CHP-nin 47 il aradan sonra qazandığı qələbə nə anlama gəlir? – ANALİTİKA

Analitika 16:00 01.04.2024

Bütün Türkiyə xalqının artıq uzun müddətdir həyəcanla gözlədiyi zaman gəlib çatdı və nəticələr hərçənd bir çoxlarının təəccübləndirdi. Cumhuriyyet Halk Partiyası (CHP) 47 il sonra ilk dəfə bələdiyyə seçkilərində bariz şəkildə qalib gəldi. Belə əlamətdar bir hadisə fonunda isə bir sıra suallar meydana gəldi. Bu qələbə Türkiyə üçün hansı önəmi kəsb edir? Azərbaycan bu siyasi dəyişiklikdən təsirlənəcək?

CHP necə qalib gəldi?

Ekran-Resmi-2024-03-31-21_50_13.png

Bu seçimin ən böyük gözədəyən dəyişikliyi sözsüz ki, siyasi xəritənin dəyişməsidir. Həmin bu siyasi xəritəyə müşayiət edən sekulyar – mühafizəkar qütbləşmənin yumşalmağa başladığının göstəricisidir. Əslində realistik bir perspektivdən yanaşsaq, CHP-nin bu seçkilərdə qalib gələcəyi ilə bağlı bir sıra proqnozlar verilmişdi. Lakin sözsüz ki, Kılıçdaroğlu rəhbərliyinin 2023-cü il may ayında keçirilən prezident seçkilərində məğlub olması bir çoxlarının bu proqnozlardan çəkindirdiyini görmək olurdu. Hərçənd burada ən təəccüblü məqam CHP-nin artıq Şərqi Anadolu şəhərlərində varlıq göstərməsi idi. Hansı ki, bu şəhərlər Ədalət və Qalxınma Partiyasının (AKP) güclü olduğu şəhərlər idi. Bu da əslində həm bələdiyyə seçkilərinin prezident seçkilərindən fərqini və iqtisadi problemlərin güclü faktorunu göstərdi. Belə ki, təxmin etmək olar ki, ölkədə mövcud olan iqtisadi problemlər artıq ölkənin aşağı sinif kateqoriyalarında hiss edilir və bu səbəbdən AKP tərəfdarlarının əslində seçkilərdə səs dəyişdiyini deyil də, bu seçkini bir növ səssiz şəkildə boykot edib. “Nə də olsa bu seçkilər hakimiyyət dəyişikliyinə təsir etməyəcək”, düşüncəsi altında belə addım atıldığını fərz etmək olar. Hərçənd AKP tərəfindən elə də sağlam bir rəqibin ortaya çıxarılmaması da ayrıca bir səbəb faktoru ola bilər. 

Tarix təkərrür edir...

Ekrem İmamoğlunun 2019-cu ildə İstanbul bələdiyyə sədrliyini qazandığı ilk gündən etibarən istər media, istər xalq, istərsə də bir çox siyasətçilər onun Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yolunu getdiyini söyləyirdilər. Hansı ki, Ərdoğan da buna bənzər bir ssenari çərçivəsində siyasətə gəlmişdi. İmamoğlunun prezident olması ehtimalını dəyərləndirməzdən əvvəl isə digər bir məqama daha toxunmaq düşünürəm daha uyğun olardı:

Yenidən Rifah Partiyasının yüksəlişi.

 a5b45d70-c338-11ee-b258-cbba0a2c755f.jpg

Türkiyənin keçmiş baş naziri Necmettin Erbakan-ın oğlu Fatih Erbakanın yüksəlişi artıq düşünürəm ən surpriz hadisə olaraq yadda qaldı. 6,19% - lik göstərici sözsüz ki, onları seçkinin ən surpriz namizədi edir. Gələcək tarixlərdə atası və keçmiş baş nazir Necmettin Erbakan kimi siyasətin ön sıralarına gəlmək cəhdlərini görə bilərik. Buna uyğun olaraq digər kiçik faiz göstəricələrinə sahib partiyaların da gələcəkdə güc yığmasını gözləmək olar. Son bir qeyd olaraq, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın da baş verən bu əlamətdar hadisələri ölkə demokratikasının göstəricisi olaraq alqışlaması düşünürəm bu seçkilərin ən pozitiv məqamı ola bilər. Bələdiyyə seçkiləri həqiqətən də Cümhuriyyətin demokratik uğurudur. 

İmamoğlunun prezidentlik ehtimalı və Azərbaycan ilə münasibətlər....

Bir çoxları artıq Ekram İmamoğlunun 2028-ci il prezident seçkilərində prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğana qarşı CHP-nin bariz namizədi olaraq göstərir. Hərçənd Ərdoğan özünün 31 mart keçirilən seçkilərin onun son seçkiləri olacağını söyləyib. Lakin əgər belə olmazsa və yenidən prezidentliyə namizədlik irəli sürərsə hansı ki, bu da konstitusiya dəyişikliyini tələb edir, o, zaman burada sözsüz ki fərqli bir səhnə görə bilərik. 

