Azərbaycan Avropa İttifaqı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir – Serbiyalı ekspertdən ANALİTİKA

Analitika 12:00 18.03.2024

Serbiyalı məşhur siyasi analitik Nikola Mikoviç Azərbaycanın Avropa İttifaqı üçün nə qədər böyük bir əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərən bir məqalə paylaşıb. 

Ednews xəbər verir ki, məqalədə ölkəmizin "yaşıl" və təbii ehtiyatların ixracatı, bir sıra mühüm dəhlizlərə böyük töhfələr verdiyi kimi bir sıra fikirlər qeyd edilib.

Məqaləni təqdim edirik:

Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında nisbətən gərgin siyasi münasibətlərə baxmayaraq, Brüssel 2027-ci ilə qədər Rusiyanın qalıq yanacaq idxalından asılılığına son qoymaq üçün Bakı ilə enerji sahəsində əməkdaşlığı gücləndirməyi hədəfləyir. Aİ enerji ilə zəngin Cənubi Qafqaz ölkəsindən təbii qaz idxalını artırmağa davam etməyi, həmçinin Bakıdan “yaşıl” enerji idxlalını planlaşdırır.

Azərbaycan bu ilin sonunda Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 29-cu İqlim Dəyişikliyi Konfransına (COP29) ev sahibliyi etməyə hazırlaşarkən, Aİ, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Səudiyyə Ərəbistanı və  Çinə, eləcə də keçmiş Sovet respublikasının yaşıl enerji sektorunun inkişafında maraqlı olan digər aktorlar burada iştirak etməyi hədəfləyir.

Aİ-nin məntiqi çox sadədir – blok Azərbaycandan təkcə qalıq yanacaqları deyil, həm də təxminən 10 milyon əhalisi olan Cənubi Qafqaz ölkəsində “yaşıl zonalar”da istehsal olunacaq elektrik enerjisini də idxal etmək istəyir.
Bakı Qarabağ məsələsini həll etdikdən sonra Azərbaycan hökuməti regionu, eləcə də ətraf rayonları yaşıl enerji istehsal edəcək “Sıfır Emissiya Zonasına” çevirmək planlarını həyata keçirməyə başladı. Əgər Azərbaycan iddialı məqsədinə nail ola bilsə və 2030-cu ilə qədər bərpa olunan enerji ölkənin istehsal gücünün 30 faizini təşkil etsə, Bakı “yaşıl elektrik enerjisinin” əhəmiyyətli hissəsini Xəzər-Aİ və Azərbaycan-Türkiyə dəhlizləri vasitəsilə ixrac edə biləcək. 

Hələ 2022-ci ilin dekabrında Azərbaycan, Gürcüstan, Rumıniya və Macarıstan Qafqaz regionundan Avropaya “enerji körpüsü”nün tikintisini nəzərdə tutan strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalayıblar . Bu kabel Azərbaycanın “yaşıl elektrik enerjisini” Gürcüstan və Qara dəniz vasitəsilə Rumıniyaya ötürmək, daha sonra Macarıstan və Avropanın qalan hissəsinə paylamaq üçün nəzərdə tutulub. Buna görə də Aİ-nin enerji rəsmilərinin bu yaxınlarda blokun Bakı ilə bərpa olunan enerji sahəsində tərəfdaşlığını gücləndirmək planlarını açıqlamasını gözləyə bilərik.
2024-cü ilin iyununda Bakı Enerji Forumunda Avropadan, eləcə də digər qitələrdən olan enerji ekspertləri və liderlərinin qlobal enerji təhlükəsizliyi və Azərbaycanın enerji sektorunun Avropanın enerji təhlükəsizliyində rolunu müzakirə edəcəyi gözlənilir. Daha da önəmlisi, Cənubi Qafqaz ölkəsinin noyabrda keçirilməsi planlaşdırılan BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə COP29 konfransının ev sahibi kimi elan edilməsi faktı onu göstərir ki, onun iqtisadiyyatı hələ də böyük həcmdə mədən yanacaqlarına əsaslanır.

Aİ üçün Azərbaycan əhəmiyyətli enerji təchizatçısıdır – istər qalıq yanacaq, istərsə də “yaşıl enerji” sahəsində. Ayrıca Çin üçün Azərbaycan “Bir kəmər, bir yol” təşəbbüsündə mühüm tranzit ölkədir. Rusiya üçün isə Bakı, Qərbin Moskvaya qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalara baxmayaraq, Rusiyanın enerji nəhəngi Qazprom ilə enerji əməkdaşlığı ilə məşğul olan iqtisadi tərəfdaşdır. 

