Orta Dəhliz layihəsinin dünya ticarəti üçün əhəmiyyəti nədir? - ANALİTİKA

Analitika 14:30 15.03.2024

Avropanın ərzaq və enerji təlabatını ödənilməsi üçün Rusiya ilə münasibətləri kəsilməsi qitənin müxtəlif alternativlərə daha ciddi yanaşmasına səbəb olub. Orta Dəhliz Azərbaycanın Avropa ilə Şərq dünyası arasında qapı rolu oynayacağı bir layihədir. Qazaxıstanla-Azərbaycan arasında aparılan iqtisadi müzakirələr ticarət yolunun açılması və Trans-Xəzər nəqliyyat yolunun istifadəyə verilməsini sürətləndirib.

Çin bu dəhlizin açılmasında nəyə görə bu qədər maraqlıdır?

Orta Dəhlizin inkişaf etdirilməsi təkcə Avropanın maraqlarına xidmət etmir. Avropa Şərqdən alınan məhsulların həcmini artırmaq üçün yaratdığı TRASEKA layihəsi Çinin Bir Kəmər - Bir Yol layihəsinə uyğun gəlir. Çin bazarının dünyaya müxtəlif yollarla dünyaya çatdırılması üçün bu kimi layihələrdə Pekin olduqca maraqlıdır. Bunun əsas səbəbi isə Avropada gün-gündən artan təlabatdır. 

Çindən Qazaxıstana və Xəzər dənizi ilə biləvasitə Azərbaycandan Avropaya qədər uzanan bu 4250 km-lik dəmir yolunun fərqi ondan ibarətdir ki, bu yolda həm də enerji məhsulları göndəriləcək. Bu yolla Pekin təkcə məhsul ticarətinin həcmini artırmayacaq, həm də daha sürətli tədarük potensialı əldə etməyə çalışacaq. Çin bu yolla öz bazarının Qərbə çıxışını sürətləndirməyi planlaşdırır.

Avropanın bu layihədə maraqlı olmasının əsas səbəbi isə, dəhlizin Rusiya və İranda yayınaraq birbaşa Türkiyəyə çatmasıdır. 

Mərkəzi Asiya bazarının da Rusiyanın təsirindən çıxıb Çinə meyl etməsi hazırda Avropa üçün daha əlverişlidir. Maraqlıdır ki, ABŞ Çinlə beynəlxlaq ticarət rəqabəti aparsa da bu, Avropanın Pekinlə birgə apardığı layihələrə təsir etmir. Çinin daha da şaxələndirmək istədiyi bu yol, Avropanın artan təlabatına uyğun gəlir. Bu deməkdir ki, Pekin Rusiya ilə olan bütün dostluq münasibətlərinə rəğmən, bu yolun tətbiqinə yaşıl işıq verəcək. Artıq Sibir vasitəsilə Çindən Avropaya uzanan Şimal Dəhlizindən istifadə olunmayacaq.

Qafqaz regionu nəyə görə bu layihənin ən kritik hissəsi hesab olunur?

Cənubi Qafqazın mərkəzində olduğu bu yol layihəsi demək olar ki, tamamilə təhlükəsiz quru yolları üzərində yerləşib. Lakin, Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlər yolun bu hissəsi haqqında müxtəlif fikirlər yaradıb. Buna görə də, yolun Gürcüstandan keçməsi daha əlverişli hesab olunur. Qazaxıstan Azərbaycanla dəniz yolu üzərində işbirliyi aparan bir ölkə kimi Qafqazın təhlükəsizliyindən əmin olmağa cəhd edir.

Çinlə Avropa arasında hər il 200 milyon tondan çox məhsul ticarəti edilirsə, bunun 94%-i dəniz yolu ilə həyata keçirilir. Dövlətlər Orta Dəhliz layihəsi vasitəsilə daha sürətli və ucuz yük daşınmasına nail olacaq. Ümumi məhsul ticarətinin 73%-nin buy olla daşınması potensialı realdır. Lakin, bu həm də o deməkdir ki, Süveyş kanalı öz əhəmiyyətini nisbətən də olsa itirəcək. Misirin bu barədə etdiyi rəsmi açıqlamada Çinlə dəniz yolunun qorunması haqqında rzılaşma əldə edildiyi bildirilir. Orta Dəhliz nəinki Cənubi Qafqazın ticarət dövriyyəsini artıracaq, layihə həm də dünyanın bir çox ticari yollarının taleyinə birbaşa təsir edəcək.

