Türkiyə ilə İsveç münasibətləri: “Vəziyyət iki dövlət arasında daha dərin problemlər yarada bilər”

Siyasət 17:01 17.01.2023

Türkiyə, İsveç və Finlandiya dövlətlərinin terrorçu qrup olan PKK və YPG-nin təxribatçı əməllərinə göz yummasını sərt şəkildə tənqid edib.

Türkiyədə hakim olan Ədalət və İnkişaf (AK) partiyasının sözçüsü Ömər Çelikin sözlərinə görə, İsveç siyasətçilərinin və məhkəmə sisteminin terrorizm və antiterror məsələlərində qeyri-müəyyən mövqeyi ölkənin öz milli maraqlarına təhlükə yaradır.

“Bir daha demokratiya, plüralizm və azadlığı müdafiə etdiklərini iddia edənlərin bu alçaq terror aktı qarşısında susması terroru dəstəkləməkdən başqa bir şey deyil,” deyə partiyanın mətbuat rəhbəri belə əlavə edib.

Qeyd edək ki, İsveç və Finlandiya, Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsi nəticəsində ölkələrinə qarşı təhdiddən müdafiə olunmaq məqsədilə, may ayında NATO-ya üzv olmaq üçün rəsmi müraciət edib. Bunun ardından Türkiyə hər iki ölkənin NATO-ya üzv olmasını rədd edib və şərt olaraq Aİ və ABŞ qarşısında ilk növbədə terrora qarşı durmağı tələb edib.

Məsələ ilə bağlı Ednews-a açıqlamasında Türkiyədə yaşayan siyasi analitik Babək Şahid bildirib ki, İsveç özünü demokratiya və sivilizasiyanın ən mərkəzi hesab etsə də, əksinə terrorun yuvasına çevrilib.

“Əvvəla, İsveç özünü dünyanın ən demokratik və liberal ölkəsi kimi görür. Bu səbəbdən də müxtəlif terror təşkilatlarına ev sahibliyi edir. Bu sırada İsveçdəki təşkilatlar arasında PKK/PYD terror təşkilatı da var. Bundan əlavə, İsveç bir çox digər Avropa ölkələri kimi separatçı kürd qruplarının diaspor mərkəzidir”.

Ekspert deyib ki, Avropada Türkiyəyə qarşı nifrət artmaqdadır. Bu kontekstdə İsveçin Türkiyəyə qarşı PKK/PYD tərəfdarlarına müdaxilə etmədiyi göz qabağındadır.

“Təbii ki, bu vəziyyət Türkiyəni narahat edir. Çünki Türkiyə terror təşkilatlarına hərbi cəhətdən ağır zərbələr endirsə də, Avropa və İsveçin verdiyi yardımlar PKK/PYD-nin təbliğat fəaliyyətini davam etdirməsinə səbəb olur. Üstəlik, PKK/PYD Avropadakı təşkilatı ilə həm maliyyə qaynaqları yaradır, həm də silahlılar toplayır. Bu vəziyyət təşkilatın varlığını və hücumlarını davam etdirməsinə səbəb olur”.

Babək Şahid qeyd edir ki, diplomatiya terrorla mübarizədə mühüm vasitədir. İsveç kimi terror təşkilatlarını dəstəkləyən ölkələrin siyasəti bu alətdən istifadənin qarşısını alır.

“Bilirsiniz, İsveç NATO-ya daxil olmaq istəyən dövlətdir. Rusiya təhlükəsindən qaçan bir dövlətin Türkiyənin təhlükəsizlik problemlərinə əhəmiyyət verməməsi ikiüzlülükdür. Bu vəziyyət Türkiyəni narahat edir. Bundan başqa, İsveç NATO-ya daxil olmaq üçün terror təşkilatlarının qarşısını alacağı ilə bağlı Türkiyəyə bəzi vədlər verib. Bu gün bunun tələblərinin yerinə yetirilməməsi Türkiyə üçün mühüm problemdir,” deyə, ekspert vurğulayıb.

Belə bir vəziyyətin iki ölkə arasında münasibətlərə mənfi təsir edəcəyindən danışan siyasi analitik, nəticənin daha kəskin hal alacağını bildirib.

