Azərbaycan - Ermənistan sülhünə əngəl: Mina problemi - İsrailli alimdən TƏHLİL

Analitika 12:30 11.06.2024

"ABŞ prezidenti Co Bayden Cənubi Qafqazda sülh arzusundadır. Lakin təəssüf ki, bütün Qarabağ bölgəsində minaların olması səbəbindən sülh, bir çox azərbaycanlılar üçün əlçatmaz arzu olaraq qalır".

Ednews - un məlumatına görə bu fikirləri Bar-İlan Universitetinin ərəb mədəniyyəti üzrə israilli alimi Mordexay Kedar, İsrailin "Jerusalem Post" nəşrinə analizində qeyd edib. Təhlili təqdim edirik:

mordechai.jpg

"Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Xüsusi Nümayəndəsi Vahid Hacıyev Minalarla Mübarizə: Minaların Ətraf Mühitə Təsirinin Azaldılması üzrə Üçüncü Beynəlxalq Konfransda çıxış edərək bildirib ki, minaların mövcudluğu təkcə Qarabağda ətraf mühitə zərər vurmayıb; müharibə bölgəsində turizmin, kənd təsərrüfatının və digər sənaye sahələrinin inkişafına da mane olub.

Azərbaycan prezidentinin xüsusi müşaviri Hikmət Hacıyev Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin adından çıxış edərək minaların torpağa mənfi təsir etdiyini bildirib.

“Onlar iqlim dəyişikliyinə də təsir edir. Azərbaycan 1,5 milyondan çox mina və naməlum sayda partlamamış hərbi sursatlarla dünyanın minalarla ən çox çirklənmiş ölkələrindən biridir. Birinci Qarabağ müharibəsindən indiyədək 3000-dən çox vətəndaşımız mina partlayışlarının qurbanı olub, onlar ya həlak olub, ya da yaralanıb. Bu itkilər ermənilərin Azərbaycana minaların dəqiq xəritəsini verməkdən imtina etməsi nəticəsində baş verib", - deyə o, qeyd edib.

Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi -nın (ANAMA) İdarə Heyətinin sədr müavini Samir Poladov bildirib ki, bu məsələnin bu qədər kəskin olmasının səbəblərindən biri də Qarabağın minalarla örtülmüş nəhəng ərazisi olmasıdır. "Bu, hökumətin yenidənqurma planlarına mane oldu" dedi. “Bir il əvvəl Zəngilan boş torpaq idi”. İndi Zəngilanın mehmanxanası, konqres mərkəzi, məktəbi və kiçik yaşıl kəndi var. Bununla belə, o qeyd edib ki, Zəngilan istisnadır və Qarabağda minaların olması səbəbindən hələ də işlənməmiş çoxlu ərazilər var.

“İndi məqsədimiz həmin ərazilərə həyat qaytarmaqdır. Bu problemin öhdəsindən gəlmək bir neçə onilliklər çəkəcək, çünki hələ də çoxlu minalar var. Bizim əsas problemlərimizdən biri həmin mədən yataqlarının yeri ilə bağlı etibarlı məlumatın olmamasıdır. Ermənistan tərəfdən gələn məlumatlar çox məhduddur və etibarlı deyil. Hətta tapacağımızı gözləmədiyimiz ərazilərdə də mina tapdıq”, - deyə S.Poladov əlavə edib.

Onun sözlərinə görə, “Qarabağda hər kvadrat kilometr potensial təhlükəlidir. Son üç ildə baş verən dəhşətli qəzalara görə bunu nəzərə almaqdan başqa çarəmiz yoxdur”.

Təhlükəli minalarla dolu bir bölgə

ANAMA yanında İctimai Şuranın sədr müavini Emil Həsənov “Azərbaycan Şərqlə Qərb arasında olan bir ölkədir. Burada baş verənlər digər ölkələrə də təsir edir. Ekoloji ziyan bütün bölgəyə təsir edir. Azərbaycan Sovet İttifaqı dağılandan bəri Cənubi Qafqazda nüfuz sahibidir. Baş verənlər yaxın 50-60 il ərzində bizə təsir edəcək. Balkanlarda biz hələ də o müharibələrin təsirini hiss edirik”. 

