Azərbaycan dilində yazılan kitablara maraq niyə azdır? - ƏDƏBİ SORĞU

Mədəniyyət 17:45 04.12.2023

Azərbaycan dilində yazılan kitablara marağı olduqca azdır və yaxud ümumiyyətlə, yoxdur. Bəs buna səbəb nədir? Niyə Azərbaycan dilində yazılan, çap olunan, yaxud dilimizə tərcümə olunan əsərlərə maraq aşağı səviyyədədir?

Ednews bu barədə yazıçılar arasında sorğu keçirib. Cavabları təqdim edirik:

Səfər Alışarlı:

"Bu gün Azərbaycan dili ailədə pulsuz, bir az da nasaz kişi kimidir. Onu nə "iqnor" etmək olur, nə də öz başçı təyinatı üzrə kullanmaq. Səbəb sırf siyasi-iqtisadidir. İngilis, hətta rus dili də bizim "kişini" üstələyir.  Azərbaycan dövləti işə götürdüyü kimsəsiz adamlardan xarici dil bilgisini əsas şərtlərdən biri kimi irəli sürur. Əhalinin 98%-inin kimsəsizliyini nəzərə alsaq, ölkəmizdə xarici dillərə kölə pərəstişi və sitayişinin səbəblərini dəqiq görərik. Dilimizin əhatə coğrafiyası məhduddur. Biz hələ heç dilimizin adını özünə qaytara bilmirik, o da qala ona hörmət və pərəstişi. Amma indi dövlət dilimiz 30 il bundan əvvəlki manqurtlaşma dövrü ilə müqayisədə çox böyük irəliləyişlərə nail olub. Bakı şəhərində indi 1000 nəfərdən biri rusca danışır. O vaxt bu nisbət 2 nəfərdən biri idi. Əminəm ki, Türk birliyinin yaranması ortaq türk dilimizin də inkişafına böyük təkan verəcək və onda hər şey yaxşı olacaq. Kitaba gəldikdə demək lazımdır ki, buradakı acınacaqlı vəziyyət də məhz iqtisadi-siyasi amillərə bağlıdır.  Məsələn, dilçilik institutu var. Bu idarə dilimizin funksionallığının artırılması yolunda heç bir əməli iş görmür. Halbuki, institut bu gün ən çox iş görən bir qurum olmalıdır. Olmur".

Rasim Qaraca:

"Bunun tam belə olduğunu deməzdim, kitabları yüksək tirajla çxan və satılan müəlliflər var. Elxan Elatlı, Varis, Rövşən Abdullaoğlu və s. Əsasən detektiv və sevgi romanları daha çox maraq görür. Kitaba marağın son illərdə artdığını demək olar. Lakin bununla bərabər, Türk dilində ədəbiyyat Azərbaycan bazarında özünə daha çox yer edir, belə demək olarsa Azərbaycan dilində ədəbiyyatını sıxışdırır. Bu da təbii prosesdir, Türk dili bizim öz dilimizdir, bizim üçün alternativ ədəbi dil formatıdır. Mən bunda təhlükəli nəsə görmürəm. Əlbəttə, Azərbaycan dilinin öz üstünlüyünü qorumasını hər birimiz istəyirik, lakin qloballaşma prosesində bu mümkün deyil, Azərbaycan türkcəsi zamanla Türkiyə türkcəsi ilə əvəzlənəcək. Bu gün danışdığımız dil artıq 30 il bundan öncə danışdığımız Azərbaycan dili deyil. Bu gedişlə bir 30 il də keçəndən sonra mənzərə daha da fərqli olacaq".

Sevinc Elsevər:

"Millət olaraq özgüvənimiz azdır. Düşünürük ki, biz heç nəyi bacarmarıq. Yazmağı da həmçinin. Türklərin ən zəif, sentimental kitablarını alıb oxuyurlar, öz yazarlarımızı oxumurlar. Necə demişlər, "yada yalaq, qohuma dalaq". Dəyişən deyil. Hər zaman belə olacaq. Bəlkə millətdə yaxşı pul olsa yerli ədəbiyyata da pul xərclər. Ancaq qırx ilin başında bir dənə kitab alan adam fikirləşir ki, Oğuz Ayvazın kitabını alınca, Özdəmir Asafı alım. Görən də desin ki, xarici ədəbiyyat oxuyuram. Tərcümə olunan kitabları oxuyurlar azərbaycanca oxuyanda da. Milli ədəbiyyata yad münasibət var.  Uşaq ədəbiyyatı alanda da üstünlüyü xarici ədəbiyyata verirlər. Hətta sərgilərdə, yarmarkalarda valideyn görüb ki, yerli yazardır, oturub kitab imzalayır. Onun üçün bir qram dəyəri olmayıb ki, uşağına imzalı kitab alsın, bir xatirə yadigar qoysun övladına. Xarici ədəbiyyat alıb. Bu gün ana dilində yazılan mətnlərə, ədəbiyyata marağın olmaması ona aparıb çıxaracaq ki, axırda bu dildə danışan tapılmayacaq. Türkiyə türkcəsində danışır böyük-kiçik onsuz da".