“Bəli, bu vəziyyət iki dövlət arasında dərin problemlər yaradacaq. İsveç ilk dəfə NATO-ya müraciət edəndə Türkiyənin istədiyini qəbul etməyəcəyini bildirmişdi. 2022-ci ilin sentyabrında keçirilən seçkilərdə sağ partiya tərəfdarları qalib gəlib. Yeni administrasiya NATO-ya üzv olmaq istədiklərini, Türkiyənin terrorla bağlı haqlı olduğunu və Ankaranın tələblərini yerinə yetirəcəyini bildirib. Lakin bu gün İsveç hakimiyyəti rəsmi şəkildə bunu tətbiq etmir. Bu vəziyyət İsveçin etibarsız və terroru dəstəkləyən dövlət olduğunu göstərir”.

Babək Şahid İsveçin NATO-ya üzv olmaqda Türkiyədən asılı olduğunu və onun razılığı olmadan bunun qeyri-mümkün olduğunu deyib: “Bilirsiniz, NATO-da belə bir qayda var ki, üzvlərdən biri razılıq vermədən digər dövlət üzv kimi seçilə bilməz. Bu durumda Türkiyə “hə” demədən İsveçin üzv olması mümkün deyil. NATO daxilində qərar qəbuletmə mexanizmləri və konvensiyalar buna imkan vermir. Ehtimal ki, Qərb dövlətləri və NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberq onun üzv olması üçün təzyiq göstərəcək. Türkiyə isə üzvlüyün ratifikasiyasını parlamentə gətirməyə bilər”.

Sonda ekspert Aİ və İsveçin terroru dəstəkləməkdə güddüyü məqsədlərə, habelə Türkiyə ilə bağlı müəyyən siyasi məsələlərə toxunub:

“Əvvəla, PKK/PYD uzun müddətdir ki, Avropadadır. Bölgədə və Fransa kimi müxtəlif ölkələrdə yaşayan terror tərəfdarları var. Onlar da yaşadıqları ölkələrin vətəndaşlarıdır. Siyasi idarələr seçki vaxtlarında bu qrupların səsini almaq üçün PKK/PYD-nin əleyhinə çıxış etmir.

Digər səbəbə gəlincə, Avropada müxtəlif qruplar, partiyalar Türkiyəni sevmir. Bunun müxtəlif səbəbləri var. Xüsusilə Türkiyənin türk və müsəlman olması, Osmanlı İmperatorluğunun davam etməsi, Mustafa Kamal Atatürkün Qurtuluş Savaşında Avropanı məğlub etməsi Avropanın Türkiyəni sevməməsinin səbəblərindəndir. Digər tərəfdən Türkiyə regional güc olduğu üçün öz maraqlarını nəzərə alaraq hərəkət edir. Avropa isə Türkiyənin ondan asılı ölkə olmağını istəyir.

Avropa həm də PKK/PYD-ni bölgədə kürd dövləti qurmaq üçün dəstəkləyir. Kürd dövləti qurulsa, Türkiyə zəifləyəcək və Avropa Türkiyəni cənubdan mühasirəyə ala biləcək. Avropa da məhz bunu istəyir. Daha bir səbəb isə, İŞİD terror təşkilatının ortaya çıxması faktıdır. İŞİD Yaxın Şərqdə demoqrafik quruluşu pozub. Onun dini, PKK/PYD-nin isə dünyəvi təşkilat olduğu iddia edilib. Başqa iddialara görə  PKK/PYD İŞİD-i guya məğlub etmək üçün Aİ və Qərbə dəstək olub. Halbuki PKK və İŞİD eyni mənbədən qidalanırdı. Avropa hökumətləri PKK/PYD-yə onları mükafatlandırmaq üçün belə dəstək verirlər. Eyni zamanda, onlar regionda PKK/PYD-ni vəkil kimi görürlər”.

