"Bir çox yazıçı bu əngəli aşa bilmir, bunda ilişib qalır" - ƏDƏBİ SORĞU

Mədəniyyət 15:00 27.11.2023

Ednews tanınmış yazıçılara “Həyatınızda elə bir hadisə, əhvalat və ya mövzu olubmu ki, yazmaqdan utanasınız?” sualı ilə müraciət edib. Cavabları təqdim edirik.

Seyran Səxavət:

"Söhbət hadisədən gedirsə, insanın dünyaya gəlməsi də bir hadisədir və onun sonrakı yaşayışı, keçirdiyi hislər də hadisədir. Onun mövqeyindən, peşəsindən asılı olmayaraq, bu belədir. Dünyada 50 milyon azərbaycanlı var və hər birinin ömründə müxtəlif hadisələr olub. Onlar bunun hamısını yazsaydı, 50 milyon Azərbaycan yazıçısı olardı. Ona görə də hadisə ədəbiyyat deyil. Mənim yaradıcılığımda hadisə üç faiz təşkil edir. Daha çox insanın hislərini, psixologiyasını yazmışam. Qaldı ki, utanc gətirən hadisələri yazmağa, istənilən mövzunu yazmaq olar, hətta ayıb bilinəni də. Bir şərtlə ki, yazdığını abır-həya və istedadla yazasan. O zaman heç kim buna pis baxmayacaq, ayıb saymayacaq".

Sevinc Elsevər: 

"Azərbaycan ədəbiyyatında qadın imzalar içində komplekssiz biri olaraq tanınmağıma baxmayaraq, bəli, yazmağa çəkindiyim mövzular olub deyə cavab verəcəm sualınıza. Təəssüf ki, bu belədir! Xüsusən qadınlarla bağlı bildiyim, müşahidə etdiyim çox şeyi yazmaqdan çəkindiyim olub. Bununla belə, çalışmışam ki, komplekslərimi aşım. Ölkəmizin insanları çox komplekslidirlər. Onları təəccübləndirmək çox asandı. Əvvəllər bu daha asan idi, söz yox. Məsələn, on-on beş il əvvəl hansısa qıcıq yaradan hadisəni işıqlandırırdın, aləm dəyirdi bir-birinə. Amma zaman keçdikcə bu mənim üçün də, adamlar üçün də çox adiləşdi. Demirəm, bütün oxucular üçün adiləşib. Amma bu həqiqətdir ki, artıq epataj xarakterli yazılar oxucuları tərpətmir. Azərbaycan oxucusu çox inanan və saf oxucudur. Həm də o cür tamaşaçıdır. Filmlərdə mənfi qəhrəmanın yaradıcısı olan aktyorları küçədə görüb danlayan, hətta döyən insanlar var. Yazıçı "mən"in dilində danışırsa, işi daha da çətindi. Oxucu bunu etiraf kimi qəbul edir, sənin özünü hədəfə çevirir. Qələm adamlarına da sirr deyil ki, “mən”in dilindən yazmaq daha rahatdı, asandı. Və üstəlik, şeirlərdə əsasən birinci şəxsin dilindən danışır şairlər. Bu mənada yazdığım xeyli cəsarətli mətnlər var. Amma təəssüflə etiraf edirəm ki, bəhs etməyə çəkindiyim bir çox mövzular var ki, onlardan qocalanda yazmaq niyyətindəyəm. Şərq ölkələrində qoca qadınlar az qınanılır. Onları başlı-başına buraxırlar. Məsələn, qoca qadın axşamüstü küçədə tində oturub damağında siqaret gəlib-gedənə göz qoya bilər. Gənc qadın bunu edəndə onu əxlaqsız belə adlandıra bilərlər. Dini və mental dəyərlərin basqısı olan cəmiyyətlərdə yazıçı axıra qədər səmimi ola bilmir. Nəinki qadınlar, kişilər də eyni problemi yaşayırlar".