O hesab edir ki , Ermənistanla sülh sazişi imzalansa belə, Qarabağda oxşar vəziyyətdə olacaq . Unutmaq lazım deyil ki, Azərbaycanın antiterror tədbirinə başlamasının səbəblərindən biri hazırda Bakı həbsxanasında məhbus olan erməni separatçısı Ruben Vardanyanın ermənilərin yollara mina yerləşdirdiyi iki terror aktının arxasında duran erməni silahlı birləşmələrini maliyyələşdirilməsidir. Terror aktlarının birində Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin 4 əməkdaşı həlak olub. 

Həqiqətən də Qarabağı çirkləndirən minaların heç də hamısı Ermənistanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsini pozaraq regiona qanunsuz nəzarət etdiyi dövrdən etibarən sayılmamalıdır. Qarabağ bölgəsindəki minaların bir hissəsi separatçı Ruben Vardanyanın dövründə oraya yerləşdirilib və bununla da Azərbaycanın bölgəni canlandırmaq cəhdlərinə mane olub. Ona görə də azərbaycanlılar Vardanyanı həbsdən azad etmək barədə düşünə bilməzlər.

Sırf bu mina məsələsinə görə, bir çox azərbaycanlı Ermənistan minaların yerləşdiyi bütün yerləri aşkar etmədən sülhün əldə olunacağına inanmır. Bu xəritələr olmadan yenidənqurma onilliklər çəkə bilər və bu, təbiəti zəhərləyən bir avadanlıqdır. Hətta Ermənistanın baş naziri Qarabağda bütün ərazi iddialarından əl çəkməyə hazır olsa belə, iki ölkə arasında sülhün əldə olunması məsələsi buna görə çətin görünür.

Hər mina qurbanının bir hekayəsi var. Müharibə şəraitində olan Qarabağ bölgəsində minadan xilas olmuş azərbaycanlı Tamam Cəfərova mal-qara otl ağır yaralanıb. Nəticədə onun protez ayağı var. Onun hekayəsi saysız-hesabsız hekayələrdən yalnız biridir. Mina qurbanları Vardanyanı bağışlaya bilməzlər ki, müharibənin bitməsinə icazə vermək əvəzinə Qarabağda daha çox yer yerləşdirən qrupları maliyyələşdirir. Cənubi Qafqazda davamlı və davamlı sülh naminə Ermənistan mina xəritələrini təhvil verməlidir ki, bir daha qurban olmasın. O vaxta qədər Baydenin bölgədə sülhün bərqərar olması xəyalı hələ də çətin olaraq qalır".

Tərcümə etdi: Əkbər Novruz

 

İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO

Xəbər xətti

Polşa müxalifəti Aİ-nin miqrasiya paktından çıxmaq üçün referendum keçirməyə çağırır
20:00 22.06.2024
Britaniyada Fələstin tərəfdarları Kembric Universitetinin binasına qırmızı boya atıblar
19:25 22.06.2024
Livanda HƏMAS-ın liderlərindən biri öldürülüb
19:00 22.06.2024
COP29-a gələnlərə görə milli parklarda yeni turist marşrutları yaradılıb
18:32 22.06.2024
İsrail HƏMAS-ın hərbi obyektlərinə zərbələr endirib
18:00 22.06.2024
Azərbaycan Ordusunun Kəlbəcərdəki mövqeləri yenidən atəşə tutulub
17:50 22.06.2024
Gamesummit 2024: Yarışlar, şoular və oyunlar haqqında tədbir keçirilib - VİDEO
17:22 22.06.2024
Qazaxıstan rəsmisi: Ölkəmiz COP29-a böyük ümidlər bəsləyir
17:00 22.06.2024
Mehdi Babayev: “IOTA-ya rəhbərliyin Azərbaycana verilməsi ölkəmizə olan etimadın göstəricisidir”
16:29 22.06.2024
BMT-də Fransanın zorakılıqları pislənilib
16:00 22.06.2024
Balkan dövlətləri şiddətli istilərdən əziyyət çəkir
Balkan dövlətləri şiddətli istilərdən əziyyət çəkir
15:40 22.06.2024
Astanada 26 mərtəbəli yaşayış kompleksi yanıb - VİDEO
Astanada 26 mərtəbəli yaşayış kompleksi yanıb - VİDEO
15:37 22.06.2024
“Kremlin adamı”nın Nobel mükafatına namizədliyi yenə də qalmaqal yaradıb: Kiyev əleyhinədir
“Kremlin adamı”nın Nobel mükafatına namizədliyi yenə də qalmaqal yaradıb: Kiyev əleyhinədir
15:21 22.06.2024
“İllərdir Əkrəmlə danışmırdıq, gələndən 1-2 gün sonra ona zəng etdim”
15:20 22.06.2024
"Sən yalnız buna inandığın üçün ermənisən" - Filip Ekozyants - VİDEO
"Sən yalnız buna inandığın üçün ermənisən" - Filip Ekozyants - VİDEO
15:16 22.06.2024
"Ticarət müharibəsinə hazır deyilik" - Çin XİN
"Ticarət müharibəsinə hazır deyilik" - Çin XİN
15:00 22.06.2024
Füzulidə üç tondan artıq yabanı çətənə bitkisi məhv edilib
14:40 22.06.2024
Bölgələrə getmək istəyənlərin nəzərinə!
14:20 22.06.2024
Hindistanın Türkiyədəki səfiri vəfat edib
Hindistanın Türkiyədəki səfiri vəfat edib
14:00 22.06.2024
Əlilliyi olan şəxslər üçün reabilitasiya vasitələrinin növlərinin yeni siyahısı təsdiqlənib
13:40 22.06.2024
AZTV-nin strukturunda dəyişiklik edilib – Baş nazirdən QƏRAR
13:20 22.06.2024
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
13:00 22.06.2024
Maşının içində selə düşdülər, FHN xilas etdi - VİDEO
12:45 22.06.2024
"Bizim yaratdığımız bəhrəni ermənilər yeyib" - Qərbi Azərbaycanlı ilə özəl müsahibə - VİDEO
12:30 22.06.2024
Milli Məclisin VI çağırışı gələn həftə işini YEKUNLAŞDIRIR
12:12 22.06.2024
Xəzərdə zəlzələ oldu
11:50 22.06.2024
Milli Məclisin iyunun 25-də keçiriləcək plenar iclasının gündəliyi açıqlanıb
11:40 22.06.2024
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
11:30 22.06.2024
Vətən Müharibəsində iştirak etmiş müəllim 59 bal topladı
11:27 22.06.2024
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
11:14 22.06.2024
Azərbaycan neftinin qiyməti 88 dolları ötüb
10:45 22.06.2024
Qeyri-sabit hava şəraiti davam edir - FAKTİKİ HAVA
10:40 22.06.2024
İlham Əliyev: “Azərbaycan bərpaolunan enerjiyə sərmayə yatıranlar üçün cəlbedicidir”
10:36 22.06.2024
Azərbaycan lideri: “COP və ondan sonra sədrliyimizin davam edəcəyi dövrdə müsbət mühit qurmaq istəyirik”
10:28 22.06.2024
İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO
10:23 22.06.2024
Bu gün 10 minə yaxın müəllim İMTAHAN verir
10:20 22.06.2024
Əmi, xala, bibi və dayı uşaqlarının evliliyini qadağan edən qanun gələn il qüvvəyə minəcək
10:00 22.06.2024
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutulub
09:54 22.06.2024
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
09:40 22.06.2024
Bu gün xarici dil müəllimləri sertifikasiya imtahanı verirlər
09:20 22.06.2024
Hamısı