Türkiyə İsrail münasibətləri nə vəd edir? – Beynəlxalq ekspertlər ŞƏRH EDİR

Müsahibələr 16:16 30.10.2023

Ərdoğanın İsrail-Həmas münaqişəsi ilə bağlı çıxışları son vaxtlar gündəmi zəbt edib. Əvvəlcə o, HƏMAS-ı mücahid qruplaşması kimi təsvir etdi. Daha sonra İstanbulda Fələstinə dəstək aksiyası keçirdi. Qeyd edək ki, münaqişədən əvvəl hər iki ölkə (İsrail və Türkiyə) normallaşma prosesinə başlamışdı. 

Ərdoğanın iddialı və qalmaqallı çıxışları türk diplomatiyasının yaxın gələcəyinə necə təsir edəcək? Bu, onun vasitəçilik fəaliyyətinə təsir edəcəkmi?

Türkiyəli siyasətçi İsmail Cingöz Ednews – a verdiyi açıqlamasında deyib ki, Türkiyənin bu cür mövqe tutmasında səbəb, Qərbin digər terror təşkilatlarına qarşı tutduğu mövqedir.

1605707741263.jpg

“Türkiyə HƏMAS – ı “mücahid” adlandırarak əslində dünyaya bir mesaj göndərmək istəyir. Çünki Türkiyə “PKK” – nın Suriya qolu olan “PYD” – ni terror qruplaşması olaraq adlandırarkən, ölkənin bir neçə Qərbdəki müttəfiq ölkələri qruplaşmanı İŞİD - ə mübarizə aparan bir təşkilat adlandırdığı üçün HƏMAS – a qarşı belə mövqe sərgilədi. Türkiyə Ukrayna – Rusiya müharibəsində olduğu kimi tərəfsizliyini olduqca müdafiə edərək iki tərəflə də dialoq və məsləhətləşmə yolu ilə vasitəçilik rolunu hazır nöqteyi – nəzərdən göstərə bilmişdi. Lakin tərəflərdən indiyə qədər Türkiyənin vasitəçi olmasına dair heç bir işarə gəlməyib. Həmas – İsrail qarşıdurmasının arxa planında ABŞ olduğu hamıya barizdir. Çünki regionda öz mövqeyini itirməyə başlamışdı. İsrail eyni zamanda Hayfa gəmi limanını Çinin istifadəsinə verərək müəyyən razılaşmalarla, müttəfiqlik dövrünə girmişdi. Bütün bu dövr Yaxın Şərqdə ABŞ – ın hegomon gücünün itdiyinin göstəricisi idi. ABŞ üçün Yaxın Şərq enerji dəhlizləri və regionun yüksək təbii ehtiyatları önəm kəsb etdiyindən onlar buraya müdaxilə etməsi ehtimalı yüksəkdir”. 

Əlavə olaraq politoloq Türkiyənin beynəlxalq hüquq çərçivəsində fələstinlilərin haqqını qoruyacağını vurğulayıb, lakin mövcud siyasi gedişata hansı təsiri göstərəcəyini isə zaman göstərəcək:

“Sözsüz ki, baş verən qarşıdurma Yaxın Şərqi ələxsus da Türkiyəyə təsirini göstərdi. Ümumi baş verən proseslər diplomatiyasını kəsişmə nöqtəsinə gətirdiyi dəyərləndirilə bilər. Qüds Türkiyə üçün müqəddəs bir məkandır. Fələstinlə dini baxımdan yaxınlığı olan ölkənin, eyni zaman da İsrail ilə də müəyyən iqtisadi – ticari anlaşmaları vardır. Burada Türkiyənin əsas məqsədi Rusiya – Ukrayna müharibəsində olduğu kimi, vasitəçi ola bilməkdir. Türkiyənin Fələstin xalqına qarşı törədilən aktların qorunması nəzdində öz mövqeyini sərgiləyərək, beynəlxalq hüquqda bunun səsləndiriləcəyini vurğulayıb. Hadisələrin Türkiyə siyasətində necə cərəyan edəcəyini isə zaman göstərəcək”.

