"İran iqtisadiyyatı çökür...Vəziyyət o qədər çətinləşib ki.."

Dünya 13:14 17.11.2019

İran Prezidenti Həsən Ruhaninin neft satışında yaranmış problemlərlə bağlı açıqlaması cəmiyyətə mesaj ötürmək xarakteri daşıyır.

Eurasia Diary xəbər verir ki, bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında iqtisadçı Natiq Cəfərli deyib. O, İranla ABŞ arasında gizli danışıqlar aparıla biləcəyini söyləyib:

“Son 2 ildir İranda vəziyyət çox ağırlaşıb. Bu müddət ərzində İran realı bir neçə dəfə dəyərdən düşüb. İranda devalvasiyalardan sonra böyük inflyasiya, qiymət artımı, dollar qıtlığı müşahidə olunur. Çünki İran özünü hər şeylə təmin edə biləcək potensiala malik deyil. Ona görə də sanksiyalar nəticəsində İranda həm texnoloji, həm kütləvi tələbat məhsulları üzrə ciddi çatışmazlıqlar meydana gəlir. Bundan əlavə, İran iqtisadiyyatındakı dalğalanmalar əhali arasında ciddi narazılıq yaradır. Hələlik xarici düşmən faktoru bu narazılığı idarə etməyə imkan verir. Yəni təbliğat elə qurulub ki, iqtisadiyyatda yaranan böhran İranın sisteminin günahı deyil, xarici müdaxilələrin nəticəsi kimi təqdim olunur. Bunun hesabına vəziyyətin müəyyən dərəcədə idarə olunması mümkün olur. Amma vəziyyət o qədər çətinləşib ki, ancaq xarici düşmən faktorunu önə çəkməklə daxili problemlərin izah olunmasında çətinliklər yaranır.

Mənə elə gəlir ki, Ruhaninin son bəyanatları həm beynəlxalq, həm də daxili ictimaiyyətə mesajdır. Ruhani demək istəyir ki, vəziyyətdən çıxmaq üçün mütləq ABŞ və Avropa ilə razılığa gəlmək lazımdır.

Əgər belə davam etsə, daxildəki antiamerikan ritorikası ilə paralel olaraq razılaşma əldə edilsə, bu, cəmiyyət tərəfindən məğlubiyyət kimi başa düşüləcək. Bu da indiki hakimiyyətə və sistemə çox böyük zərbələr vura bilər.

Sanki İran cəmiyyətinə mesaj ötürülür ki, biz müəyyən güzəştlərə getməsək, ölkə daxilində ciddi təlatümlər yaşana bilər. Ona görə də düşünürəm ki, bu mesajın ardınca Qərblə, o cümlədən ABŞ-la gizli danışıqlar yenidən bərpa oluna bilər. Bunun nəticəsində də sanksiyaların müəyyən dərəcədə yumşalması, İranın neft hasilatının artması və neft satışından daha çox gəlir götürməsi mümkündür”.

İqtisadçının sözlərinə görə, ABŞ-ın İrana qarşı qəbul etdiyi sanksiyalar istənilən an ləğv edilə bilər:

“Trampın sanksiyaların uzadılması ilə bağlı verdiyi qərar hələlik razılaşma əldə olunmaması ilə bağlıdır. Sanksiyaların bir il müddətinə uzadılması əlavə təzyiq vasitəsidir. İranla ABŞ arasında razılaşma baş tutsa, müddəti uzadılan sanksiyalar bir neçə aydan sonra Konqresin və ya Trampın qərarı ilə ləğv oluna bilər”.

N.Cəfərli, həmçinin, bildirib ki, İrandan çox böyük güzəştlər tələb olunsa, ABŞ-da keçiriləcək prezident seçkilərinə qədər danışıqlar İran tərəfindən uzadıla bilər:

“Trampla razılaşma olmasa, İran oktyabra - seçkilərə qədər gözləyəcək. Çünki Tramp yox, demokratlardan başqa biri prezident seçilsə, İranla ABŞ razılığa gələ bilər”.

