Kafkanı, Hesseni Azərbaycan dilinə qazandıran Vilayət Hacıyev

Mədəniyyət 16:01 05.04.2023

Xəbər verdiyimiz kimi, aprelin 4-də tanınmış tərcüməçi, filoloq Vilayət Hacıyev dünyasını dəyişib.

Qeyd edək ki, Vilayət Hacıyev onkoloji xəstəlikdən əziyyət çəkirdi.

O, 1966-cı ildə Qazax şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirib və elə həmin ildə M.F.Axundov adına APDİ-nin Avropa Dilləri fakültəsinin alman dili şöbəsinə daxil olub.

Azərbaycan Dillər Universitetində, Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzində çalışıb.

Vilayət Hacıyev alman dilindən Azərbaycan dilinə və əksinə bədii tərcümə fəaliyyəti ilə tələbəlik illərindən məşğul olub. 1970-ci illərin əvvəllərindən başlayaraq Azərbaycan mətbuatında tərcümələri nəşr olunub. V.Borxert, Z.Lents, Haynrix Böll, Stefan Sveyq, Frans Kafka və s. kimi görkəmli alman və Avstriya yazıçılarının yaradıcılığından nümunələr tərcümə edib.

Erix Mariya Remarkın “Zəfər tağı”, Herman Hessenin “Yalquzaq”, Haynrix Böllün “Bir təlxəyin düşüncələri”, “Kişisiz ev”, Frans Kafkanın “Məhkəmə” və bir sıra başqa əsərlərini orijinaldan dilimizə çevirib.

Ednews ustad tərcüməçi ilə bağlı haqqında yazılan fikirləri təqdim edir. 

Millət vəkili Etibar Əliyev:

“Svayqın "Seçilmiş əsərləri" içərisində hörmətli Vilayət Hacıyevin də təkrarsız tərcümələri yer alıb. Vilayət Hacıyev həm də kitaba olduqca maraqlı ön söz yazıb. Bu kiçik yazı ilə yenidən Svayqı tanıdım: "Birinci Dünya müharibəsini insanların səhvi, anaşılmazlıq hesab eyləyən Svayq ikinci belə müharibənin olacağına inanmırdı və İkinci Cahan savaşının başlanması, eləcə də şər qüvvələrin ilk illərdə qazandığı uğurlar yazıçını əməlli-başlı sarsıtd. Yazıçı özündə mənəvi güc taparaq 1942-ci ildə "Dünənin dünyası" adlı əsərini tamamlaya bildi. Həmin dünya onun üçün nə qədər ziddiyyətli, çətin olsa da, yaşamağa dəyərdi, çünki düzələcəyinə ümid vardı. Həmin dünyanın çoxunu gəzmişdi, insanlarla söhbət etmişdi, onlara bəşəri dəyərlər, humanizm, mənəvi-əxlaqi məsələlər haqqında mühazirələr oxumuşdu. Getdiyi hər yerdə də böyük hörmətlə, diqqətlə, az qala dövlət xadimi kimi qarşılanmışdı.İndi həmin dünya dağılmışdı və bütün ümidlər də puça çıxmışdı. Təbii ki, o belə dünyada yaşaya bilməzdi və intihar etməmişdən əvvəl son arzusunu da vida məktubu ilə bitirmişdi: "...Bütün dostlarımı salamlayıram. Arzu edirəm ki, hamısına uzun gecədən sonra səhər şəfəqlərini görmək nəsib olsun. Mən isə çox səbirsiz olduğum üçün onları qabaqlayıram...”

Böyük yazıçı 1931-ci ildə 50 illik yubileyini təntənəli şəkildə keçirməyə qoymamışdı. Ədəbiyyatla, sənətlə bağlılığı olmayan heç bir tədbirə qatılmamışdı. Tanısa da, tanımasa da, mühacirətdə əzab çəkən sənət adamlarının çoxuna həm maddi, həm mənəvi cəhətdən kömək etmişdi”.

Tərcüməçi İmanyar Quliyev:

“O vaxt tərcüməçi imtahanını Vilayət müəlllim götürmüşdü. Mənə suallar ünvanlamadı, sadəcə söhbət elədi. Məsləhət vermədi, mətndəki cümlələrin müxtəlif versiyaları haqqında danışdı. Düzü, tərcümələrini oxusam da, şəxsən tanımırdım.. (Bu da mənim cahilliyim).. O qədər sadə və təvazökar danışırdı ki... Böyüklük elə sadəlikdəymiş.