Oğuz 

Qida təhlükəsizliyi və tənzimlənməsi necə aparılmalıdır? - MÜZAKİRƏ

Xəbər xətti

Naxçıvanda nəqliyyat sektorunda yük daşımaları artıb
Naxçıvanda nəqliyyat sektorunda yük daşımaları artıb
15:11 04.03.2024
"Yaxın Şərqdə gərginlik Tehran hakimiyyətinin xeyrinə olacaq" - ŞƏRH
15:00 04.03.2024
Xankəndi – Bakı ultramarafonu BAŞA ÇATDI
Xankəndi – Bakı ultramarafonu BAŞA ÇATDI
14:55 04.03.2024
İlham Əliyev Pakistanın Baş nazirini TƏBRİK ETDİ
İlham Əliyev Pakistanın Baş nazirini TƏBRİK ETDİ
14:55 04.03.2024
Afrika dövlətləri Avropanı tənqid edib
Afrika dövlətləri Avropanı tənqid edib
14:45 04.03.2024
Misirin Qahirə Universitetində Azərbaycan dili dərslərinə başlanılıb
Misirin Qahirə Universitetində Azərbaycan dili dərslərinə başlanılıb
14:41 04.03.2024
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə daha 216 mina AŞKARLANDI
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə daha 216 mina AŞKARLANDI
14:35 04.03.2024
Azərbaycanda daxili borc, xarici borca nisbətdə niyə yüksəkdir? – SƏBƏB
14:30 04.03.2024
Bill Qeyts Hindistanda Markla GÖRÜŞDÜ
Bill Qeyts Hindistanda Markla GÖRÜŞDÜ
14:22 04.03.2024
Bu həftə ardıcıl 3 gün iş OLMAYACAQ
14:15 04.03.2024
Qəzzada ölən fələstinlilərin sayı 30,5 min nəfəri keçib
14:09 04.03.2024
Evlənməkdən qorxan Elçin Həmidov haqqında Maraqlı faktlar
14:00 04.03.2024
Geomaqnit qasırğası müşahidə EDİLİR
13:53 04.03.2024
Od çərşənbəsində gözlənilən hava: 15 dərəcə isti OLACAQ
13:44 04.03.2024
Bitcoin qiyməti tyeni rekord qırıb
Bitcoin qiyməti tyeni rekord qırıb
13:38 04.03.2024
Yaşı 65-dən yuxarı olan icra başçıları - SİYAHI
13:35 04.03.2024
Dünya iqtisadiyyatı yeni “şok”a hazırlaşır - ANALİTİKA
13:29 04.03.2024
AFFA-nın Təhsil və Reabilitasiya Mərkəzində məşqçi kursunun I modulu başlayıb
13:20 04.03.2024
“Azərbaycan Qadınlarının Gücü” adlı tədbir keçirilib - FOTOLAR
13:15 04.03.2024
Litva rəsmiləri Milli Gimnastika Arenasında olublar
Litva rəsmiləri Milli Gimnastika Arenasında olublar
13:11 04.03.2024
Türkiyədə 4,4 bal gücündə zəlzələ oldu
13:05 04.03.2024
Prezident: “AŞPA-da Azərbaycana qarşı qərəzli və çirkin kampaniya aparılır”
12:55 04.03.2024
Bakıda "Pub"ın həyətində kütləvi DAVA
12:55 04.03.2024
Almaniyada qocalar evində yanğın olub, ölənlər var
12:45 04.03.2024
Mingəçevir xəstəxanasında 50 minlik MƏNİMSƏMƏ
Mingəçevir xəstəxanasında 50 minlik MƏNİMSƏMƏ
12:40 04.03.2024
Ruslan Atakişiyevin yeni kitabı yayımlanıb
Ruslan Atakişiyevin yeni kitabı yayımlanıb
12:34 04.03.2024
Bakıda “Gənclərin Xalq Diplomatiyası Sammiti-2024” keçirilib
Bakıda “Gənclərin Xalq Diplomatiyası Sammiti-2024” keçirilib
12:25 04.03.2024
Şuşa rayonunda hansı qəsəbə və kəndlər var? - YENİ SİYAHI
12:15 04.03.2024
NATO genişmiqyaslı hərbi təlimlərə BAŞLADI
NATO genişmiqyaslı hərbi təlimlərə BAŞLADI
12:10 04.03.2024
Dövlət sərhədini pozmağa cəhd göstərən Əfqanıstan vətəndaşları saxlanılıb
Dövlət sərhədini pozmağa cəhd göstərən Əfqanıstan vətəndaşları saxlanılıb
12:00 04.03.2024
Qazaxıstanda baş verən zəlzələnin ilkin nəticələri YAYILDI - VİDEO
11:55 04.03.2024
Bolqarıstan Xalq Məclisinin nümayəndə heyəti Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
Bolqarıstan Xalq Məclisinin nümayəndə heyəti Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
11:50 04.03.2024
Ali məktəblərdə təhsil alan əlilliyi olan şəxslərin sayı açıqlanıb
Ali məktəblərdə təhsil alan əlilliyi olan şəxslərin sayı açıqlanıb
11:36 04.03.2024
Deputat TÜRKPA komissiyalarının sayının artırılmasını təklif edib
Deputat TÜRKPA komissiyalarının sayının artırılmasını təklif edib
11:30 04.03.2024
Ötən il Azərbaycanın regionlarında məhsul buraxılışı 40 mlrd. manatı ötüb
11:30 04.03.2024
Dələduzluqda təqsirləndirilən falçıya hökm oxunub
Dələduzluqda təqsirləndirilən falçıya hökm oxunub
11:25 04.03.2024
Rusiya məhkəməsi keçmiş ukraynalı səfiri qiyabi həbs edib
Rusiya məhkəməsi keçmiş ukraynalı səfiri qiyabi həbs edib
11:20 04.03.2024
"İçərişəhər”də maşınların hərəkətini daha bu qurum tənzimləyəcək
11:15 04.03.2024
Dünyada ərzaq bahalaşacaq
Dünyada ərzaq bahalaşacaq
11:10 04.03.2024
Xankəndidə qarajdan 4kq-a yaxın marixuana və 13 avtomat aşkar edilib
11:04 04.03.2024
Hamısı