Beynəlxalq ekspert və Ceymstaun Fondunun idarə heyətinin üzvü, əvvəllər ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri vəzifəsində çalışmış Metyu Brayza isə açıqlamasında Ərdoğanın baş verən proseslərdən emosional olaraq təsirləndiyinə bağlayıb. O, hesab edir ki, dünyanın bütün diqqəti münaqişədə olduğu üçün Ərdoğana ciddi bir reaksiya olmayacaq:

a7e7daaf-d18a-41ad-b841-b7f46ae1f5c5.jpg

“İsrail-Həmas qarşıdurmasının başlanğıcında, HƏMAS vəhşiliyi 1400 mülki İsrail vətəndaşının öldürülməsi ilə nəticələndi. Prezident Ərdoğan HƏMAS-ın bu hərəkətlərini qınadığını açıq şəkildə bildirdi. Ancaq gün keçdikcə İsrail Qəzzanın Fələstin əhalisinə qarşı kollektiv cəzalar tətbiq etdiyinə görə, o, prezident Ərdoğanı,  emosional olaraq dəyişmiş kimi görünür. Və hesab edirəm ki, o, hərfi mənada öz siyasi partiyası “Ədalət və İnkişaf”ın  adını götürür. O, Qəzzada Fələstin xalqına qarşı ədalətsiz və beynəlxalq humanitar hüquqa zidd davranıldığından qorxur. Və hər halda onun Qəzzada fələstinlilərə münasibətini səmimi, məncə pisləməsi onun Türkiyə ilə İsrail arasında gərgin olan münasibətləri normallaşdırmaq cəhdini mümkünsüz edir. Yadınızdadırsa, prezident Ərdoğan və baş nazir Netanyahu təxminən bir ay əvvəl, Nyu-Yorkda görüşmüşdülər. İndi də İsrail bütün diplomatlarını Türkiyədən çıxarıb. Prezident Ərdoğanın açıqlamalarına dünyanın qalan hissəsi necə reaksiya verəcək. Düşünmürəm ki, çox reaksiya olacaq, çünki dünya bu nöqtədə yalnız İsrail və Fələstinlilərə diqqət yetirir”.

Əkbər Novruz

Erməni bloqqerdən İDDİA: Köçəryan və Sarkisyan hakimiyyət çevrilişinə hazırlaşır - VİDEO

