Krım Rusiyanı nüvə silahına əl atmağa vadar edə bilər Ukraynalı ekspert Vitali Kulik ilə ÖZƏL MÜSAHİBƏ

Müsahibələr 15:21 23.11.2022

Son bir ayda Rus ordusunun Liman və Xersondan geri çəkilməsi Putinin Krımı itirmək qorxusu haqqında iddialarını ortaya atıb. Rus mediasında ordunun bu şəhərlərdən çıxması geniş rezonans doğurub və onlar Putini Krımı boşaltmasında məğlubiyyətini boynuna alması ilə əlaqələndirib. Son hadisələr isə bundan sonra müharibənin Krımda davam edəcəyi iddiası haqqında mesajlar verib. Bəzi ekspertlərin sözlərinə görə, Qətərdə keçirilən Futbol üzrə Dünya Kuboku ərəfəsində döyüşlər səngiyərək kiçik masştablı vəziyyətə keçib. 

Rusiya Ukrayna cəbhəsindəki son vəziyyəti şərh edən ukraynalı Vətəndaş Cəmiyyəti Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru, politoloq Vitali Kulik Ednews-a müsahibəsi zamanı maraqlı faktlara toxunub.

Vitaly kulik. All photos by keyword Vitaly Kulik - UNIAN

Sözügedən müsahibəni təqdim edirik:

- Rusiya Xersondan sonra faktiki olaraq Krımı da boşaldır. Bu, müharibənin Krımdan davam etməsi, yoxsa hər hansı bir ayrıca planından xəbər verir? 

- Biz görürük ki, ruslar Krımda artıq müdafiə xətləri hazırlayır və əsasən də, Krım və Xerson vilayətinin inzibati sərhədində yerləşən yaşayış məntəqələrinin əhalisinin boşaldılmasını elan edir. Fakt budur ki, rusların Xerson vilayətinin qalan hissəsini tutmayacağına inanmaq üçün əlimizdə əsaslar var.

Rusiya qoşunlarının Xerson vilayətində Dnepr çayının sol sahilində gücləndirilmiş canlı qüvvələrinin olmasına baxmayaraq, Ukrayna ordusu işğal olunmuş ərazilərdə və Xerson bölgəsinin bir hissəsində bazalara, qoşun cəmləşdirmələrinə, qərargahlara və ən əsası yollara uğurlu zərbələr endirməyə qadirdir. 

Qeyd edim ki, işğal olunmuş Krımdan Donbasa qədər Rusiyanın “quru dəhlizi” təhlükə altındadır. Lakin Ukrayna Silahlı Qüvvələri bütün bu ərazilərə nəzarət edə bilir və artıq Rusiya ordusuna da xeyli sayda zərbə vurub. Hazırda, ruslar tərk etdikləri Xersonu atəşə tuturlar. Bunlar hərbi infrastruktura deyil, yaşayış məntəqələrinə, mülki obyektlərə edilən terror hücumlarıdır.

Mən hərbi ekspert deyiləm, amma aydındır ki, qış fəslinin başlamasına baxmayaraq, Ukrayna Silahlı Qüvvələri bir sıra manevrlər edib. Məhz bunun sayəsində, Xerson vilayətinin qalan hissəsinin azad edilməsi üçün yeni əməliyyatların başlanması real görünür. Dneprdən keçmək çətin olsa da, nə qədərki şaxtalar düşməyib, bunun reallaşması asan olacaq.

Sadəcə olaraq, ruslar indiki sərhəddə mövqelərini saxlaya bilməyəcəklər. Onlar, Krıma və ya ora yaxın bir xətt üzrə geri çəkilməli olacaqlar. Mənim fikrimcə, ruslar bir müddət quru dəhlizinə nəzarəti saxlamaq üçün əvvəlcə öz qoşunlarını o xəttə doğru çəkməyə çalışacaqlar. Şiddətli döyüşlərin olması qaçılmazdır. Bu xəttdəki məğlubiyyətdən sonra onlar Krımda dirənib qalacaqlar.

- Sizcə, Rusiya asanlıqla Krımı Ukraynaya təslim edəcək? 

- Xeyr, Rusiya nəsə vermək fikrində belə deyil. Biz gərək silah yolu ilə Krımı qaytaraq. Biz ümid edirik ki, ruslar elə ilk zərbədən qaçmış olacaqlar. Amma Krımdakı hərbi əməliyyatların qeyri-nisbi qərarlar və böyük qurbanlar tələb etməsi bizlərə ötən əsrin tarixindən bəri məlumdur.