Dilimizin zənginliyini tərcümə sənətində bir daha sübuta yetirən şəxsiyyət! Onun təvazösü, sadəliyi, dərin təxəyyülü, mətnə bələdliyi və özünəməxsus üslubu dilimizə şedevr tərcümələr bəxş etdi... Bədii tərcümə sahəsində məhz Vilayət Hacıyev məktəbini yaratdı. Dilimizin canlı şəxsiyyətlərindən birini itirdik”. 

Yazıçı Mirmehdi Ağaoğlu: 

“Azərbaycan ədəbiyyatına Erix Mariya Remark (“Zəfər tağı”), Herman Hesse (“Yalquzaq”), Henrix Böll (“Kişisiz ev”), Frans Kafka (“Məhkəmə), Lion Feyxtvanger (“Lautenzak qardaşları”) kimi yazarları və onlarla başqa müəllifləri orijinaldan tərcümə edib qazandıran adam idi Vilayət müəllim.

Özü də nəzərə alanda ki, bu əsərlər məhz orijinaldan çevrilib və bir də Azərbaycan tərcümə institutunun yoxsulluğunu, kasadlığını nəzərə alanda, Vilayət Hacıyevin necə böyük işlər gördüyünü anlayırsan.

Axı bu adamların şəxsi təşəbbüsləri, təşnələri olmasaydı, kim idi həmin əsərləri dilimizə çevirən?!

Özü də cüzi qazanc qarşılığında.

Əgər Vilayət müəllimin zəhməti olmasaydı, kim bilir, mən “Zəfər tağı”nı, “Yalquzaq”ı 17 yaşımda yox, neçə yaşımda oxuyacaqdım, özü də hansı dildən”.

Tərcüməçi Nadir Qocabəyli:

“Ağır xəbər oldu. Yaxşı, təmiz, vicdanlı adamın biri də azaldı. Vilayət  müəllimlə "Qanun" nəşriyyatında tanış olmuşduq. Mehriban adam idi. Tərcümə elmindən xəbərdar, bu işin mahiyyətini anlayan azsaylı şəxslərdən biri idi. 

Həm gözəl insan, həm də yaxşı mütəxəssis cəmiyyətimizdə nadir tapıntıdır. Vilayət müəllim həm də yaşlı nəslin sadə, təvazökar, özünü gözə soxmayan, yaltaqlıq bacarmayan, bütün ömrünü halal yaşayan son təmsilçilərindən idi. Ailəsinə, övladlarıına keçmiş olsun. İşıqlı xatirəsi qəlbimiz döyündükcə bizimlədir”.

Qeyd edək ki, Vilayət Hacıyev aprelin 1-də 73 yaşına qədəm qoymuşdu.

