Moskva görüşü... – Növbəti məsələ Zəngəzur dəhlizidir? – Politoloq ANALİZ EDİR

Siyasət 10:20 22.04.2024

Xəbər verdiyimiz kimi, bu gün Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin arasında Moskvada görüş baş tutacaq. Rusiya sülhməramlılarının Qarabağı tərk etməsindən sonra iki ölkə arasındakı danışıqlar diqqəti cəlb edir.

Bəs görəsən görüşdən gözləntilər nələrdir? 

Görüş öncəsi Ednews-a şərh bildirən politoloq Şəbnəm Həsənova qeyd etdi ki, mayın 1-də Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin inaqurasiya mərasimi olacaq. Məhz bundan öncə, həm də davamında Qərb də olmaqla çox önəmli zaman kəsiyində cənab Prezident İlham Əliyevin əvvəl Rusiyaya, sonra isə Almaniyaya yollanması tutduğumuz mövqe də daxil olmaqla qəti təsadüf deyil. Səfərlərin ardıcıllığı qədər, bu vaxta qədər baş verən proseslərə məhz geniş rakursdan nəzər yetirməkdə fayda var:

“Almaniya kansleri Olaf Şoltzla Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpinin görüşü baş tutdu. Çin lideri Avropadan ticarət müharibəsini dayandırmasını istədisə, müqabilində alman kansler ondan Rusiyanın müharibəni dayandırmasını istədi. Burada daha böyük məsələlər  başa düşülməli və tərəflərin istəyinin həcmi nəzərə alınmalıdır. O faktı da nəzərə alaq ki, Rusiya ilə görüşməyə can atan qarşı tərəfdir. Üstəlik Si Cinpin alman kanslerlə görüşdə məhz Avropanın Rusiyanı masaya dəvət etməli olduğuna dair əhəmiyyətli işarə, ipucu verdi. Sadə dildə deyək ki, atılmalı olan addımın sırasını, məsələnin həllinin yolunu göstərdi. Qərb mediası isə belə şərh edir ki, Avropa ticarət proteksionizminə geri döndüyünə görə Şoltz Çin liderindən şillə yedi. Hər nə qədər dövlət mediası Çin prezidenti ilə çay və gəzintidən ibarət mehriban şərait təsvir etməyə çalışsa da, Pekinin Avropanın yaşıl texnologiyaya qarşı yaxınlaşan müharibəsi ilə bağlı şikayətləri Aİ-nin ən böyük iqtisadiyyatının lideri ilə görüşündə açıq-aydın görünürdü. Çinin elektrik avtomobilləri, litium batareyaları və fotovoltaik məhsullar yəni, günəş panelləri ixracı dünyanın iqlim dəyişikliyi ilə müşaiyət olunan mübarizə səyləri Cinpin tərəfindən böyük töhfə kimi dəyərləndirilir. Onu da nəzərə alaq ki, Çinin fotovoltaik məhsullar ixracı sürətlə artır”. 

Xanım politoloq vurğuladı ki, proseslərin ardıcıllığı deyərkən bu görüşü təsadüfən demədik. Çünki bundan sonra dörd kəndimiz qaytarıldı, deməli, dəhlizə doğru daha qətiyyətlə yollanırıq və deməli, bir daha aydın olur ki, nəticə heç də dar proseslərin məhsulu olmamaqla yanaşı, hər təfəkkürün bacaracağı iş də deyildi ki, bunu məhz Azərbaycan Lideri bacardı: 

