: “COP və ondan sonra sədrliyimizin davam edəcəyi dövrdə müsbət mühit qurmaq istəyirik”
10:28 22.06.2024
İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO
10:23 22.06.2024
Bu gün 10 minə yaxın müəllim İMTAHAN verir
10:20 22.06.2024
Əmi, xala, bibi və dayı uşaqlarının evliliyini qadağan edən qanun gələn il qüvvəyə minəcək
10:00 22.06.2024
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutulub
09:54 22.06.2024
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
09:40 22.06.2024
Bu gün xarici dil müəllimləri sertifikasiya imtahanı verirlər
09:20 22.06.2024
Zığ dairəsi-Hava Limanı yolunda endirilən sürət həddi bərpa edilib
09:00 22.06.2024
Berbok Yaxın Şərqə səfər edəcək
06:23 22.06.2024
Mirzoyan yunan həmkarı ilə regionu müzakirə etdi
05:22 22.06.2024
Türkiyə PA Əkrəm İmamoğlunu təkzib etdi
04:50 22.06.2024
İsraildən Ukrayna vətəndaşlarına məhdudiyyət...
03:40 22.06.2024
Xarkov istiqamətində rusların qarşısı alındı
02:19 22.06.2024
Kiyevə izah etdik: Rusiya ərazisini vura bilər - Pentaqon
01:00 22.06.2024
HƏMAS Ermənistana təşəkkür etdi
00:30 22.06.2024
Azərbaycanın daha iki idmançısı Paris-2024 Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya əldə edib
23:58 21.06.2024
Braziliya BAEA Baş direktoru ilə nüvə sualtı donanmasının yaradılmasını müzakirə edib
23:33 21.06.2024
Səfir: Pakistan Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinə qoşulmağa hazırdır
23:12 21.06.2024
Aİ iyunda Ukrayna ilə təhlükəsizliyə dair sənəd imzalaya bilər
23:00 21.06.2024
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
22:49 21.06.2024
Böyük Britaniyanın dövlət borcu son 63 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb
22:28 21.06.2024
Ombudsman vəkilliyə namizədlərin andiçmə mərasimində çıxış edib
21:59 21.06.2024
Slovakiya - Ukrayna matçının ən yaxşı futbolçusu müəyyənləşib
21:21 21.06.2024
Sumqayıtda mənzildən kişi meyiti tapılıb
21:00 21.06.2024
“Danışaq?” layihəsində Azərbaycanda yazıçıların üzləşdiyi problemlər müzakirə edilib
20:44 21.06.2024
Ağdaşda azyaşlı su kanalında batıb
20:22 21.06.2024
Hamısı