Yaşıl Enerji necə Ukrayna müharibəsinin mirasına çevrildi? - ARAŞDIRMA

Analitika 15:30 16.02.2024

Təkcə Avropada deyil, həm də dünya miqyasında Rusiya-Ukrayna müharibəsi dövlətlərin hərbi, siyasi və iqtisadi məsələlərə baxışını dəyişib. Müharibəyə görə, Avropaya edilən qaz ixracının dayandırılması qitə dövlətlərinin çətin vəziyyətə düşəcəyi gözləntisi yaratsa da Avropa İttifaqı problemə Yaşıl Enerji faktorunu əlavə edib.

Uzun zamandır həyatımızda olan Yaşıl Enerji məhz hansı səbəblərə görə son illərdə ön plana çıxıb?

Bütün siyasi-sosial vəziyyətlərdən asılı olmayaraq energetika daimi fəaliyyətdə olan sahədir. Avropa uzun illər ərzində əhalisinin enerji təlabatını Rusiyadan alınan ucuz qazla təmin edib. 2022-ci ildə Aİ-nın dəyərli kapitalı ilə Rusiyanın çoxsaylı təbii sərvətləri arasında yaradılmış balanslı enerji mübadiləsi bir siyasi marağın qurbanı olub. Ukraynaya qarşı aqressiv fəaliyyətlərinə görə sanksiya edilən rəsmi Moskva artıq heç bir Avropa dövləti ilə energetika əməkdaşlığı etmir.

Bəs Avropa hansı resurslarla enerji ehtiyacını qarşılayır?

Hər iki tərəf bu barədə hər nə qədər səssiz qalsa da, Rusiya hələ də öz neft və təbii qazını Avropaya ötürür. 2022-ci ildə Rusiyanın üzərinə qoyulan ən vacib sanksiyalardan biri ölkə neftinə qoyulan 60 dollar limiti olub. Bu rəqəm qlobal şəkildə qəbul edilmiş neft qiymətinin minimumudur. Rusiya buna görə öz neftini Hindistana satır. Hindistanda xam neft emal olunur və Qərb dövlətlərinə ixrac edilir. Bu prosesin sonunda Avropa dövlətləri yenə də nefti təxmini olaraq eyni qiymətə almış olur. Rusiya isə yenə də Qərbə satılan neftdən rüsum alır.

Özünün təbii qaz ehtiyatlarını satmaq istəməyən Norveç və neft-qaz ixracında maraqlı olan Azərbaycan kimi dövlətlər isə Avropa qitəsində hələ ki, həlledici rol oynayır. Norveçin yeri yaxın gələcəkdə Afrika ölkələri ilə əvəz olunacaq. İtaliya artıq Afrikadan neft və qaz alaraq qonşu ölkələrə ötürməsi planlaşdırılan “Mattei” planına start verib. 

Yaşıllaşan enerji məhz nəyə görə indilərdə investorların diqqətini cəlb edib?

Təbii ki, bilavasitə ixrac edilən ənənəvi enerji məhsulları Avropanın sadəcə qısa müddət üçün düşündüyü tədbirdir. İlk növbədə əhalinin gündəlik enerji təlabatının ödənilməsində əsas yeri alternativ enerjiyə vermək planlaşdırılıb. Ukrayna müharibəsindən sonra Aİ Parlamentində Yaşıl Enerjiyə əlavə 16 milyard avro sərmayə qoyulması ilə bağlı  Avropanın alternativ enerjiyə yönəlməsi İnkişaf Etməkdə Olan Dövlətlərin də bu sahəyə daha çox sərmayə ayırmasına təkan verib.

Enerji ehtiyacı olduğu kimi qalsa da mənbələr sürətlə dəyişir. Tesla şirkətinin sənayeyə veridiyi təkan, indi bütün dünyada elekromobillərin ənənəvi modellərdən daha çox istehsal olunmasına yol açıb. 