Fərid

Azadlığına qovuşan Əskipara: Kənd sakinləri sevinclərini bölüşdülər - VİDEO

Xəbər xətti

Azadlığına qovuşan Əskipara: Kənd sakinləri sevinclərini bölüşdülər - VİDEO
23:20 19.04.2024
Aİ-dən Qazaxın 4 kəndinin qaytarılması ilə bağlı razılaşmaya REAKSİYA
23:00 19.04.2024
İmran Əliyev həbs edildi
İmran Əliyev həbs edildi
22:40 19.04.2024
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
22:20 19.04.2024
İcma: G7 Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə zərər vurur
22:00 19.04.2024
DİM: 485 nəfər buraxılış imtahanına gəlməyib
21:40 19.04.2024
İl ərzində Azərbaycanda törədilən 8 930 cinayətin 85 faizi açılıb
21:20 19.04.2024
IX  illik orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanının nəticələri ELAN OLUNDU
21:02 19.04.2024
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
21:00 19.04.2024
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
20:20 19.04.2024
Bu il mənzil satışında bahalaşma olacaq? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA
20:00 19.04.2024
Ceyhun Bayramov diplomatik fəaliyyəti başa çatan Əlcəzair səfiri ilə görüşüb
19:40 19.04.2024
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
19:20 19.04.2024
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
19:00 19.04.2024
Umud Mirzəyev Qazaxın 4 kəndinin qaytarılmasından danışdı: "Tarixi hadisələrə şahidlik edirik"
18:58 19.04.2024
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
18:40 19.04.2024
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
18:20 19.04.2024
XİN: Ermənistan Azərbaycanın işğal altında olan 4 kəndinin geri qaytarılmasına razılıq verib
17:53 19.04.2024
Vilayət Eyvazov vacib tapşırıqlar verdi
17:50 19.04.2024
Azərbaycan və Ermənistan delimitasiya prosesini davam etdirmək barədə razılığa GƏLDİ
17:40 19.04.2024
Demarkasiya prosesində bu sənəd rəhbər TUTULACAQ
17:38 19.04.2024
Dörd kəndlə bağlı protokol 15 mayadək İMZALANMALIDIR
17:34 19.04.2024
Bakıda saxta təmizlik məhsulları istehsal edən sex AŞKARLANDI
17:30 19.04.2024
SON DƏQİQƏ: Qazaxın 4 kəndi Azərbaycana QAYTARILACAQ
17:21 19.04.2024
Xınalığa dolu düşüb - VİDEO
17:10 19.04.2024
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
16:59 19.04.2024
Azərbaycan Prezidenti Almaniyaya səfər edəcək, Şoltsla danışıqlar aparacaq
16:33 19.04.2024
Fuad Abbasov: "Erməniləri haqlı çıxarmaq avropalılar üçün olduqca asandır" - VİDEO
16:30 19.04.2024
Rusiya və Azərbaycan prezidentləri Moskvada görüşəcək
16:18 19.04.2024
Abel Məhərrəmov məhkəməyə verildi
16:15 19.04.2024
G7 XİN rəhbərləri Azərbaycanla Ermənistanı sülh prosesinə sadiq olmağa çağırıb
16:05 19.04.2024
Türkiyəli Politoloq: "Ölkəmiz Ermənistan sülh istəyənə qədər əməkdaşlıq etməyəcək" - ÖZƏL VİDEO
16:05 19.04.2024
Bakı Fransız Liseyi fəaliyyətini dayandırır - YENİLƏNİB
15:55 19.04.2024
Türkiyə XİN İsraillə İrana çağırış edib
15:50 19.04.2024
“Babamın Ermənistanda çəkdikləri zülmlərdən danışanda ağlayırdım” – Murtaza Karaçanta - VİDEO
15:45 19.04.2024
Ceyhun Bayramov Fələstinin Baş naziri ilə Qəzzadakı vəziyyət müzakirə ETDİ
15:40 19.04.2024
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Azərbaycanın etirazları əsasında dinləmələr başa çatıb
15:30 19.04.2024
Ermənistan tərəfindən çıxış edən hüquq professorundan NÖVBƏTİ ƏSASSIZ İDDİA - Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin SON GÜNÜ
15:28 19.04.2024
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
15:20 19.04.2024
İranın Azərbaycanı hədəf seçməyinin GİZLİNLƏRİ – Güneyli fəalın ŞƏRHİNDƏ
15:10 19.04.2024
Hamısı