Putin üçün Krımın itirilməsi simvolik zərbədir. O, ordusunun yarımadadan çıxmasının qarşısını almaq üçün bütün gücünü səfərbər edəcək. Ruslar Krımdan belə imtina etməyəcəklər. Mən Kremlin son anda Ukraynanı nüvə silahı ilə hədələyəcəyini istisna etmirəm, hətta Rusiya bunu Krımdan kənarda belə istifadə edə bilər. Bu da əminəm ki, Moskvadakı irqçi rejimin süqutunu sürətləndirəcək.

Krımın işğaldan azad edilməsi çox güman ki, bizim qoşunların rusları Xerson və Zaporojye vilayətlərindən sıxışdırıb çıxarmasından sonra baş tutacaq. Rusların Krımda tükənəcək “həyat yolu” yalnız Krım körpüsü üzərində olacaq. Çaxnaşma və humanitar böhran yaranacaq. 

Onu əlavə edim ki, Ukrayna Krım körpüsünü, eləcə də işğal olunmuş Krımda yerləşən rus hərbi bazalarını qanuni hərbi hədəf hesab edir. Böyük ehtimalla biz körpünü dağıda və rusların Krımdan qaçmasını sürətləndirə biləcəyik.

Bundan əlavə, Krımın “sonraya buraxılacağı” ssenari ehtimalı var. Ukrayna Silahlı Qüvvələri isə səylərini Donbasın azad edilməsinə yönəldəcək. Luqansk vilayətində hücum əməliyyatlarının dinamikası növbəti “böyük əməliyyat”ın məhz orada baş verəcəyini göstərir.

-Krım strateji olaraq Ukrayna üçün nə anlama gəlir? 

-Ukrayna üçün Krım strateji baxımdan Qara dəniz mərkəz nöqtəsinin əhəmiyyətli hissəsinə nəzarət edir. Ruslar Krımı tərk edəndə bizə atəş açan öz donanmasını  Novorossiyskə köçürməli olacaqlar. Hər halda, onlar donanmanın bir hissəsini orada tərk edəcəklər, çünki düşmən gəmiləri Krıma hücumda prioritet hədəf sayılır.

Ukraynanın donanması yoxdur. Lakin Kiyev fəal şəkildə dəniz üzərində pilotsuz uçuş aparatlarını inkişaf etdirir. Qərb tərəfdaşları ilə əməkdaşlıqda biz təkcə yüklərin daşınması üçün dəhlizlər, o cümlədən “taxıl dəhlizləri”, həm də hərbi karvanlar da təqdim edəcəyik. Bundan əlavə, biz Rusiya gəmilərinin ovuna başlayacağıq.

Krım bir simvol kimi də önəmlidir. Krımın ilhaqı ilə Putin 2014-cü ildə Ukrayna ilə müharibəyə başladı. Bu, onun ən böyük “geosiyasi/tarixi qələbəsidir”. Onun şəxsi avtokratiyasının mifologiyası Krım ətrafında qurulmuşdu. Krımın itirilməsi halında Putinizmin bütün ideoloji, paradiqmatik konstruksiyası çökməsə də, fundamental çat verəcək.

- Müharibənin miqyasının artması gözlənilir, yoxsa daha kiçik döyüşlərdə davam edəcək?

-  İndi bəzi KİV-lərdə mövcud cəbhə xətti boyunca müharibənin dondurulmasının müəyyən “Koreya versiyasına” nail olmaq ehtimalından danışırlar. Ya da böyük hücum əməliyyatları olmadan cəbhəni düzəltmək və aşağı intensivlikli müharibə aparmaq haqqında məlumatlar dərc edilir. Rusiya həqiqətən belə bir ssenarinin həyata keçirilməsində maraqlıdır. Kreml bu təklifi müxtəlif yollarla Qərb tərəfdaşlarına çatdırır. Kütləvi raket zərbələri və İran PUA-nın elektrik şəbəkəsinin dağıdılması məqsədilə istifadəsi Kiyevi danışıqlara məcbur etmək məqsədi daşıyır.