2022-ci ilin noyabrında “Qazprom” və Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (ARDNŞ) həmin aydan 2023-cü ilin martına qədər bir milyard kubmetr Rusiya təbii qazının tədarükü haqqında saziş imzalayıblar. Bununla belə, Azərbaycanın Rusiya qazını Aİ-yə ixrac etdiyi iddia edilir. Hansı ki, bunun sayəsində Aİ qaz təchizatında böyük sıçrayış görüldü. 

Həqiqətən də, “Qazprom” və SOCAR arasında bağlanan müqavilə, Bakıya nisbətən ucuz Rusiya qazını almaq və ondan daxili bazarda istifadə etmək, eyni zamanda öz təbii qazını Avropaya ixrac etmək, gəlirləri artırmaq üçün kifayət qədər imkan verdi.

Avropa Komissiyası və Azərbaycan 2027-ci ilə qədər Azərbaycan təbii qazının idxalını iki dəfə artıraraq ildə ən azı 20 milyard kubmetrə çatdırmaq üçün 2022-ci il Anlaşma Memorandumu imzaladıqdan sonra Bakı Avropaya qaz tədarükünü davamlı olaraq artırır. Məsələn, 2021-ci ildə Azərbaycan Avropaya 8,2 milyard kubmetr təbii qaz ixrac etdiyi halda, 2022-ci ildə Bakı öz qazının ümumilikdə 11,4  milyard kubmetrini Avropa bazarına verib. 2023-cü ildə Cənubi Qafqaz ölkəsi Avropaya təxminən 12 milyard kubmetr qaz ixrac edib, bir sıra Aİ ölkələri isə Azərbaycandan qaz idxalını artırmağı hədəfləyir.

25 aprel 2023-cü il tarixində Bolqarıstan (Bulqartransgaz), Rumıniya (Transqaz), Macarıstan (FGSZ), Slovakiya (Eustream) və SOCAR-ın qaz nəqli sistemlərinin (GTS) operatorları arasında əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə Anlaşma Memorandumu imzalanmışdır. Bunula bağlı “Solidarity Ring” adlı, Avropalı müştərilər üçün alternativ mənbələrdən (Azərbaycan) əlavə qaz tədarükünü təmin etmək məqsədi daşıyan Aİ təşəbbüsü də mövcuddur. Üstəlik, Aİ-yə namizəd Serbiya da Azərbaycan qazını almaqda maraqlıdır. 2023-cü ilin dekabrında 170 kilometr uzunluğunda olan Serbiya-Bolqarıstan qaz xətti rəsmi olaraq sınaq olunmağa başlandı ki, bu da Cənub-Şərqi Avropa ölkəsinə Azərbaycandan qaz almaq və onun Rusiya təbii qazından asılılığını azaltmaq imkanını açır.

Beləliklə, Azərbaycanın enerjisinin Avropa üçün əhəmiyyətini nəzərə alsaq - Cənubi Qafqaz ölkəsinin təbii qazına Rusiyanın qalıq yanacaqlarından imtina etmək üçün böyük ehtiyacı var. Cənubi Qafqazdakı gərgin münaqişə vəziyyətdən asılı olmayaraq, Brüssel və Bakı arasında siyasi münasibətlər çətin ki, getdikcə gərginləşsin. 

Əkbər Novruz

 

