Nazirlikdən siqaret çəkənlərə XƏBƏRDARLIQ: "Xərçəng riskini artırır"

Sağlamlıq 11:20 07.07.2023
Tütün istifadəsinin başda ağciyər olmaqla bütün orqanlara ciddi zərərləri var. Ümümdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, hər 6 saniyədən bir dünyada tütünçəkmə ilə bağlı xəstəliklər səbəbindən bir nəfər dünyasını dəyişir. 
 
Ednews  xəbər verir ki, bunu Səhiyyə Nazirliyi Elmi-Tədqiqat Ağciyər Xəstəlikləri İnstitutunun direktoru İradə Axundova bildirib. 
 
Onun sözlərinə görə, tütün istifadəsi bir sıra xəstəliklərin yaranma riskini artırır: 
 
"Onkoloji xəstəliklər - tənəffüs, mədə-bağırsaq, sidik-cinsiyyət, qantörədici sistemlərdə yüksək ehtimal ilə baş verə bilər. Tütünçəkmə ağciyərlərdə xərçəng xəstəliyinin yaranmasının əsas səbəbi hesab edilir. Ağciyər xərçəngindən ölən kişilərin 90%-də tütünçəkmə əsas amil sayılır.
 
Aktiv tütün çəkənlərdə ağız boşluğunun, dodağın, mədənin və onikibarmaq bağırsağın xərçəng xəstəliyinin yaranması riski artır. Ürək-damar xəstəlikləri: ateroskleroz, serebrovaskulyar xəstəliklər, həmçinin qarın aortasının anevrizmasının inkişafı ehtimalı var. Bundan əlavə, tənəffüs yolları xəstəliklərinin (ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi, bronxit, pnevmoniya) yaranması mümkündür. Eyni zamanda, tütün çəkən kişilərdə erektil disfunksiya inkişaf riski nisbətən çoxdur. 
 
Tütün çəkən insanlarda digər xəstəliklər (katarakta, mədənin peptik xorası, immun sisteminin zəifləməsi) müşahidə olunur, onların xarici görünüşü dəyişir. Belə ki, tütünçəkmə dişlərin və dırnaqların saralmasına, saçların tökülməsinə və qırışların yaranmasına gətirib çıxarır. Bəzən insanlar səhv olaraq bədən çəkisinə tütün çəkməklə nəzarət etməyi düşünürlər. 
 
Siqaret çəkən qadınlarda fertillik (münbitlik) zəifləyir. Tütün tüstüsü ilə daxil olan zərərli maddələr həm hamilə qadına, həm də bətnindəki dölə mənfi təsir göstərir.
 
Tütün tüstüsünün toksiki maddələri hamiləlik zamanı baş verən müxtəlif fəsadların yaranması ehtimalını və dölün oksigen çatışmazlığına gətirib çıxararaq onun bütün orqanlarında normal inkişafın pozulması riskini artırır. Siqaret çəkən qadınlarda ağırlaşmalar, vaxtından əvvəl doğuş, normadan aşağı çəkili yenidoğulmuşlar, ciftin vaxtından əvvəl ayrılması, uşaqlarda qəflətən ölüm sindromu və anadangəlmə anomaliyalar riski yüksəkdir. Bundan başqa, daha sonra uşaqlarda öyrənmə zəifliyi, hiperaktivlik, davranış pozuntuları, gələcəkdə bronxial astma riski yüksək olur". 
 
Həkim deyib ki, tibdə xroniki tütünçəkmə tütün asılılığı, nikotin asılılığı, tütünə və ya nikotinə qarşı meyl kimi müəyyən edilir. Bu, heç də zərərsiz bir vərdiş deyil ki, insan onu asanlıqla tərgitsin.
 