“Eyni trayektoriya üzrə vurğuladığımız kimi dövlət başçımızın səfərlərinin ardıcıllığı nə qədər nəzərə alınmalıdırsa, şəxsi nüfuzu da ən az bir o qədər nəzərə alınmalı məsələdir ki, deməli, böyük dövlətlər məhz onun proseslərdəki önəmini dərk edir və hesablaşırlar. Azərbaycan öz tərəfdaşlarını nə qədər düzgün seçirsə, digər tərəflərlərdən hansı uzaqlıqda dayanmalı, onların da hansı məsafədə saxlanılmalı olduğunu bir o qədər dəqiq müəyyənləşdirir. Putinlə görüşün agendasında yeni hədəflərin deyil, konkret nəticəyə aparan bəlli məsələlərin daha qətiyyətlə müzakirə olunacağı qənaətindəyəm. Çıxılan yol da, bu yolda yanında və qarşıda olan aktorlar da bəllidir. Qeyd edilməli birinci məqam odur ki, Azərbaycan müharibədə qəti maraqlı deyil, bu səbəbdən ortaq hərbi deyil, iqtisadi hədəflərdə, həm də hər bir tərəflə maraqlıdır. Rusiya və Azərbaycan lideri ticarət dövriyyəsini artırmağa fokuslanacaqlar, çünki statistik göstəricilər istənilən səviyyədə deyil. Şimal qonşumuz regionda nəqliyyat və kommunikasiyaların açılmasını istəyir, bu, onun üçün zəruridir. Azərbaycan həm də bu zərurət üzərindən, həm də siyasi məqsədləri üçün faydalanmağı bacarır. Üçtərəfli bəyanatda hər hansı bir söz oyunu olmamaqla, məhz bütün nəqliyyat və kommunikasiyaların açılmasından söhbət gedir, Nikol Paşinyan da zamanında bunu imzalayıb. 2020-ci ildən bu günə kimi Ermənistana çox zaman tanındı, çox güzəşt edildi. Dörd kəndin azad olunması ilə göstərildi ki, onun nazı ilə oynamaq kifayətdir. Böyük işlər və aktorlar onu və Ermənistanı çox gözləyə bilmir. Azərbaycan təşəbbüskar ölkə, Lideri isə təşəbbüsçüdür. Nəqliyyat və kommunikasiyaların açılması iqtisadiyyatın şaxələnməsi, canlanması deməkdir. Məhz elə bu baxımdan da dünyanın üçüncü ən böyük iqtisadiyyatına malik Almaniya daha aktivdir, alman iş adamlarının ölkəmizə səfərini də unutmayaq. Alman hökuməti, xüsusən də Moskvanın Ukraynaya müdaxiləsi Avropanın Rusiya enerjisindən asılılığını ifşa etdikdən sonra Çinlə sıx iqtisadi əlaqələrini azaltmaq üçün təzyiqlərlə də üzləşib”. 

Ş.Həsənova hesab edir ki, Əliyevlə Putin arasında, rusdilli məktəblərin önəmi yenə vurğulanacaq:

“Çünki bəlli məsələdir ki, Qərb Rusiya iqtisadiyyatına sanksiya tətbiq etməklə kifayətlənməyib, həm də rus mədəniyyətini sıxışdırır. Həm hərbi, həm də bu amil nəzərə alınmaqla cənab Prezident İlham Əliyev fevralın 14-də keçirilən andiçmə mərasimindəki nitqində bildirmişdi ki, “Türk Dövlətləri Təşkilatı bizim ailəmizdir. Bizim başqa ailəmiz yoxdur. Bizim ailəmiz Türk dünyasıdır. 

Dönəcək olarsaq əvvəlki görüşə, Almaniya kansleri Si Cinpindən Ukrayna müharibəsini dayandırmaq üçün Rusiya üzərindəki təsirindən istifadə etməyi xahiş edib, təzyiq göstərməyə çağıraraq, "Çinin sözü Rusiyada ağırlıq daşıyır" deyə bildirdi. ABŞ-dan sonra Ukraynanın ikinci ən böyük hərbi dəstəkçisi Almaniyadır. Məhz bundan sonra ABŞ-ın Ukraynaya əhəmiyyətli dərəcədə yardım ayırması ondan xəbər verir ki, deməli, Putin söz deyil, konkret "ağırlıqda" maraqlıdır, ağırlıq mərkəzinin dəyişməsində isə yumşalma olmayacaq. 

