Yazıçı Əkrəm Əylisliyə sovet dövründə qələmə aldığı “İnsanlar və ağaclar” kitabına görə EBRD Literature Prize mükafatının verilməsi ictimai müzakirələrə səbəb olub.
EDnews xəbər verir ki, bununla bağlı hüquqşünas Sahib Məmmədli öz sosial şəbəkə ünvanında yazıb.
O bildirib ki, bəzi şəxslər bu mükafatı "böyük hadisə" kimi təqdim etsələr də, məsələnin arxa planı ciddi suallar doğurur.
Onun sözlərinə görə, Əkrəm Əylislinin sovet dövründə yazdığı əsərin birdən-birə bu qədər ön plana çıxması təsadüfi görünmür.
“Unutqan xalqımızın fəal nümayəndələri Əkrəm Əylisliyə sovet dövründə yazılmış "İnsanlar və ağaclar" kitabına görə EBRD Literature Prize mükafatının verilməsini az qala toy-bayram kimi qeyd edirlər. Əslində isə heç kim sual vermir: Əkrəm Əylislinin sovet vaxtı yazdığı bu əsər birdən-birə niyə bu qədər "dəyərli" oldu?”, - deyə o qeyd edib.
O xatırladıb ki, Əkrəm Əylislinin “Daş yuxular” əsəri Azərbaycanda ciddi etirazla qarşılanmışdı. Onun fikrincə, həmin əsərdə azərbaycanlılar mənfi obrazda, ermənilər isə humanist və mədəni xalq kimi təqdim olunub.
Hüquqşünas bildirib ki, sonradan Ermənistanda bir nəşriyyat “Daş yuxuları” əsərinin müəllif hüquqlarını Əkrəm Əylislidən alıb və kitab dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə olunub.
“Əylisli "The Guardian"a müsahibəsində də Azərbaycanı erməni mədəni irsini dağıtmaqda ittiham edib və buna bənzər fikirlər səsləndirib”, - deyə o vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Əkrəm Əylislinin “İnsanlar və ağaclar” əsərinin beynəlxalq mükafata təqdim olunmasında da təsadüfi məqamlar az deyil.
“İndi isə onun sovet dövründə yazdığı əsər, ola bilsin, ədəbi baxımdan maraqlı əsərdir - qatı ermənipərəst mövqeyi ilə tanınan, Amerika Erməni Milli Komitəsinə yaxınlığı ilə bilinən, milyarder Stiv Kandilyan tərəfindən maliyyələşdirilən Katherine E. Young tərəfindən tərcümə olunub və mükafata təqdim edilib. Təbii ki, erməni lobbisi də vaxtilə onlara "xidmət etmiş" Əkrəm Əylisliyə 20 min avro mükafat verilməsinə dəstək göstərib”, - deyə o bildirib.
O hesab edir ki, bu mükafat yalnız ədəbi hadisə kimi deyil, həm də siyasi və ideoloji kontekstdə qiymətləndirilməlidir.
“Mən yaxşı bilirəm ki, bu gün yüksək vəzifədə olan bir sıra şəxslər də Əkrəm Əylislinin "reabilitasiyası" ilə məşğuldur. Qısa xülasəni oxuyun və görün ki, əslində bu mükafat nəyə görə verilib. Xüsusilə də xatırladırlar ki, Əkrəm Əylisli məşhur "Daş yuxular" kitabının müəllifidir”, - deyə o əlavə edib.
Qeyd edək ki, Azərbaycanlı yazıçı Əkrəm Əylislinin “Adamlar və ağaclar” (People and Trees: A Trilogy) əsəri 2026-cı il üzrə Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankının (EBRD) nüfuzlu Ədəbiyyat Mükafatına (EBRD Literature Prize) layiq görülüb. Əsər ingilis dilinə Ketrin E. Yanq tərəfindən tərcümə olunub və ABŞ-nin "Plamen Press" nəşriyyatında çap edilib.
