.png)
ABŞ-İran münasibətlərində gərginliyin yenidən dərinləşdiyi, Tehran üzərində beynəlxalq təzyiqlərin artdığı bir vaxtda İran daxilində də hakimiyyət böhranı ilə bağlı iddialar gündəmə gəlib. İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın istefa vermək istəyi ilə bağlı yayılan xəbər də isə yenidən mövzunu aktuallaşdırıb.
Yayılan xəbərə görə, Pezeşkian SEPAH komandirlərinin ölkə idarəçiliyində tam dominant mövqeyə keçməsindən narazı qalıb və bu səbəbdən ali rəhbərlik ofisinə rəsmi məktub ünvanlayaraq vəzifəsindən azad olunmasını xahiş edib. Rəsmi Tehran isə bu iddiaları təsdiqləməyib.
Mövzu ilə bağlı EDnews-a danışan siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Sənan Həsənov qeyd edib ki, hazırda İranda xarici dövlətlərin müdaxilə imkanlarının qarşısını almaq üçün vahid cəbhə formalaşıb.
"Müharibənin əvvəlində belə düşünülürdü ki, İran daha tez məğlub ola bilər. Çünki böyük dövlətlərin əksəriyyətinin ona qarşı mövqe tutduğu görünürdü. Lakin proseslər göstərdi ki, İran daxilində vəziyyət fərqli istiqamətdə inkişaf etdi. İran rəhbərliyinə yaxın bir sıra şəxslərin qətlə yetirilməsi ölkəni zəiflətmək əvəzinə, əksinə, daha da möhkəmləndirdi və cəmiyyəti vahid cəbhədə birləşdirdi".
Onun sözlərinə görə, Prezident Məsud Pezeşkian bu vəziyyətdən düzgün istifadə etməzsə, bu, İranda hakimiyyətin laxlamasına səbəb ola bilər:
"Hazırkı cəbhənin, mübarizənin və komandanın qorunması İranın siyasi sabitliyi və dövlət dayaqlarının möhkəmlənməsi baxımından çox mühüm şərtdir. Pezeşkianın zəiflik göstərməsi və ya proseslərdən yanlış istifadə etməsi İranın ziyanına nəticələnə bilər. ABŞ-nin də, İranın da ciddi iqtisadi maraqları var. Artıq bu müharibə İranı və ABŞ-ı dəstəkləyən qüvvələr olaraq tərəflər formalaşdırır.
Bu tərəflərin yaranması özü də yeni müharibənin alovlanmasının qarşısında müəyyən maneədir. Çünki artıq bloklar formalaşır və İran meydanda tək deyil. Müharibənin mahiyyəti də aydındır: söhbət yalnız İranla ABŞ arasındakı qarşıdurmadan getmir. İranı dəstəkləyən dövlətlər də var, ABŞ-ni dəstəkləyən dövlətlər də. Bu isə qarşıdurmanın qlobal müharibəyə çevrilmə riskini artırır. Ona görə də hazırda müharibənin yenidən başlanması real görünmür".
Sənan Həsənovun fikrincə, əgər müharibə yenidən başlayarsa, İsraillə bağlı suallar yaranacaq:
"Çünki bölgədə İsrailə qarşı ciddi narazılıqlar mövcuddur. Bir çox qüvvələr İsraili Yaxın Şərqdə gərginliyi artıran, dini və siyasi baxımdan radikal addımlar atan dövlət kimi görürlər. İsrailin ərazisi kiçik olsa da, bölgədəki təsir imkanları böyükdür".
Həsənov onu da əlavə edib ki, İranın əsas hədəflərindən biri də yeni müharibə başlayacağı təqdirdə İsrailin birbaşa hədəfə çevrilə bilməsidir və bu halda İsrail üçün ciddi təhlükələr yarana bilər. Ona görə də ABŞ ehtiyatlı davranmağa çalışır. Vaşinqton yeni müharibənin başlanmasını istəmir, əksinə, prosesin sülh və danışıqlar yolu ilə həllində maraqlıdır. ABŞ üçün əsas məqsəd yəhudi dövlətinin mövcudluğunu qorumaq, İsrailin taleyini sual altında qoymamaq və danışıqlar yolu ilə müəyyən siyasi dividendlər əldə etməkdir.
Aytac Kərimova | EDnews