Tütünçəkmədən imtina üçün təkrari müdaxilələrin və cəhdlərin göstərilməsi tələb olunur: 
 
"Aktiv tütünçəkmə - qurudulmuş və ya emal edilmiş közərən tütün yarpaqlarının tüstüsünün (əksər hallarda siqaretçəkmə vasitəsi ilə) nəfəs yolları ilə qəbul edilməsidir. Passiv tütünçəkmə - ətrafa yayılan tütün tüstüsünün nəfəs yolları ilə qəbul edilməsidir. Passiv tütünçəkmə adətən qapalı yerlərdə baş verir, lakin açıq havada da baş verə bilər. Üçüncülü tütünçəkmə - tütünçəkməni qutarandan sonra otaqda uzun müddət qalan nikotin qalıqları və digər kimyəvi maddələr ilə nəfəs alınmasıdır. Otaqda nikotin qalıqları və digər kimyəvi maddələr məkandakı əşyaların müxtəlif səthlərində qala bilər. 
 
Elmi cəhətdən sübut edilib ki, tütün tüstüsünün tərkibində 7000-dək kimyəvi maddə mövcuddur. Passiv siqaret çəkənlərin məruz qaldığı duman çevrəsi tütün dumanı adlanır və 2 hissəyə ayrılır - yanan siqaretdən ayrılan və siqaret çəkənin nəfəsi ilə yayılan. 
 
Bu tip zərərli dumana məruz qalan insanlarda siqaret çəkənlər qədər sağlamlıq problemlər yaşanılır. Əsasən uşaqlarda orta qulaq iltihabı, bronxit, astma, piylənmə, 2-ci tip şəkərli diabet və s. müşahidə olunur". 
 
Həkim qeyd edib ki, tütünçəkmə nəticəsində əmələ gələn bir çox xəstəliklərin yaranma riski tütünçəkmədən imtina etdikdən sonra azalır. Xəstəliklərin yaranmasına görə fərdi risk tütünçəkmənin müddətindən və intensivliyindən asılıdır.
 
Siqareti tərgitdikdən sonra orqanizmdə təmizləmə aşağıdakı mərhələlərlə başlayır: 
 
• İlk 20 dəq ərzində qan təzyiqi normallaşır; 
 
• 8 saat sonra qanda oksigen səviyyəsi normallaşır, miokard infarktı riski azalır; 
 
• 24 saat sonra karbonmonoksit orqanizmdən tamamən təmizlənir; 
 
• 48 saat sonra qanda nikotin səviyyəsi azalır, dad və qoxu hissi yüksəlir; 
 
• 2 həftə-3ay arası qan dövranı tam bərpa olur. Ağciyərlərin həyat tutumu 30% artır. Fiziki aktivlik yaxşılaşır; 
 
• 1 ildən sonra koronar arteriyalarla bağlı xəstəlik riski 50% azalır; 
 
• 5 il sonra ağciyər xərcəngi riski 2 dəfə azalır. İnsult riski siqaret çəkməyənlərlə eyni olur. 
İşğaldan azad olunmuş 2 kəndin qazlaşması üçün daşıyıcı kəmərlərin tikinti işləri həyata keçirilir - VİDEO

