ABŞ və İran arasında müharibənin başa çatdırılması istiqamətində vasitəçilik edən Pakistanın çərçivə sazişi barədə açıqlamasından sonra dünya bazarında neft qiymətləri ucuzlaşıb.
EDnews xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp razılaşmanın mühüm Hörmüz boğazı üzrə gəmiçiliyin bərpasını nəzərdə tutduğunu bildirib.
Qlobal neft göstəricisi hesab olunan “Brent” markalı neftin qiyməti bazar ertəsi 4,3 faiz azalaraq 83,55 dollara düşüb. ABŞ-da ticarət olunan neftin qiyməti isə 4,9 faiz ucuzlaşaraq 80,74 dollar təşkil edib.
Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif bildirib ki, rəsmi imzalanma mərasimi iyunun 19-da İsveçrədə keçiriləcək.
İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qaribabadi də dövlət televiziyasına telefon bağlantısı zamanı ABŞ-la razılaşmanın yekunlaşdırıldığını təsdiqləyib. Tramp isə sosial şəbəkədə “neft axınına imkan verin” məzmunlu paylaşım edib.
Enerji bazarları üzrə təhlilçi Vandana Hari bildirib ki, razılaşmanın detalları ilə bağlı məlumatların azlığı bazarda narahatlıq və qeyri-müəyyənlik yarada bilər. Onun sözlərinə görə, bu vəziyyət neft bazarında bir həftəlik qeyri-sabitlik və qiymət dalğalanmaları ilə nəticələnə bilər.
Qeyd olunur ki, Hörmüz boğazı ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İrana hava zərbələri endirməsindən qısa müddət sonra faktiki olaraq bağlanmışdı. Münaqişə başlayandan sonra Tehran bu mühüm su yolundan istifadə edən gəmiləri hədəfə ala biləcəyi barədə xəbərdarlıq etmişdi.
Hörmüz boğazından normal şəraitdə dünya nefti və mayeləşdirilmiş təbii qazının təxminən 20 faizi daşınır.
Son aylarda qlobal enerji bazarlarında kəskin dalğalanmalar müşahidə olunub. Münaqişədən əvvəl 70 dollar civarında olan “Brent” nefti müharibə dövründə təxminən 120 dollara qədər bahalaşmışdı.
Ekspertlər isə bildirirlər ki, boğaz vasitəsilə neft daşımalarının əvvəlki səviyyəyə qayıtması dərhal mümkün olmayacaq.
“Lipow Oil Associates” şirkətindən Endryu Lipounun sözlərinə görə, su yolunda minaların təmizlənməsi bir neçə həftədən altı aya qədər vaxt apara bilər. O, həmçinin boğazdan keçməyi gözləyən çoxsaylı tankerlərin olduğunu və neft hasilatı ilə yükləmə prosesinin normal səviyyəyə qaytarılmasının həftələr çəkə biləcəyini bildirib.
ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin istefada olan kontr-admiralı Mark Montqomeri də BBC-yə açıqlamasında vəziyyətin dərhal normallaşmayacağını deyib. Onun sözlərinə görə, neft nəqli və gəmilərin hərəkətinin tam bərpası təxminən bir ay və ya 45 gün çəkə bilər.
Bu arada Asiya fond bazarlarında artım qeydə alınıb. Yaponiyanın “Nikkei 225” indeksi 4,7 faiz, Cənubi Koreyanın “Kospi” indeksi isə 5,2 faizdən çox yüksəlib.
Ekspertlər bunu region ölkələrinin Yaxın Şərq nefti və mayeləşdirilmiş təbii qazından ciddi asılı olması ilə əlaqələndirirlər.
.jpg)