Bu məqamda maraqlı daha bir amili də vurğulayaq. Dövlət başçımız Türkiyəyə ilk rəsmi səfərini reallaşdıranda “Bu gün Türkiyə-Azərbaycan birliyi təkcə bölgə üçün deyil, Avrasiya üçün önəmli amilə çevrilib” demişdi. Bu ritorika tətbiq mərhələsinin gur çağındadır. Hələ üstəlik o faktı da nəzərə alaq ki, Rusiya lideri ilə Türkiyə lideri də görüşməli idi, belə bir məqamda Prezidentimizin Rusiyaya səfəri zamanı Türkiyə maraqlarının da masada olacağı, nəzərə alınacağı dəqiqdir. Orta dəhlizin reallaşması nə qədər böyük layihədirsə, zamanında dövriyyəyə buraxılan və layihə olan Ermənistan bir o qədər kiçikdir. Zəngəzur da bu dəhlizin önəmli həlqəsidir ki, sıra ilə orta zəncir, cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya, ümumilikdə isə Avrasiya.

Deməli, alman kansler və Çin lideri Pekinin Diaoyutai dövlət qonaq evində dərin müzakirə deyil, mübadilə üçün gəzintiyə çıxmışdılarsa, Əliyevlə Putin görüşü daha konkret hədəflər istiqamətində reallaşacaq. Bir sözlə, Şərqin doğan, Qərbin qürub çağı”.