Xəbər xətti

Bu əsərlərin içində dəhşətli sirlər gizlənib - Siyahı
03:22 07.12.2023
Depressiyadan qurtulmaq üçün bunları edin
02:14 07.12.2023
Böyük Britaniya Rusiyaya qarşı sanksiyaları genişləndirib
01:15 07.12.2023
Skaloni Messinin əlindən boğaza yığılıb
00:22 07.12.2023
Cəlilabaddakı qəzada xəsarət alanların sayı 5 nəfərə ÇATDI
23:29 06.12.2023
"İnter"in ən çox maaş alan futbolçusu olacaq
23:01 06.12.2023
BƏƏ NASA ilə əmirlikdən olan astronavtın Aya uçuşunu müzakirə edir
22:40 06.12.2023
"Time" jurnalı müğənni Teylor Svifti "İlin Adamı" seçdi
22:19 06.12.2023
"Bavariya" yeni transferini açıqladı
22:01 06.12.2023
Hadrutda söküntü işləri aparılacaq
21:40 06.12.2023
BMT Baş katibi ilk dəfə Təhlükəsizlik Şurasının sədrinə məktub göndərib
21:36 06.12.2023
Daxili işlər orqanları üçün kadr hazırlığı qaydası müəyyənləşib
21:15 06.12.2023
Ukrayna Ali Radasının keçmiş deputatı Moskvada ÖLDÜRÜLDÜ
Ukrayna Ali Radasının keçmiş deputatı Moskvada ÖLDÜRÜLDÜ
21:00 06.12.2023
Ceyhun Bayramovla Ceyms O’Brayn Azərbaycan-Ermənistan arasında normallaşma prosesini MÜZAKİRƏ EDİB
20:28 06.12.2023
Ombudsman: "Yeni Kaledoniya polisinin jurnalistə qarşı davranışı mətbuat azadlığının pozulmasının bariz göstəricisidir"
20:01 06.12.2023
Daxili işlər orqanlarında xidmət keçmək istəməyən bakalavrlar təhsil xərclərinin əvəzini ödəyəcək
19:56 06.12.2023
İlham Əliyev ABŞ Dövlət katibinin köməkçisini qəbul edib - YENİLƏNİB
19:41 06.12.2023
Polis Akademiyasının Nizamnaməsində dəyişiklik edilib - FƏRMAN
19:39 06.12.2023
Prezidentin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi vəzifəsi ilə bağlı YENİ QANUN
Prezidentin xüsusi tapşırıqlar üzrə nümayəndəsi vəzifəsi ilə bağlı YENİ QANUN
19:32 06.12.2023
Ermənistan bununla böyük təhlükə yaradır - Brayza
19:30 06.12.2023
Qax rayon sakinləri odlu silahları polisə təhvil veriblər
19:22 06.12.2023
Türkiyə Türkmənistan qazının dünya bazarlarına çıxarılması üzərində işləməyə hazırdır
19:10 06.12.2023
Bakıda Yüksək Səviyyəli Hərbi Dialoq İclası keçirilir
19:00 06.12.2023
Ermənistan parlamentində Paşinyanla Koçaryanın oğlu arasında söz davası baş verib
18:52 06.12.2023
SOCAR və Çin şirkəti rentabelli layihələrin reallaşdırılmasını müzakirə edib
18:42 06.12.2023
Biləsuvarda bu ay 343 uşaq qızılcaya qarşı peyvənd olunub
18:33 06.12.2023
Prezident İlham Əliyev Sadır Japarova zəng edib
18:20 06.12.2023
Rumıniyada qızılca epidemiyası elan edildi
18:13 06.12.2023
Baş redaktor: “Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatlarının Fransa ilə bağlı susması ikrah doğurur”
17:57 06.12.2023
Blinkendən xəbərdarlıq: "Senat Ukraynaya yeni yardım paketini təsdiqləməsə..."
Blinkendən xəbərdarlıq: "Senat Ukraynaya yeni yardım paketini təsdiqləməsə..."
17:51 06.12.2023
UEFA AFFA-nı 6000 avro cərimələdi
UEFA AFFA-nı 6000 avro cərimələdi
17:39 06.12.2023
O’Brayn: "Prezident İlham Əliyevlə konstruktiv söhbət apardıq"
17:27 06.12.2023
Sabah intensiv yağış yağacaq, külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
Sabah intensiv yağış yağacaq, külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ
17:18 06.12.2023
İtaliya "Bir Kəmər, Bir Yol" layihəsindən imtina edib
İtaliya "Bir Kəmər, Bir Yol" layihəsindən imtina edib
17:00 06.12.2023
Ağdamda minaya düşən ANAMA əməkdaşının son durumu açıqlandı
16:57 06.12.2023
İşğaldan azad olunmuş 2 kəndin qazlaşması üçün daşıyıcı kəmərlərin tikinti işləri həyata keçirilir - VİDEO
16:55 06.12.2023
Böyük Britaniya baş naziri ölkə xalqından üzr istəyib
Böyük Britaniya baş naziri ölkə xalqından üzr istəyib
16:45 06.12.2023
Qızılcanı kimlər ağır keçirir? - Nazirlik AÇIQLADI
16:44 06.12.2023
Alimlərdən autizmi "əksinə çevirən" müalicə
Alimlərdən autizmi "əksinə çevirən" müalicə
16:38 06.12.2023
Böyük şəhər sahibkarlarının kiçik problemləri "Açıq mikrofon"da
16:34 06.12.2023
Hamısı