Gördüyümüz kimi, hər hansı bir sahə məhsuldarlıq göstərirsə, həmin sektorda sürətlə rəqabət yaranır.  Dövlətlərin hazırda Yaşıl Enerji rəqabətinə girməsinin də səbəbi budur. Təsadüfi deyil ki, günəş panellərindən alınan enerji həcmi 2023-cü ildə iki dəfə artıb. Bu sahə hər nə qədər bahalı olsa da, yetəri qədər sərmayə qoyulması onu real alternativə çevirib.

Yenilənə bilən enerjidən istifadə edilməsi üçün XX əsrin sonu, XXI əsrin əvvəllərindən bəri təşviqat fəaliyyətləri aparılsa da dünya dövlətləri bu sahəni ancaq ənənəvi mənbələrdən məhrum olduqdan sonra ciddi şəkildə qəbul edib. Neft qiymətləri üzərində dolların təsirini azaltmaq üçün keçən il Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanının neft ixracını azaltmasını müşahidə etdik. Sonradan bu siyasət OPEC+ dövlətlərində də həyata keçirildi. Bu neft qiymətlərinin qalxmasına təbii ki, təsir etdi. Amma bu təəccüblü şəkildə ixrac artımına şərait yaratmadı. Bu o deməkdir ki, dövlətlər ənənəvi enerji idxalına davam etməkdənsə, ehtiyat fondlarından istifadə edərək təlabatın çoxluq faizini Yaşıl Enerjiyə yönəltməyə çalışırlar.

Lakin, dünya enerjisinin birdən-birə yaşıllaşmasına nə ekologiyanın qorunması, nə də təbii sərvətlərə qənaət etmək xoşniyyəti təkan verib. Yaranan siyasi vəziyyətin dövlətləri buraxdığı iqtisadi dilemmadan Yaşıl Enerji trendi formalaşdı. Bəlkə də, irimiqyaslı müharibələr və siyasi gərginliklər təkcə insanların ölümünə yol açmır, həm də onların həmişəkindən fərqli düşünməsinə təsir edir.

Fərid

 