Bununla belə, Ukrayna rəhbərliyi düşünür ki, ruslar üçün istənilən “möhlət” gələn ilin yaz və yay aylarında yeni hücum üçün onlara bir şansdır. Putinin resursları tükənir, ordusu döyüşə hazır deyil, əhalidə narazılıq və aqressiya artır. Mən inqilab və ya çevrilişdən bəhs etmirəm. Çünki bunun baş tutmasına inamım yoxdur. Mən sonda Rusiyanın dağılmasına səbəb olacaq iğtişaşlar və talanlardan danışıram.

Əgər Putin Ukrayna ordusunun hücumu azaltmadığını və Krıma doğru irəlilədiyini və ya Donbası uğurla azad etdiyini görərsə, o, Şərq və Cənubdakı Ukrayna Silahlı Qüvvələrini geri çəkmək və  silah təchizatını dayandırmaq üçün Belarusdan Kiyevə və Volın istiqamətində yeni bir işğala cəhd edə bilər. Son vaxtlar düşmən qüvvələrinin toplandığı Zaporojya istiqamətində rus ordusunun əks-hücum cəhdi etməsi də istisna deyil.

Ona görə də, fikrimcə, müharibə çətin ki, ləng formada keçsin. Əksinə, Kiyev və ya Moskvanın “böyük hücuma” əl atmaqla vəziyyəti öz xeyrinə həll etməyə çalışması üçün hər cür şərait var. Ukrayna müharibəni dondurmaqda maraqlı deyil və hücuma keçəcək. 

Digər bir məqama toxunmaq istərdim. Məncə, bu müharibədə biz hələ zirvəyə, yəni qarşıdurmanın ən yüksək nöqtəsinə yaxınlaşmamışıq. Biz yalnız ikinci mərhələni müşahidə edirik. Ən yüksək kəskinləşmə nöqtəsində istənilən variant mümkündür və nüvə zərbəsi də istisna edilmir. Amma Ukraynaya qarşı və ya Ukraynanın hüdudlarından kənarda Qərbə təzyiq göstərmək üçün taktiki nüvə silahından istifadə belə Ukraynanın təslim olmasına gətirib çıxarmayacaq. Bu, Kiyevin vahid mövqeyidir və bu, Ukrayna cəmiyyəti tərəfindən tam təsdiqlənir. Biz bir millət olaraq fiziki varlığımız üçün savaşdayıq və bu müharibənin uğurlu sonu yalnız bizim qələbəmiz, ardınca Rusiyanın derashizasiyası nəticəsində mümkündür.