N.Cəfərli İran iqtisadiyyatının 70 faizinin neftdən asılılığının ölkədə etirazlarla nəticələnə biləcəyini də söyləyib:

“Artıq İran iqtisadiyyatında çökmə prosesi başlayıb. Qiymətlər çox sürətlə qalxır. İqtisadiyyatıda ciddi xammal və satış bazarı çatışmazlığı var. Hətta istehsal etdiklərini belə sata bilmirlər. Daxili bazarın gücü hesabına iqtisadiyyatı saxlmaq mümkün deyil. Düşünürəm ki, bir müddət də belə davam etsə, İranda kütləvi etiraz dalğası baş verə bilər”.

Qeyd edək ki, Prezident Həsən Ruhani İranın son 40 ilin (İran inqilabından sonra) ən ağır günlərini yaşadığını söyləyib. Ruhani, həmçinin, vergilərin ölkənin idarə edilməsi üçün lazım olan vəsaitin yalnız 30 faizini təmin etdiyini və nefti sata bilməyəcəkləri halda qalan 70 faiz vəsaiti təmin edə bilmək üçün mənbə olmadığını vurğulayıb. 

 

 

 

Köln şəhərindən qürurverici görüntülər: Azərbaycan və Türkiyə bayraqları.... - VİDEO