Oğuz 

Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO

Xəbər xətti

BVF Qanaya 360 milyon dollar ayırmağı təsdiqləyib
BVF Qanaya 360 milyon dollar ayırmağı təsdiqləyib
23:14 13.04.2024
Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı üç cavabsız qolla üstələyib
22:32 13.04.2024
ABŞ səfirliyi: Ermənistandan olan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunmasını dəstəkləyirik
ABŞ səfirliyi: Ermənistandan olan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunmasını dəstəkləyirik
22:00 13.04.2024
Orenburq şəhəri su altında qalır
Orenburq şəhəri su altında qalır
21:30 13.04.2024
ABŞ sanksiya tətbiq etdiyi gürcü hakimlərlə bağlı Tbilisiyə heç bir sübut verməyib
ABŞ sanksiya tətbiq etdiyi gürcü hakimlərlə bağlı Tbilisiyə heç bir sübut verməyib
21:30 13.04.2024
Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib
21:00 13.04.2024
Hizbullah İsrailin şimalına zərbələr endirib
Hizbullah İsrailin şimalına zərbələr endirib
20:10 13.04.2024
Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO
Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO
19:50 13.04.2024
Milli Müdafiə Universiteti hərbi mütəxəssislərin yetişdirilməsi məqsədilə təhsil infrastrukturu təsis edib
19:30 13.04.2024
Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə həsr olunan Bişkek Festivalı başladı – FOTO/VİDEO
Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə həsr olunan Bişkek Festivalı başladı – FOTO/VİDEO
19:17 13.04.2024
Bakıda sutkalıq kirayənin orta qiyməti 7 % azalıb
19:15 13.04.2024
Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyinin qalibləri bəlli olub
Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyinin qalibləri bəlli olub
19:00 13.04.2024
Azərbaycan Böyük Britaniya iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 2 dəfədən çox artırıb
18:45 13.04.2024
Britaniyada nazir İSTEFA VERDİ
Britaniyada nazir İSTEFA VERDİ
18:45 13.04.2024
Almaniya Ukraynaya daha bir “Patriot” sistemi göndərəcək
18:30 13.04.2024
KİV: Almaniyalı diplomatların ailələri İranı tərk edir
18:14 13.04.2024
Ukrayna Aİ-dən 1,9 milyard avro yardım ALACAQ
Ukrayna Aİ-dən 1,9 milyard avro yardım ALACAQ
17:55 13.04.2024
Bazar günü Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
17:45 13.04.2024
SEPAH israilli milyarderin tankerini ƏLƏ KEÇİRDİ
SEPAH israilli milyarderin tankerini ƏLƏ KEÇİRDİ
17:30 13.04.2024
Tbilisidə ETİRAZ AKSİYASI keçirilir
Tbilisidə ETİRAZ AKSİYASI keçirilir
17:15 13.04.2024
Pskov vilayətində Qələbə Paradı ləğv edilib
Pskov vilayətində Qələbə Paradı ləğv edilib
17:00 13.04.2024
İsrail Aİ-ni İrana qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb
İsrail Aİ-ni İrana qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb
16:45 13.04.2024
Azərbaycan Basketbol Liqası: "NTD İndiqo" səfərdə qələbə qazanıb
Azərbaycan Basketbol Liqası: "NTD İndiqo" səfərdə qələbə qazanıb
16:26 13.04.2024
İsveçrə Azərbaycan iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 3 dəfə azaldıb
İsveçrə Azərbaycan iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 3 dəfə azaldıb
16:20 13.04.2024
Azərbaycanda 5 ulduzlu hotellərdə ən yüksək qiymətlər Qubadadır
Azərbaycanda 5 ulduzlu hotellərdə ən yüksək qiymətlər Qubadadır
15:55 13.04.2024
İran Hörmüz boğazında israilli milyarderə məxsus gəmini ələ keçirib
İran Hörmüz boğazında israilli milyarderə məxsus gəmini ələ keçirib
15:45 13.04.2024
Luis Alberto 8 il sonra "Latsio"dan ayrılır
Luis Alberto 8 il sonra "Latsio"dan ayrılır
15:35 13.04.2024
“Maşın bazarı”ndakı yanğın söndürülüb
“Maşın bazarı”ndakı yanğın söndürülüb
15:25 13.04.2024
Türkiyə NATO radar bazasından məlumatların İsrailə ötürülməsi ilə bağlı xəbərləri təkzib edir
Türkiyə NATO radar bazasından məlumatların İsrailə ötürülməsi ilə bağlı xəbərləri təkzib edir
15:10 13.04.2024
Xarkovun Hərbi administrasiya rəhbərinin müavini: Vilayət işğaldan azad edilib
Xarkovun Hərbi administrasiya rəhbərinin müavini: Vilayət işğaldan azad edilib
14:58 13.04.2024
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin BAŞ KOMANDANI: “Şərq cəbhəsində vəziyyət gərgindir”
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin BAŞ KOMANDANI: “Şərq cəbhəsində vəziyyət gərgindir”
14:35 13.04.2024
Yeni Kaledoniyada Fransa əleyhinə aksiya: afişanın əsas loqosu kimi İlham Əliyevin "Dəmir yumruğ"u seçilib
Yeni Kaledoniyada Fransa əleyhinə aksiya: afişanın əsas loqosu kimi İlham Əliyevin "Dəmir yumruğ"u seçilib
14:20 13.04.2024
Ermənistanda polis 36 kq qızıl oğurlayan şəxsləri saxlayıb
Ermənistanda polis 36 kq qızıl oğurlayan şəxsləri saxlayıb
14:10 13.04.2024
AYNA "İcazə" blanklarının mübadilə və qalıq sayını açıqlayıb
13:55 13.04.2024
Çində 5,5 maqnitudada zəlzələ baş verib
Çində 5,5 maqnitudada zəlzələ baş verib
13:45 13.04.2024
IV Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi auditor seçir
13:30 13.04.2024
Avstraliyada ticarət mərkəzində atışma olub, ölənlər var
Avstraliyada ticarət mərkəzində atışma olub, ölənlər var
13:20 13.04.2024
Gəncədə iki mərtəbəli evdə yanğın olub, ölən var
13:04 13.04.2024
Qazaxıstan Prezidenti: Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişinin tezliklə imzalanmasında maraqlıyıq
12:48 13.04.2024
Almaniyalı mütəxəssis yenidən "Bavariya"nın baş məşqçisi ola bilər
Almaniyalı mütəxəssis yenidən "Bavariya"nın baş məşqçisi ola bilər
12:30 13.04.2024
Hamısı