Elnur Ənvəroğlu

Qida təhlükəsizliyi və tənzimlənməsi necə aparılmalıdır? - MÜZAKİRƏ

Xəbər xətti

Rus reper ikinci dəfə konsertini ləğv etdi
00:00 03.03.2024
Azərbaycan manatının nominal və real effektiv məzənnələri artıb
Azərbaycan manatının nominal və real effektiv məzənnələri artıb
23:29 02.03.2024
“Bavariya” klubu futbolçusu ilə müqaviləni yeniləyib
23:00 02.03.2024
İrəvanda Rusiya sərhədçilərinin ölkədən qovulması tələbi ilə aksiya keçirilib
22:39 02.03.2024
DİN-dən qısametrajlı film: Narkotik səninlə bərabər sevdiklərinin də həyatını məhv edir
DİN-dən qısametrajlı film: Narkotik səninlə bərabər sevdiklərinin də həyatını məhv edir
22:19 02.03.2024
Azərbaycan və Qazaxıstan XİN başçıları görüşüb - YENİLƏNİB
22:05 02.03.2024
“Qoğal” tamaşası yenidən nümayiş olunacaq
22:00 02.03.2024
Alla Puqaçova 16 il sonra bunu etdi
21:40 02.03.2024
Ceyhun Bayramov Şimali Kiprdən olan həmkarı ilə TDT çərçivəsində əməkdaşlığı müzakirə edib
21:28 02.03.2024
COP29 çərçivəsində Azərbaycanla TDT arasında əməkdaşlıq nəzərdən keçirilib - YENİLƏNİB
21:15 02.03.2024
Göyçayda kanalda batan şəxsin meyiti tapılıb
21:00 02.03.2024
Azərbaycan gimnastika millisi beynəlxalq turnirdə bürünc medal qazanıb
20:44 02.03.2024
Fransa polisi Korsikada etirazçılara və "Haber Global"ın canlı yayımına müdaxilə edib
Fransa polisi Korsikada etirazçılara və "Haber Global"ın canlı yayımına müdaxilə edib
20:31 02.03.2024
Abonentlərin NƏZƏRİNƏ: Ödəniş sisteminin fəaliyyəti dayandırılacaq
20:22 02.03.2024
XİN başçısı: Azərbaycan hərbi təminat baxımından Türkiyə ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır
19:54 02.03.2024
Ceyhun Bayramov: Sülh müqaviləsi davamlı olmalıdır ki, gələcəkdə hansısa açıq suallar yaratmasın
19:11 02.03.2024
Renatın komandası "Fənərbaxça" ilə üz-üzə
19:00 02.03.2024
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun idarə olunması məqsədilə birgə müəssisə yaradılacaq
Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun idarə olunması məqsədilə birgə müəssisə yaradılacaq
18:29 02.03.2024
Lavrov: “Qərb mülkiyyətin toxunulmazlığı prinsipinin üstündən xətt çəkməzdən əvvəl ciddi düşünməlidir”
18:00 02.03.2024
Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatıb
Xocalıda kütləvi məzarlıqda aşkar edilmiş insan qalıqlarının sayı 13-ə çatıb
17:56 02.03.2024
Lavrov: Xüsusi nümayəndəmiz Bakıda olub, ancaq İrəvan hələ də onun səfərini təsdiqləməyib
17:40 02.03.2024
Rövşən Rüstəmov: "BTQ dəmiryolu xəttinin tam modernləşdirilməsi 2 aya yekunlaşacaq"
17:20 02.03.2024
Azərbaycan və Moldova XİN başçıları ikitərəfli və regional məsələləri müzakirə ediblər
17:02 02.03.2024
Əsgər Rəsulov 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib
Əsgər Rəsulov 2-ci dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib
16:31 02.03.2024
Ceyhun Bayramov Türkiyədə iraqlı həmkarı ilə görüşüb
16:20 02.03.2024
Kriptovalyuta dünyanın ən böyük banklarına necə təsir edib?
Kriptovalyuta dünyanın ən böyük banklarına necə təsir edib?
16:00 02.03.2024
ABŞ İraqdan üzr istəyib
ABŞ İraqdan üzr istəyib
16:00 02.03.2024
Rusiyadan növbəti nüvə xəbərdarlığı
Rusiyadan növbəti nüvə xəbərdarlığı
15:40 02.03.2024
Rişi Sunak: Demokratiya tənəzzül edib
Rişi Sunak: Demokratiya tənəzzül edib
15:00 02.03.2024
Çavuşoğlu: Fransa başda olmaqla, bəzi Avropa ölkələri Azərbaycan-Ermənistan danışıqlarını baltalamağa çalışır
Çavuşoğlu: Fransa başda olmaqla, bəzi Avropa ölkələri Azərbaycan-Ermənistan danışıqlarını baltalamağa çalışır
14:30 02.03.2024
Ceyhun Bayramov Albaniya XİN rəhbəri ilə görüşüb
13:44 02.03.2024
Bazar gününə olan hava proqnozu AÇIQLANDI
13:25 02.03.2024
“Azəriqaz”: Qazın ödənişi ilə bağlı sistemdə müvəqqəti fasilə yaranacaq
“Azəriqaz”: Qazın ödənişi ilə bağlı sistemdə müvəqqəti fasilə yaranacaq
13:15 02.03.2024
Qobustanda DƏHŞƏT – Kişi arvadını öldürdü, sonra isə...
13:00 02.03.2024
Yasamalda 3 min 200 manatlıq rabitə kabeli oğurlayanlar SAXLANILDI
12:44 02.03.2024
Təqsirləndirilən şəxs: “Fazil Mustafanı buna görə öldürmək istədik”
Təqsirləndirilən şəxs: “Fazil Mustafanı buna görə öldürmək istədik”
12:34 02.03.2024
Sirkə içən qadın XƏSTƏXANADA ÖLDÜ
12:19 02.03.2024
Ən çox qızıl ehtiyatı olan ölkələrin SİYAHISI
12:10 02.03.2024
Qobustanda kişi arvadını öldürüb, sonra özünə xəsarət yetirib
Qobustanda kişi arvadını öldürüb, sonra özünə xəsarət yetirib
12:00 02.03.2024
Qida təhlükəsizliyi və tənzimlənməsi necə aparılmalıdır? - MÜZAKİRƏ
12:00 02.03.2024
Hamısı