Hacı Nuran "Pusu"nun məşhur aktyoruna lüks avtomobil hədiyyə etdi - VİDEO

Xəbər xətti

Parisdə “irqçilik və islamofobiyaya qarşı” nümayiş keçirilir
Parisdə “irqçilik və islamofobiyaya qarşı” nümayiş keçirilir
20:23 21.04.2024
Netanyahu yaxın günlərdə HAMAS-a təzyiqi artıracağına söz verib
Netanyahu yaxın günlərdə HAMAS-a təzyiqi artıracağına söz verib
19:44 21.04.2024
Nigerdə ​​ABŞ qoşunlarının çıxarılması tələbi ilə nümayiş keçirilib
18:54 21.04.2024
NYT: Ukrayna qanun layihəsi imzalandıqdan sonra bir neçə gün ərzində silah alacaq
NYT: Ukrayna qanun layihəsi imzalandıqdan sonra bir neçə gün ərzində silah alacaq
18:28 21.04.2024
NATO təlimlərə BAŞLAYIR - 140-dan çox təyyarə cəlb olunacaq
NATO təlimlərə BAŞLAYIR - 140-dan çox təyyarə cəlb olunacaq
18:20 21.04.2024
Əsəd: “Qərbdə əsl dövlət adamı qalmayıb”
17:13 21.04.2024
Şolts Konqresin Ukraynaya yardım göstərmək qərarını dəstəkləyib
Şolts Konqresin Ukraynaya yardım göstərmək qərarını dəstəkləyib
16:57 21.04.2024
Azərbaycan bədii gimnastı Bakıdakı Dünya Kubokunda çıxışını başa vurub
16:30 21.04.2024
Türkiyə DİN: İŞİD-lə əlaqəsi olan 36 şübhəli saxlanılıb
16:15 21.04.2024
Yaponiyada bir ilk: Həkimlər Google-u məhkəməyə verdilər
Yaponiyada bir ilk: Həkimlər Google-u məhkəməyə verdilər
16:00 21.04.2024
Sabah güclü külək meteohəssas insanlarda narahatlıq yarada bilər
15:40 21.04.2024
Azərbaycan gimnastları finala vəsiqə qazanıblar
Azərbaycan gimnastları finala vəsiqə qazanıblar
15:20 21.04.2024
2 hərbi helikopter qəzaya uğradı: Yaponiya Hərbi Dəniz Qüvvələri həyəcan vəziyyətindədir
2 hərbi helikopter qəzaya uğradı: Yaponiya Hərbi Dəniz Qüvvələri həyəcan vəziyyətindədir
15:00 21.04.2024
Sağlamlıq imkanları məhdud olan 17 nəfər buraxılış imtahanı verib
14:40 21.04.2024
DİM Naxçıvanda buraxılış imtahanları keçirib
14:20 21.04.2024
Dumana görə bəzi yollarda görmə məsafəsi məhdudlaşacaq
14:00 21.04.2024
Suriyada neft boru kəmərində yanğın olub, ölən var
13:40 21.04.2024
Dünyada koronavirusu ən uzun müddət keçirmiş xəstə ölüb
13:20 21.04.2024
Yaponiya kosmosdan Yerə günəş enerjisi göndərəcək
Yaponiya kosmosdan Yerə günəş enerjisi göndərəcək
13:00 21.04.2024
İsrail Livanda hərbi obyektlərə zərbələr endirib
12:40 21.04.2024
Alimlər yeni pandemiyaya səbəb ola biləcək virusun adını açıqlayıblar
12:20 21.04.2024
Zakir Həsənov azad edilmiş ərazilərdə komendant xidmətinin keyfiyyətli təşkilinə dair göstərişlər verib
12:00 21.04.2024
Ölkənin bəzi ərazilərində havanın hərarəti 31 dərəcəyə yüksəlib – FAKTİKİ HAVA
11:40 21.04.2024
Kürdə atası ilə batan uşağın meyiti tapılıb
11:20 21.04.2024
Pakistandan ABŞ-ın sanksiya qərarına reaksiya
Pakistandan ABŞ-ın sanksiya qərarına reaksiya
11:00 21.04.2024
Danimarka hava limanında bomba həyəcanı olub
10:40 21.04.2024
Pərviz Şahbazov BMT BA-nın prezidenti ilə görüşüb
10:20 21.04.2024
BMT BA-nın prezidenti: Azərbaycanın yaşıl enerjiyə keçidi sürətləndirmək səylərini alqışlayıram
10:15 21.04.2024
Şimali Koreyadan növbəti raket sınağı!
Şimali Koreyadan növbəti raket sınağı!
10:00 21.04.2024
Stoltenberq: Ukraynaya yardımın Nümayəndələr Palatasında təsdiqlənməsini alqışlayıram
09:40 21.04.2024
Luqansk vilayətində ağır yol qəzasında 6 nəfər ölüb
09:20 21.04.2024
ABŞ Kiyevdəki səfirliyə əlavə hərbi müşavirlər göndərməyi nəzərdən keçirir
ABŞ Kiyevdəki səfirliyə əlavə hərbi müşavirlər göndərməyi nəzərdən keçirir
09:00 21.04.2024
Avropa tənəzzüldədir, ona görə də... - Orban
00:05 21.04.2024
Ərdoğan HƏMAS lideri ilə Qəzza zolağında atəşkəs səylərini MÜZAKİRƏ EDİB
23:30 20.04.2024
“Taxta bazarı” adlanan ərazidəki yanğın məhdudlaşdırılıb
22:50 20.04.2024
Mərkəzi Afrika Respublikasında gəminin batması nəticəsində azı 60 nəfər ölüb
22:22 20.04.2024
Sadıq Sadıqov: Çoxları "Neftçi"nin kuboku qazanacağına inanmırdı
21:46 20.04.2024
Bakıda hoteldə yanğın başlayıb
21:15 20.04.2024
Sakinlərin bağladığı Ermənistan – Gürcüstan dövlətlərarası avtomobil yolu açılıb
20:44 20.04.2024
Pakistan Prezidenti Türkiyənin Baş Qərargah rəisini təltif edib
20:20 20.04.2024
Hamısı