Azərbaycan ilə münasibətlərin dəyişməsi qorxusu və ya belə bir fonun olması isə sözsüz ki, absurddur. Bundan əvvəl Türkiyədə keçirilən prezident seçkilərində Kılıçdaroğlunun bir sıra uğursuz, Azərbaycanı “kənar”da göstərdiyi layihə ilə çıxması sözsüz bir çoxlarında qorxu yaratmışdı. Lakin belə bir məsələdən hərçənd söz gedə bilməz. Azərbaycan və Türkiyə arasında siyasi, iqtisadi və digər sahələrdəki əməkdaşlıq, qısa müddətli, bir dəfəlik əməkdaşlıqlar deyil. Ona görə baş verən bu hadisələrin Azərbaycana təsirini gözləmək düşünürəm elə də mənalı olmaz. Hələ ki, qarşıda 4 ildən də çox bir zaman aralığı mövcuddur. Baş tutan nəticələr hərçənd nə olursa, olsun Azərbaycan bu proseslərdən təsirlənməyəcək. 

Əkbər Novruz

1c3d6b1a-f4f4-436d-b486-31925218b922.jpg

Xınalığa dolu düşüb - VİDEO

Xəbər xətti

Aİ-dən Qazaxın 4 kəndinin qaytarılması ilə bağlı razılaşmaya REAKSİYA
23:00 19.04.2024
İmran Əliyev həbs edildi
İmran Əliyev həbs edildi
22:40 19.04.2024
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
22:20 19.04.2024
İcma: G7 Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə zərər vurur
22:00 19.04.2024
DİM: 485 nəfər buraxılış imtahanına gəlməyib
21:40 19.04.2024
İl ərzində Azərbaycanda törədilən 8 930 cinayətin 85 faizi açılıb
21:20 19.04.2024
IX  illik orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanının nəticələri ELAN OLUNDU
21:02 19.04.2024
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
21:00 19.04.2024
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
20:20 19.04.2024
Bu il mənzil satışında bahalaşma olacaq? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA
20:00 19.04.2024
Ceyhun Bayramov diplomatik fəaliyyəti başa çatan Əlcəzair səfiri ilə görüşüb
19:40 19.04.2024
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
19:20 19.04.2024
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
19:00 19.04.2024
Umud Mirzəyev Qazaxın 4 kəndinin qaytarılmasından danışdı: "Tarixi hadisələrə şahidlik edirik"
18:58 19.04.2024
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
18:40 19.04.2024
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
18:20 19.04.2024
XİN: Ermənistan Azərbaycanın işğal altında olan 4 kəndinin geri qaytarılmasına razılıq verib
17:53 19.04.2024
Vilayət Eyvazov vacib tapşırıqlar verdi
17:50 19.04.2024
Azərbaycan və Ermənistan delimitasiya prosesini davam etdirmək barədə razılığa GƏLDİ
17:40 19.04.2024
Demarkasiya prosesində bu sənəd rəhbər TUTULACAQ
17:38 19.04.2024
Dörd kəndlə bağlı protokol 15 mayadək İMZALANMALIDIR
17:34 19.04.2024
Bakıda saxta təmizlik məhsulları istehsal edən sex AŞKARLANDI
17:30 19.04.2024
SON DƏQİQƏ: Qazaxın 4 kəndi Azərbaycana QAYTARILACAQ
17:21 19.04.2024
Xınalığa dolu düşüb - VİDEO
17:10 19.04.2024
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
16:59 19.04.2024
Azərbaycan Prezidenti Almaniyaya səfər edəcək, Şoltsla danışıqlar aparacaq
16:33 19.04.2024
Fuad Abbasov: "Erməniləri haqlı çıxarmaq avropalılar üçün olduqca asandır" - VİDEO
16:30 19.04.2024
Rusiya və Azərbaycan prezidentləri Moskvada görüşəcək
16:18 19.04.2024
Abel Məhərrəmov məhkəməyə verildi
16:15 19.04.2024
G7 XİN rəhbərləri Azərbaycanla Ermənistanı sülh prosesinə sadiq olmağa çağırıb
16:05 19.04.2024
Türkiyəli Politoloq: "Ölkəmiz Ermənistan sülh istəyənə qədər əməkdaşlıq etməyəcək" - ÖZƏL VİDEO
16:05 19.04.2024
Bakı Fransız Liseyi fəaliyyətini dayandırır - YENİLƏNİB
15:55 19.04.2024
Türkiyə XİN İsraillə İrana çağırış edib
15:50 19.04.2024
“Babamın Ermənistanda çəkdikləri zülmlərdən danışanda ağlayırdım” – Murtaza Karaçanta - VİDEO
15:45 19.04.2024
Ceyhun Bayramov Fələstinin Baş naziri ilə Qəzzadakı vəziyyət müzakirə ETDİ
15:40 19.04.2024
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Azərbaycanın etirazları əsasında dinləmələr başa çatıb
15:30 19.04.2024
Ermənistan tərəfindən çıxış edən hüquq professorundan NÖVBƏTİ ƏSASSIZ İDDİA - Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin SON GÜNÜ
15:28 19.04.2024
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
15:20 19.04.2024
İranın Azərbaycanı hədəf seçməyinin GİZLİNLƏRİ – Güneyli fəalın ŞƏRHİNDƏ
15:10 19.04.2024
MKİ: Ukrayna bu il yeni yardım olmadan müharibəni uduzacaq
MKİ: Ukrayna bu il yeni yardım olmadan müharibəni uduzacaq
14:48 19.04.2024
Hamısı