Elnur Ənvəroğlu  

İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO

Xəbər xətti

Füzulidə üç tondan artıq yabanı çətənə bitkisi məhv edilib
14:40 22.06.2024
Bölgələrə getmək istəyənlərin nəzərinə!
14:20 22.06.2024
Hindistanın Türkiyədəki səfiri vəfat edib
Hindistanın Türkiyədəki səfiri vəfat edib
14:00 22.06.2024
Əlilliyi olan şəxslər üçün reabilitasiya vasitələrinin növlərinin yeni siyahısı təsdiqlənib
13:40 22.06.2024
AZTV-nin strukturunda dəyişiklik edilib – Baş nazirdən QƏRAR
13:20 22.06.2024
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
Zaxarova: “ABŞ Rusiyanın viza mərkəzlərini bağlasa adekvat cavab verəcəyik”
13:00 22.06.2024
Maşının içində selə düşdülər, FHN xilas etdi - VİDEO
12:45 22.06.2024
"Bizim yaratdığımız bəhrəni ermənilər yeyib" - Qərbi Azərbaycanlı ilə özəl müsahibə - VİDEO
12:30 22.06.2024
Milli Məclisin VI çağırışı gələn həftə işini YEKUNLAŞDIRIR
12:12 22.06.2024
Xəzərdə zəlzələ oldu
11:50 22.06.2024
Milli Məclisin iyunun 25-də keçiriləcək plenar iclasının gündəliyi açıqlanıb
11:40 22.06.2024
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
İspaniyada turizm əleyhinə qərar
11:30 22.06.2024
Vətən Müharibəsində iştirak etmiş müəllim 59 bal topladı
11:27 22.06.2024
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
Britaniyanın ən varlı ailəsinin üzvləri həbs edildi
11:14 22.06.2024
Azərbaycan neftinin qiyməti 88 dolları ötüb
10:45 22.06.2024
Qeyri-sabit hava şəraiti davam edir - FAKTİKİ HAVA
10:40 22.06.2024
İlham Əliyev: “Azərbaycan bərpaolunan enerjiyə sərmayə yatıranlar üçün cəlbedicidir”
10:36 22.06.2024
Azərbaycan lideri: “COP və ondan sonra sədrliyimizin davam edəcəyi dövrdə müsbət mühit qurmaq istəyirik”
10:28 22.06.2024
İlham Əliyev “Euronews”a müsahibə verib - VİDEO
10:23 22.06.2024
Bu gün 10 minə yaxın müəllim İMTAHAN verir
10:20 22.06.2024
Əmi, xala, bibi və dayı uşaqlarının evliliyini qadağan edən qanun gələn il qüvvəyə minəcək
10:00 22.06.2024
Kəlbəcərdə mövqelərimiz atəşə tutulub
09:54 22.06.2024
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
Avro-2024: Türkiyə millisi bu gün Çexiya ilə qarşılaşacaq
09:40 22.06.2024
Bu gün xarici dil müəllimləri sertifikasiya imtahanı verirlər
09:20 22.06.2024
Zığ dairəsi-Hava Limanı yolunda endirilən sürət həddi bərpa edilib
09:00 22.06.2024
Berbok Yaxın Şərqə səfər edəcək
06:23 22.06.2024
Mirzoyan yunan həmkarı ilə regionu müzakirə etdi
05:22 22.06.2024
Türkiyə PA Əkrəm İmamoğlunu təkzib etdi
04:50 22.06.2024
İsraildən Ukrayna vətəndaşlarına məhdudiyyət...
03:40 22.06.2024
Xarkov istiqamətində rusların qarşısı alındı
02:19 22.06.2024
Kiyevə izah etdik: Rusiya ərazisini vura bilər - Pentaqon
01:00 22.06.2024
HƏMAS Ermənistana təşəkkür etdi
00:30 22.06.2024
Azərbaycanın daha iki idmançısı Paris-2024 Yay Olimpiya Oyunlarına lisenziya əldə edib
23:58 21.06.2024
Braziliya BAEA Baş direktoru ilə nüvə sualtı donanmasının yaradılmasını müzakirə edib
23:33 21.06.2024
Səfir: Pakistan Şimal-Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizinə qoşulmağa hazırdır
23:12 21.06.2024
Aİ iyunda Ukrayna ilə təhlükəsizliyə dair sənəd imzalaya bilər
23:00 21.06.2024
Mədəniyyət Nazirliyi senzura ittihamlarına aydınlıq gətirib
22:49 21.06.2024
Böyük Britaniyanın dövlət borcu son 63 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb
22:28 21.06.2024
Ombudsman vəkilliyə namizədlərin andiçmə mərasimində çıxış edib
21:59 21.06.2024
Slovakiya - Ukrayna matçının ən yaxşı futbolçusu müəyyənləşib
21:21 21.06.2024
Hamısı