Mirmehdi Ağaoğlu

"Təzə-təzə yazmağa başlayanda elə düşünürdüm ki, hər şeydən yaza bilərəm. Özümdə o təpəri hiss edirdim, sonra yazdıqca, təcrübəm artdıqca gördüm yox, elə şeylər var ki, yazmaq olmur, söz səni çəkmir. Buna görə də indi açıq-saçıq mövzular məni daha cəlb etmir. Düşünürəm ki, bunda yazıçının həyat tərzi, düşüncələri, yaşadığı cəmiyyətin də təsiri var. Misal üçün, götürək Frederik Beqbederi. Onun bir çox əsərləri olduqca açıq-saçıqdır, istədiyi mövzulardan yazır, cəsarətlidir. Amma gəlin baxaq görək bu adamın həyat tərzi necədir. Beqbederin bütün həyatı gecə barlarında, əyləncə yerlərində keçir, heroin iyləyir, həbsxanaya düşür. Yəni həyat tərzi nədirsə onu da yazır. Və ya Mişel Uelbek bitnik, səhv etmirəmsə həm də nudist (Nudizm əsasən Avropa ölkələrində geniş yayılmışdır. İnsanların çılpaq formada hərəkət etməsidir. Almaniyada xüsusi nudist çimərlikləri və idman zalları fəaliyyət göstərir ki, burada insanlar tam çılpaq formada gəzir, söhbətləşir və əylənirlər) ata-ananın oğludur. Buna görə də onun “Elementar hissəciklər” əsərində anasının təsadüfi əlaqələrindən yazması təbii görünür. Ömrü boyu bar piştaxtalarında içib sərxoş olan, başı davalardan ayılmayan, gününü təsadüfi qadınlarla keçirən Bukovskinin də əsərlərində açıq-saçıqlığa meyl etməsi təbiidir. Bu nümunələri nəyə görə misal çəkdim? Yazıçının həyat tərzi, düşüncəsi nədirsə əsərlərində də istər-istəməz o ştrixlər özünü göstərir. Bunları süni, qondarma yolla edəndə isə təbii ki, o dəqiqə saxtalığı hiss olunur. Amma ümumilikdə götürəndə yazıçılar üçün hər zaman tabu olan, aşmağa çətinlik çəkdiyi mövzular ailə məsələləri ilə bağlı olur. Bir çox yazıçı bu əngəli aşa bilmir, bunda ilişib qalır. Düşünürəm ki, bunları da yazmaq olar, amma bunun üçün gərək müəyyən bir mənəvi evolyusiya keçəsən, mənən bu cür şeyləri yazmağa, onları sözə çevirməyə hazır olasan ki, sonra yaza biləsən".

Cavid Zeynallı

"Olub, əlbəttə, belə şeylər olub. Bu cür situasiyalar hər bir yazıçının həyatında olur. Məsələn, bizim kəndlə bağlı, rayondakı qonşularımızla bağlı, ədəbi mühitimizlə bağlı elə faktlar olub ki, yazmaq istəmişəm, amma qarşımı kəsən səbəblər olub. Əxlaqi və mənəvi baxımdan keçə bilməmişəm. Bilmirəm, bunu yazıçıya bağışlamaq olar, ya yox, hər halda, fakt belədir. Xatırlayıram ki, "Günəşi gözləyənlər" romanında universitetlə bağlı bir neçə məsələ var idi, onun bir hissəsini yazdım, bəzilərini saxladım. İstəmədim yazım".

Oğuz 

 

 

Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO

Xəbər xətti

İstirahətdə olan Bayden Yaxın Şərqdəki hadisələrə görə təcili Ağ Evə QAYIDIB
İstirahətdə olan Bayden Yaxın Şərqdəki hadisələrə görə təcili Ağ Evə QAYIDIB
23:42 13.04.2024
BVF Qanaya 360 milyon dollar ayırmağı təsdiqləyib
BVF Qanaya 360 milyon dollar ayırmağı təsdiqləyib
23:14 13.04.2024
Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı üç cavabsız qolla üstələyib
22:32 13.04.2024
ABŞ səfirliyi: Ermənistandan olan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunmasını dəstəkləyirik
ABŞ səfirliyi: Ermənistandan olan azərbaycanlıların hüquqlarının qorunmasını dəstəkləyirik
22:00 13.04.2024
Orenburq şəhəri su altında qalır
Orenburq şəhəri su altında qalır
21:30 13.04.2024
ABŞ sanksiya tətbiq etdiyi gürcü hakimlərlə bağlı Tbilisiyə heç bir sübut verməyib
ABŞ sanksiya tətbiq etdiyi gürcü hakimlərlə bağlı Tbilisiyə heç bir sübut verməyib
21:30 13.04.2024
Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib
21:00 13.04.2024
Hizbullah İsrailin şimalına zərbələr endirib
Hizbullah İsrailin şimalına zərbələr endirib
20:10 13.04.2024
Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO
Ağdamın yeni görüntüləri YAYILDI - VİDEO
19:50 13.04.2024
Milli Müdafiə Universiteti hərbi mütəxəssislərin yetişdirilməsi məqsədilə təhsil infrastrukturu təsis edib
19:30 13.04.2024
Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə həsr olunan Bişkek Festivalı başladı – FOTO/VİDEO
Azərbaycan mədəniyyətinin təbliğinə həsr olunan Bişkek Festivalı başladı – FOTO/VİDEO
19:17 13.04.2024
Bakıda sutkalıq kirayənin orta qiyməti 7 % azalıb
19:15 13.04.2024
Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyinin qalibləri bəlli olub
Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyinin qalibləri bəlli olub
19:00 13.04.2024
Azərbaycan Böyük Britaniya iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 2 dəfədən çox artırıb
18:45 13.04.2024
Britaniyada nazir İSTEFA VERDİ
Britaniyada nazir İSTEFA VERDİ
18:45 13.04.2024
Almaniya Ukraynaya daha bir “Patriot” sistemi göndərəcək
18:30 13.04.2024
KİV: Almaniyalı diplomatların ailələri İranı tərk edir
18:14 13.04.2024
Ukrayna Aİ-dən 1,9 milyard avro yardım ALACAQ
Ukrayna Aİ-dən 1,9 milyard avro yardım ALACAQ
17:55 13.04.2024
Bazar günü Bakıda 21 dərəcə isti olacaq
17:45 13.04.2024
SEPAH israilli milyarderin tankerini ƏLƏ KEÇİRDİ
SEPAH israilli milyarderin tankerini ƏLƏ KEÇİRDİ
17:30 13.04.2024
Tbilisidə ETİRAZ AKSİYASI keçirilir
Tbilisidə ETİRAZ AKSİYASI keçirilir
17:15 13.04.2024
Pskov vilayətində Qələbə Paradı ləğv edilib
Pskov vilayətində Qələbə Paradı ləğv edilib
17:00 13.04.2024
İsrail Aİ-ni İrana qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb
İsrail Aİ-ni İrana qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb
16:45 13.04.2024
Azərbaycan Basketbol Liqası: "NTD İndiqo" səfərdə qələbə qazanıb
Azərbaycan Basketbol Liqası: "NTD İndiqo" səfərdə qələbə qazanıb
16:26 13.04.2024
İsveçrə Azərbaycan iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 3 dəfə azaldıb
İsveçrə Azərbaycan iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşunu 3 dəfə azaldıb
16:20 13.04.2024
Azərbaycanda 5 ulduzlu hotellərdə ən yüksək qiymətlər Qubadadır
Azərbaycanda 5 ulduzlu hotellərdə ən yüksək qiymətlər Qubadadır
15:55 13.04.2024
İran Hörmüz boğazında israilli milyarderə məxsus gəmini ələ keçirib
İran Hörmüz boğazında israilli milyarderə məxsus gəmini ələ keçirib
15:45 13.04.2024
Luis Alberto 8 il sonra "Latsio"dan ayrılır
Luis Alberto 8 il sonra "Latsio"dan ayrılır
15:35 13.04.2024
“Maşın bazarı”ndakı yanğın söndürülüb
“Maşın bazarı”ndakı yanğın söndürülüb
15:25 13.04.2024
Türkiyə NATO radar bazasından məlumatların İsrailə ötürülməsi ilə bağlı xəbərləri təkzib edir
Türkiyə NATO radar bazasından məlumatların İsrailə ötürülməsi ilə bağlı xəbərləri təkzib edir
15:10 13.04.2024
Xarkovun Hərbi administrasiya rəhbərinin müavini: Vilayət işğaldan azad edilib
Xarkovun Hərbi administrasiya rəhbərinin müavini: Vilayət işğaldan azad edilib
14:58 13.04.2024
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin BAŞ KOMANDANI: “Şərq cəbhəsində vəziyyət gərgindir”
Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin BAŞ KOMANDANI: “Şərq cəbhəsində vəziyyət gərgindir”
14:35 13.04.2024
Yeni Kaledoniyada Fransa əleyhinə aksiya: afişanın əsas loqosu kimi İlham Əliyevin "Dəmir yumruğ"u seçilib
Yeni Kaledoniyada Fransa əleyhinə aksiya: afişanın əsas loqosu kimi İlham Əliyevin "Dəmir yumruğ"u seçilib
14:20 13.04.2024
Ermənistanda polis 36 kq qızıl oğurlayan şəxsləri saxlayıb
Ermənistanda polis 36 kq qızıl oğurlayan şəxsləri saxlayıb
14:10 13.04.2024
AYNA "İcazə" blanklarının mübadilə və qalıq sayını açıqlayıb
13:55 13.04.2024
Çində 5,5 maqnitudada zəlzələ baş verib
Çində 5,5 maqnitudada zəlzələ baş verib
13:45 13.04.2024
IV Sənaye İnqilabının Təhlili və Koordinasiya Mərkəzi auditor seçir
13:30 13.04.2024
Avstraliyada ticarət mərkəzində atışma olub, ölənlər var
Avstraliyada ticarət mərkəzində atışma olub, ölənlər var
13:20 13.04.2024
Gəncədə iki mərtəbəli evdə yanğın olub, ölən var
13:04 13.04.2024
Qazaxıstan Prezidenti: Ermənistan-Azərbaycan sülh sazişinin tezliklə imzalanmasında maraqlıyıq
12:48 13.04.2024
Hamısı