Xəbər xətti

Umud Mirzəyev: "Avropa strukturları 30 ildə qaçqınlarımıza bir dəfə də olsun bu diqqəti göstərmədilər"
14:50 19.03.2024
Bayram günlərində hava NECƏ OLACAQ?
Bayram günlərində hava NECƏ OLACAQ?
14:48 19.03.2024
Sumqayıtda 7 yaşlı uşağı öldürən məşqçiyə 19 il həbs cəzası verildi
Sumqayıtda 7 yaşlı uşağı öldürən məşqçiyə 19 il həbs cəzası verildi
14:43 19.03.2024
Molddovada vəziyyət qarışır: Prezident ittiham olundu
14:41 19.03.2024
Milli Məclisin növbəti iclasının gündəliyi AÇIQLANDI
14:38 19.03.2024
Hikmət Hacıyev: "Azərbaycan Çinlə əlaqələrin inkişafına böyük önəm verir"
14:36 19.03.2024
"İranın buradakı məqsədi Azərbaycana qarşı bir cəbhə açmaqdır" - Güneyli EKSPERT
14:30 19.03.2024
Almaniya və Fransanın Kiyev rəqabəti
Almaniya və Fransanın Kiyev rəqabəti
13:45 19.03.2024
Bakının mərkəzində məşhur kafenin fəaliyyəti dayandırıldı
13:39 19.03.2024
AYNA taksi sürücülərinə xəbərdarlıq edib
13:32 19.03.2024
Allahşükür Paşazadədən  Novruz bayramı münasibətilə TƏBRİK
Allahşükür Paşazadədən Novruz bayramı münasibətilə TƏBRİK
13:20 19.03.2024
Bu ölkələrdən Azərbaycana gələn turistlərin sayı artıb
13:18 19.03.2024
Yazın ilk gününün hava proqnozu açıqlanıb
Yazın ilk gününün hava proqnozu açıqlanıb
13:08 19.03.2024
Aİ Rusiya taxılına qadağa qoyacaq
Aİ Rusiya taxılına qadağa qoyacaq
13:00 19.03.2024
Ölkə əhalisinin 10 faizdən çoxu pensiyaçıdır
Ölkə əhalisinin 10 faizdən çoxu pensiyaçıdır
12:55 19.03.2024
Bankda sistem uğursuzluğu baş verdi: Milyonlarla dollar çıxarıldı
Bankda sistem uğursuzluğu baş verdi: Milyonlarla dollar çıxarıldı
12:45 19.03.2024
"Cənub Şərqi Avropa ölkələrinin Azərbaycanın qazına ehtiyacı var" – Natiq Cəfərli
12:30 19.03.2024
BDYPİ bayram günlərində səfərə hazırlaşan sürücülərə müraciət edib
12:26 19.03.2024
Qaradağda 10 min manatlıq oğurluq olub
12:20 19.03.2024
Yeni Zelandiyada maraqlı kəşf
Yeni Zelandiyada maraqlı kəşf
12:15 19.03.2024
FHN bayram günlərində gücləndirilmiş iş rejimində çalışacaq
12:05 19.03.2024
Böyük Britaniyada etnik müxtəliflik nə qədər artıb?
Böyük Britaniyada etnik müxtəliflik nə qədər artıb?
12:00 19.03.2024
Mingəçevir sakini sahibkarlara qarşı 200 min manatlıq dələduzluğa görə tutulub
11:55 19.03.2024
Aİ COP29-un uğurlu olması üçün Azərbaycanla əməkdaşlığa ümid edir
11:50 19.03.2024
İngiltərədə bir ilk: Uçan taksilər fəaliyyətə başlayır
İngiltərədə bir ilk: Uçan taksilər fəaliyyətə başlayır
11:45 19.03.2024
Zaxarovadan Paşinyana cavab: “Müharibə açıqlaması Qərblə danışıqların nəticəsidir”
Zaxarovadan Paşinyana cavab: “Müharibə açıqlaması Qərblə danışıqların nəticəsidir”
11:39 19.03.2024
“Yeni dünya nizamında ölkələr öz yerini müəyyən etməli olacaqlar” – Gürcü Politoloq Gia Xuxaşvili - ÖZƏL
“Yeni dünya nizamında ölkələr öz yerini müəyyən etməli olacaqlar” – Gürcü Politoloq Gia Xuxaşvili - ÖZƏL
11:30 19.03.2024
Azərbaycanda partiyanın məsul şəxsi saxlanılıb
11:25 19.03.2024
Fevralda 3,8 mindən çox şəxsə pensiya təyinatı aparılıb
11:15 19.03.2024
Türkiyənin nüfuzlu klubu Super Liqadan ÇIXMAQ İSTƏYİR
Türkiyənin nüfuzlu klubu Super Liqadan ÇIXMAQ İSTƏYİR
11:10 19.03.2024
Nazirlik internet xidmət provayderlərinə təlimat göndərib
11:05 19.03.2024
MAQATE dəstək verəcək: İraqda nüvə proqramı üçün yol xəritəsi formalaşıb
MAQATE dəstək verəcək: İraqda nüvə proqramı üçün yol xəritəsi formalaşıb
11:00 19.03.2024
Mikayıl Cabbarovdan İlaxır çərşənbə ilə bağlı maraqlı paylaşım
10:58 19.03.2024
Bakıda yağışlı hava qəzaya səbəb oldu - VİDEO
10:50 19.03.2024
İsrail və Həmasdan gözlənilməz atəşkəs addımı!
İsrail və Həmasdan gözlənilməz atəşkəs addımı!
10:45 19.03.2024
Köln şəhərindən qürurverici görüntülər: Azərbaycan və Türkiyə bayraqları.... - VİDEO
Köln şəhərindən qürurverici görüntülər: Azərbaycan və Türkiyə bayraqları.... - VİDEO
10:38 19.03.2024
Xankəndidə xeyli silah-sursat tapılıb
10:35 19.03.2024
Rusiyada ən yüksək maaş harada və hansı sektordadır?
Rusiyada ən yüksək maaş harada və hansı sektordadır?
10:30 19.03.2024
FHN əhaliyə müraciət edib
10:22 19.03.2024
Almaniyada kitabxanalar təşvişə düşdü: Kitablarda zəhər tapıldı
Almaniyada kitabxanalar təşvişə düşdü: Kitablarda zəhər tapıldı
10:15 19.03.2024
Hamısı