Azadlığına qovuşan Əskipara: Kənd sakinləri sevinclərini bölüşdülər - VİDEO

Xəbər xətti

Azadlığına qovuşan Əskipara: Kənd sakinləri sevinclərini bölüşdülər - VİDEO
23:20 19.04.2024
Aİ-dən Qazaxın 4 kəndinin qaytarılması ilə bağlı razılaşmaya REAKSİYA
23:00 19.04.2024
İmran Əliyev həbs edildi
İmran Əliyev həbs edildi
22:40 19.04.2024
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
Saakaşvili yenidən siyasi arenaya qayıdır? - Namizədliyini irəli sürdü
22:20 19.04.2024
İcma: G7 Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesinə zərər vurur
22:00 19.04.2024
DİM: 485 nəfər buraxılış imtahanına gəlməyib
21:40 19.04.2024
İl ərzində Azərbaycanda törədilən 8 930 cinayətin 85 faizi açılıb
21:20 19.04.2024
IX  illik orta təhsil səviyyəsi üzrə buraxılış imtahanının nəticələri ELAN OLUNDU
21:02 19.04.2024
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
SpaceX kosmosa 23 Starlink peyki göndərdi
21:00 19.04.2024
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
Qazaxıstanda veyp rəsmən qadağan edilib
20:20 19.04.2024
Bu il mənzil satışında bahalaşma olacaq? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA
20:00 19.04.2024
Ceyhun Bayramov diplomatik fəaliyyəti başa çatan Əlcəzair səfiri ilə görüşüb
19:40 19.04.2024
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
Cenevrədə ilk "Türk Həftəsi" keçiriləcək
19:20 19.04.2024
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
Niyə yuxu görürük? -ARAŞDIRMA
19:00 19.04.2024
Umud Mirzəyev Qazaxın 4 kəndinin qaytarılmasından danışdı: "Tarixi hadisələrə şahidlik edirik"
18:58 19.04.2024
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
Cəlilabadda yol qəzası olub, 4 nəfər yaralanıb
18:40 19.04.2024
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
ABŞ İsrailin fiziki və hüquqi şəxslərinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib
18:20 19.04.2024
XİN: Ermənistan Azərbaycanın işğal altında olan 4 kəndinin geri qaytarılmasına razılıq verib
17:53 19.04.2024
Vilayət Eyvazov vacib tapşırıqlar verdi
17:50 19.04.2024
Azərbaycan və Ermənistan delimitasiya prosesini davam etdirmək barədə razılığa GƏLDİ
17:40 19.04.2024
Demarkasiya prosesində bu sənəd rəhbər TUTULACAQ
17:38 19.04.2024
Dörd kəndlə bağlı protokol 15 mayadək İMZALANMALIDIR
17:34 19.04.2024
Bakıda saxta təmizlik məhsulları istehsal edən sex AŞKARLANDI
17:30 19.04.2024
SON DƏQİQƏ: Qazaxın 4 kəndi Azərbaycana QAYTARILACAQ
17:21 19.04.2024
Xınalığa dolu düşüb - VİDEO
17:10 19.04.2024
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
Özünü İranın Parisdəki Konsulluğunda partladacağını bildirən şəxs saxlanılıb
16:59 19.04.2024
Azərbaycan Prezidenti Almaniyaya səfər edəcək, Şoltsla danışıqlar aparacaq
16:33 19.04.2024
Fuad Abbasov: "Erməniləri haqlı çıxarmaq avropalılar üçün olduqca asandır" - VİDEO
16:30 19.04.2024
Rusiya və Azərbaycan prezidentləri Moskvada görüşəcək
16:18 19.04.2024
Abel Məhərrəmov məhkəməyə verildi
16:15 19.04.2024
G7 XİN rəhbərləri Azərbaycanla Ermənistanı sülh prosesinə sadiq olmağa çağırıb
16:05 19.04.2024
Türkiyəli Politoloq: "Ölkəmiz Ermənistan sülh istəyənə qədər əməkdaşlıq etməyəcək" - ÖZƏL VİDEO
16:05 19.04.2024
Bakı Fransız Liseyi fəaliyyətini dayandırır - YENİLƏNİB
15:55 19.04.2024
Türkiyə XİN İsraillə İrana çağırış edib
15:50 19.04.2024
“Babamın Ermənistanda çəkdikləri zülmlərdən danışanda ağlayırdım” – Murtaza Karaçanta - VİDEO
15:45 19.04.2024
Ceyhun Bayramov Fələstinin Baş naziri ilə Qəzzadakı vəziyyət müzakirə ETDİ
15:40 19.04.2024
Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində Azərbaycanın etirazları əsasında dinləmələr başa çatıb
15:30 19.04.2024
Ermənistan tərəfindən çıxış edən hüquq professorundan NÖVBƏTİ ƏSASSIZ İDDİA - Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin SON GÜNÜ
15:28 19.04.2024
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
MKİ direktoru: İranın İsrailə hücumu "möhtəşəm uğursuzluq" idi
15:20 19.04.2024
İranın Azərbaycanı hədəf seçməyinin GİZLİNLƏRİ – Güneyli fəalın ŞƏRHİNDƏ
15:10 19.04.2024
Hamısı