Xəbər xətti

Ötən il “Şimal-Cənub” dəhlizi vasitəsilə yükdaşımaların həcmi 17 % artıb
03:15 29.02.2024
Hüquqşünas tələbələr üçün “Biz gələcəyin vəkilləriyik” adlı qış məktəbi açılıb
02:00 29.02.2024
Misir Prezidenti Qəzzada tezliklə atəşkəs olacağını elan edib
01:00 29.02.2024
Paşinyan: Rusiya sərhədçilərinin Nerkin And ərazisində olmaq mandatı yoxdur
00:09 29.02.2024
Ermənistan Rusiyaya etiraz notası göndərib
23:50 28.02.2024
"Qarabağ"ın hücumçusu zədələnib
23:30 28.02.2024
NATO-nun Birgə Qüvvələr Komandanlığı tərəfindən "Hərbi tibb kursu" keçirilir
23:13 28.02.2024
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin məzarının abadlaşdırılmasına başlanılıb
22:55 28.02.2024
Ərdoğan: Zelenskinin 10 maddəlik sülh təklifini dəstəkləyirəm
22:37 28.02.2024
Paşinyan: Ermənistan KTMT-dəki fəaliyyətini de-yure də dayandıra bilər
22:19 28.02.2024
Makron Ukraynaya qoşun göndərməklə bağlı müzakirələr aparmaq üçün Zelenski ilə görüşə gedir
22:07 28.02.2024
Bakı Limanı Almaniya şirkətləri ilə investisiya layihələrini müzakirə edib
21:55 28.02.2024
Tahir Baxşıyev: Titul şansımız varsa, onu qazanmaq üçün əlimizdən gələni edəcəyik
21:30 28.02.2024
Ermənistanın dezinformasiya maşını fəaliyyətini davam etdirir
21:11 28.02.2024
Türkiyəli investorlar Naxçıvanda baramaçılığın inkişafı ilə maraqlanır
20:58 28.02.2024
Bu rayonda 2 500 abonentin qaz təchizatında fasilə yaranacaq
20:35 28.02.2024
AVRO-2024: Azərbaycanın həndbol millisi Litvaya qalib gəlib
20:20 28.02.2024
AMADA rəsmiləri WADA-nın tədbirinə qatılıblar
20:00 28.02.2024
Annalena Berbok Azərbaycanı COP29-a ev sahibliyi etməsi münasibətilə TƏBRİK EDİB
19:39 28.02.2024
UEFA "Qarabağ"a ciddi XƏBƏRDARLIQ ETDİ
19:20 28.02.2024
İstanbulda fabrik YANIR
19:09 28.02.2024
Mirzoyan almaniyalı həmkarı ilə Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin normallaşması prosesini MÜZAKİRƏ EDİB
19:00 28.02.2024
Ceyhun Bayramov: “Ermənistan tərəfindən sabitliyin pozulması sülh prosesinə zərbə vurur”
18:50 28.02.2024
Dünyada 1 milyard insan türk seriallarını izləyir
18:47 28.02.2024
Ceyhun Bayramov Almaniyaya normallaşma istiqamətində danışıqların təşkilinə görə təşəkkür edib - YENİLƏNİB
18:35 28.02.2024
Qriqoryan: Bir neçə ay ərzində sərhədin delimitasiyası üzrə layihənin metodologiyası təsdiq oluna bilər
18:30 28.02.2024
Hikmət Hacıyev BMT İnkişaf Proqramının Bakı ofisinin əməkdaşları ilə görüşüb
18:18 28.02.2024
Qarabağ Universitetində proqram rəhbəri vəzifəsi üzrə vakansiya elan edilib
18:08 28.02.2024
Zaxarova: “Armen Qriqoryan ilk dəfə deyil ki, faktları təhrif edir”
Zaxarova: “Armen Qriqoryan ilk dəfə deyil ki, faktları təhrif edir”
17:55 28.02.2024
Laçında daha 24 ailəyə evlərinin açarları təqdim olundu
17:43 28.02.2024
Azərbaycanda 15 yaşlı qız erkən nikahın qurbanı OLUB
17:40 28.02.2024
Nazirlik ictimai-iaşə obyektlərinin sahiblərinə çağırış edib
Nazirlik ictimai-iaşə obyektlərinin sahiblərinə çağırış edib
17:35 28.02.2024
Zelenski İrəvana səfər edəcək? - AÇIQLAMA
17:30 28.02.2024
Artan təlabat Azərbaycanda təbii qazı tükədə bilər - SƏBƏB
17:15 28.02.2024
Ceyhun Bayramov almaniyalı həmkarı ilə GÖRÜŞDÜ
17:05 28.02.2024
Avropadakı fermer üsyanları Azərbaycan bazarını təhlükəyə salır? - ŞƏRH
17:00 28.02.2024
Zaxarova: “Rusiyalı sərhədçilərin çıxarılmasına dair Ermənistandan hər hansı tələb almamışıq”
Zaxarova: “Rusiyalı sərhədçilərin çıxarılmasına dair Ermənistandan hər hansı tələb almamışıq”
16:53 28.02.2024
TƏHLÜKƏLİ ANLAR: Meksikada uçuşlar təxirə salındı - VİDEO
TƏHLÜKƏLİ ANLAR: Meksikada uçuşlar təxirə salındı - VİDEO
16:50 28.02.2024
Rusiya Türkiyənin ən böyük idxalçısı olub
Rusiya Türkiyənin ən böyük idxalçısı olub
16:45 28.02.2024
Növbəti köç karvanı Laçına ÇATDI
16:36 28.02.2024
Hamısı