Oğuz 



Azərbaycanlılarla ermənilər yanaşı yaşaya biləcəklər? - SORĞU - VİDEO

Xəbər xətti

Avro və rubl bahalaşdı – YENİ MƏZƏNNƏ
09:50 27.05.2024
ABŞ ordusunda yaranan dron problemi nə qədər ciddidir?
ABŞ ordusunda yaranan dron problemi nə qədər ciddidir?
09:45 27.05.2024
Azərbaycanlılarla ermənilər yanaşı yaşaya biləcəklər? - SORĞU - VİDEO
09:35 27.05.2024
Bu il İngiltərəyə qayıqla gələn immiqrantların sayı 10 mini keçib
Bu il İngiltərəyə qayıqla gələn immiqrantların sayı 10 mini keçib
09:30 27.05.2024
Bakıda tozun miqdarı normadan 3.2 dəfə ÇOXDUR
09:25 27.05.2024
Rusiyada güclü ZƏLZƏLƏ oldu
09:20 27.05.2024
Bakıda bu gün 24 dərəcə isti olacaq
09:00 27.05.2024
Şimali Koreya Cənubi Koreyaya xəbərdarlıq edib
Şimali Koreya Cənubi Koreyaya xəbərdarlıq edib
23:59 26.05.2024
Fransanın Şri-Lankadakı səfiri Kolombodakı iqamətgahında ölü tapılıb
Fransanın Şri-Lankadakı səfiri Kolombodakı iqamətgahında ölü tapılıb
23:20 26.05.2024
ABŞ-ın Texas ştatında fırtına nəticəsində 15 nəfər ölüb.
ABŞ-ın Texas ştatında fırtına nəticəsində 15 nəfər ölüb.
23:00 26.05.2024
Baqrat: “Paşinyan xalqının qarşısına çıxmasa, deməli onun bu xalqla heç bir əlaqəsi yoxdur”
22:40 26.05.2024
"Qalatasaray" Türkiyə Superliqasının qalibi olub
"Qalatasaray" Türkiyə Superliqasının qalibi olub
22:23 26.05.2024
Mərsində ağır yol qəzasında 11 nəfər ölüb
22:20 26.05.2024
Tesla-da İlon Maskın maaşı uğrunda mübarizə getdikcə böyüyür
22:00 26.05.2024
Türkiyə səmasında turbulentliyə düşən təyyarədə 12 nəfər yaralanıb
21:40 26.05.2024
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Özbəkistanda səfərdədir
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Özbəkistanda səfərdədir
21:20 26.05.2024
Yaponiya ilk dəfə ABŞ-ın “Valiant Shield” hərbi təlimində iştirak edəcək
Yaponiya ilk dəfə ABŞ-ın “Valiant Shield” hərbi təlimində iştirak edəcək
21:00 26.05.2024
Qobustan və Xəzər rayonlarının bir hissəsinin qaz təchizatında müvəqqəti fasilə yaranacaq
20:50 26.05.2024
Sabah Bakıda küləyin sürəti 15-20 m/s-ə çatacaq
Sabah Bakıda küləyin sürəti 15-20 m/s-ə çatacaq
20:40 26.05.2024
İsrailin mərkəzi yanvardan bəri ilk dəfə raket hücumuna məruz qalıb
20:20 26.05.2024
Barışa neçə addım qalıb? - Çingiz Məmmədov AÇIQLAYIR - VİDEO
20:00 26.05.2024
Cənubi Koreya və Çin əməkdaşlığı möhkəmləndirirlər
19:40 26.05.2024
İran gündəlik neft hasilatını 4 milyon barrelə çatdıracaq
19:20 26.05.2024
ABŞ-ın maliyyə naziri Canet Yellen Türkiyəni hədəfə aldı! Yeni sanksiyalar gəlir?
19:00 26.05.2024
ABŞ Konqresinin nümayəndə heyəti Tayvana səfər edəcək
ABŞ Konqresinin nümayəndə heyəti Tayvana səfər edəcək
18:40 26.05.2024
KİV: ABŞ Çinlə mümkün münaqişəyə hazırlaşır
18:20 26.05.2024
Çingiz Məmmədov: "3 ölkənin potensialı quruculuğun, mədəniyyətin...' - VİDEO
18:00 26.05.2024
Özbəkistanda Atom Enerjisi Agentliyi yaradılacaq
17:20 26.05.2024
Avropada "turistlərə" qarşı etiraz aksiyaları keçirilir
Avropada "turistlərə" qarşı etiraz aksiyaları keçirilir
17:00 26.05.2024
Tailand Kralı Azərbaycan Prezidentinə təbrik məktubu ünvanlayıb
16:45 26.05.2024
FHN: Kürdə səviyyənin kəskin artması bəzi açıq sahələrdə suyun məcradan çıxmasına səbəb olub
16:30 26.05.2024
Gürcüstanda azərbaycanlıların kompakt yaşadığı əraziləri su basıb, 15-dən çox kəndlə əlaqə kəsilib
Gürcüstanda azərbaycanlıların kompakt yaşadığı əraziləri su basıb, 15-dən çox kəndlə əlaqə kəsilib
16:20 26.05.2024
Çingiz Məmmədov: Tarix boyu Ermənistan kilsədən idarə olunub
16:00 26.05.2024
Zelenski Bayden və Çin liderini Sülh Sammitinə dəvət edib
15:40 26.05.2024
ABŞ Maliyyə Nazirliyi Avropa banklarına qarşı sanksiyaları sərtləşdirə bilər
15:20 26.05.2024
SpaceX-in raket sınağı faciə ilə NƏTİCƏLƏNDİ - VİDEO
SpaceX-in raket sınağı faciə ilə NƏTİCƏLƏNDİ - VİDEO
15:00 26.05.2024
Mavritaniya Prezidenti Azərbaycanın dövlət başçısına təbrik məktubu göndərib
Mavritaniya Prezidenti Azərbaycanın dövlət başçısına təbrik məktubu göndərib
14:40 26.05.2024
DİM: 5 nəfərdə mobil telefon aşkarlandığı üçün imtahandan xaric olunub
14:20 26.05.2024
NATO PA-nın yaz sessiyasında müzakirə ediləcək məsələlər açıqlanıb
14:20 26.05.2024
Çingiz Məmmədov: Ermənilərin Azərbaycana marağı.... - VİDEO
14:00 26.05.2024
Hamısı