Gürcüstan NATO-ya qoşulduqdan sonra Rusiya təhlükəsi ilə üzləşməyə hazırdırmı? | Eurasia Diary - ednews.net

18 Aprel,


Gürcüstan NATO-ya qoşulduqdan sonra Rusiya təhlükəsi ilə üzləşməyə hazırdırmı?

NATO ittifaqı Gürcüstan üçün Abxaziya və Tsxinvali problemindən dolayı yeganə seçimdir

Müsahibələr A- A A+

Co Baydenin hakimiyyətə gəlməsi ilə Cənubi Qafqazla münasibətlər yenidən ABŞ administrasiyasının gündəminə gəldi. Yaxın Şərqdə Türkiyə ilə Qafqazda Rusiya ilə qarşıdurmadan qorxaraq, ABŞ indi Gürcüstanda Qafqazla əlaqələrini genişləndirmək üçün bir yol görür.

Bir çox Qərb mütəxəssisləri hesab edir ki, Gürcüstanın NATO-ya üzvlüyü ABŞ-ın regional planının həyata keçirilməsində böyük rol oynaya bilər.

Məsələyə aydınlıq gətirmək üçün Gürcüstanın Tbilisi şəhərində yerləşən Avropa Universitetinin professoru Emil Avdaliani Eurasia Diary-yə müsahibə verib.

- Qərbin bölgədəki əlaqələrini genişləndirmək ümidi Gürcüstanın NATO-ya üzv olmasıdır. Bununla birlikdə, NATO-ya üzvlük qanununa görə, ərazi bütövlüyü problemi olan ölkələr qoşula bilməz. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Abxaziya və Tsxinvali bölgəsindəki (Cənubi Osetiya kimi tanınan) Rusiyanın hərbi mövcudluğu səbəbindən Gürcüstanın ərazi problemləri mövcuddur. Bu, həqiqətən də ölkənin NATO-ya üzv olmaq perspektivləri üçün böyük bir maneədir.

Bu problemin qarşısını almaq üçün NATO-ya üzv olmağa görə müxtəlif modellər təklif olunur. Bunlar arasında Gürcüstanın münaqişəli ərazilərinin NATO-nun müdafiə öhdəliklərinə daxil edilməməsi təklifi mövcuddur. Yəni bu, kollektiv müdafiə maddəsinin yalnız Tbilisinin nəzarətindəki ərazilər üzərində tətbiq olunması deməkdir.

Ancaq görünür ki, onların bu xətti davam etdirmək istəyi yoxdur. Qərbin həll edəcəyi problemlər var. Bunların arasında Transatlantik əlaqələrdəki anlaşmazlıqlar, pandemiyadan qaynaqlanan problemlər, Çin ilə münasibətlərin gərginləşməsi və s. var. Bəlkə də Qərbdə Gürcüstanın NATO üzvlüyünün Rusiya ilə münasibətləri necə çətinləşdirə biləcəyi barədə düşünmək daha çox da əhəmiyyətli deyil. Aİ-Rusiya münasibətləri ən aşağı səviyyədədir (Borrell-in Moskvaya səfəri bir daha bunu göstərdi), lakin aparıcı Avropa dövlətləri hələ də Moskva ilə əlaqələri daha da çətinləşdirmək istəmirlər.

Bundan əlavə, ABŞ prezidenti Co Bayden gələcəkdə Rusiya ilə ikitərəfli əlaqələrin qurulmasında daha açıq olmasına və administrasiyasının Moskvaya qarşı daha prinsipial olacağına baxmayaraq, Bayden də Rusiya ilə gərginlik axtarmayacağı ehtimalı açıqdır. Rusiyanın Gürcüstanın Abxaziya və Tsxinvali bölgəsindəki hərbi varlığı ABŞ rəsmisi tərəfindən tez-tez səslənəcək və tənqid ediləcək. Ancaq Vaşinqtonun Gürcüstanın NATO-ya üzv olma perspektivləri ilə əlaqədar nə qədər irəliləyəcəyi qeyri-müəyyən qalır.

Hal-hazırda, xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Rusiyanın bölgədəki addımları NATO və ABŞ-ın manevrlərini məhdudlaşdırır. Ola bilsin ki, müntəzəm hərbi təlimlər, hərbi texnologiyaların ötürülməsi daxil olmaqla daha da gücləndirilmiş NATO-Gürcüstan tərəfdaşlığı mümkündür.

- Gürcüstan NATO-ya üzv olarkən Rusiyanın təhlükəsini nəzərə alır?

- Abxaziya və Tsxinvali bölgəsindəki Rusiya hərbi hərəkətləri Tiflis üçün birbaşa hərbi təhlükədir. Bununla birlikdə, Gürcüstan NATO-ya üzv olması ilə sərhədləri boyunca daha təhlükəsiz geosiyasi vəziyyət yaratmağa çalışır.

Bu, NATO üzvlüyündən sonra iki bölgədəki təmas xətti boyunca problemlərin yaranmayacağı anlamına gəlmir. Lakin ümumilikdə NATO Gürcüstan üçün Abxaziya və Tsxinvali bölgəsinə birbaşa siyasi nəzarəti itirməsi səbəbindən yaşadığı mənfi təsirləri tarazlaşdırmaq üçün yeganə seçimdir.

- Ümumiyyətlə, bu gün Gürcüstan ordusu NATO standartlarına hazırdırmı?

- Gürcüstan ordusu hərbi gücünü artırır. Qərb tərəfdaşları ilə hərbi təlimlər və hərbi təcrübə mübadiləsi kimi digər metodlarla NATO standartlarına uyğunlaşma davamlı olaraq həyata keçirilir.

Yeni hərbi texnologiyalar alınır. Ölkənin hava hücumundan müdafiə sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün böyük səylər göstərilir. Bu, ümumiyyətlə Gürcüstan ordusunun ən zəif nöqtəsi olub. İkinci Qarabağ müharibəsi və pilotsuz təyyarələrin effektiv istifadəsi hava hücumundan müdafiə sisteminin təkmilləşdirilməsinin vacibliyini göstərdi. Hava hücumundan müdafiə sistemindəki çatışmazlıqları aradan qaldırmaq üçün Fransa və İsrail ilə tərəfdaşlıq aparılır.

Bunlar hələ sadə hərəkətlərdir. Gürcüstanın hərbi büdcəsi son bir neçə il ərzində durmadan artsa da, qonşu dövlətlərlə müqayisədə hələ də xeyli azdır.

Müsahibəni aldı: Elnur Ənvəroğlu
Tərcümə etdi:Ülvi Əhmədli

Mətndə səhv varsa, onu qeyd edib Ctrl+Enter düyməsini basaraq bizə göndərin.

EurasiaDiary © Xəbərlərdən istifadə zamanı hiperlinklə istinad olunmalıdır.

Bizi izləyin:
Twitter: @EurasiaAz
Facebook: EurasiaDiaryAzerbaycan
Telegram: @eurasia_diary


Загрузка...