1 milyon tirajla kitabları çap edilən Azərbaycan şairi - Maraqlı faktlar

Mədəniyyət 12:30 30.11.2023

Bu gün müasir uşaq ədəbiyyatının tanınmış nümayəndələrindən olan İlyas Tapdığın doğum günüdür. Ednews mərhum şair haqqında maraqlı faktları təqdim edir.

İlyas Oruc oğlu Tapdıqov 1934-cü il noyabrın 30-da Gədəbəy rayonunun Əli İsmayıllı kəndində doğulub. Gədəbəyin Kiçik Qaramurad kəndində orta məktəbi bitirdikdən sonra APİ-nin dil və ədəbiyyat fakültəsində təhsil alıb.

***

İlyas Tapdığın yeddi yaşı olanda müharibə başlayıb. Kolxozda işləyən atası müharibəyə gedib və geri qayıtmayıb. Ailənin yükü ananın çiyinlərinə düşüb. İlyas Tapdıq müsahibələrinin birində həmin günləri belə xatırlayır:

“Anam zülm-zillətlə bizi böyütdü. Baş-başa verdik, işlədik, günümüzü keçirdik. Ot yığırdıq, yer belləyirdik, çöldə-bayırda nə iş vardı, bizi göndərirdilər. Mənim uşaqlığım olmayıb! Atamın qara kağızı gələndə anamın səsi hələ də qulaqlarımdan çəkilməyib. Görərdin, kəndin yuxarı başında ağlaşma düşdü, çox çəkmirdi, aşağı başında qadınların vayı başlayırdı. Anam bir dəfə düyünçəsindən atamın son məktubunu çıxarıb mənə oxutdurmuşdu. O məktubu oxuyanda anam haradan bilərdi ki, mən nələr yaşadım, nə hisslər keçirdim. O məktuba şeir yazmışdım. Atamdan sonra anam heç kimə ərə getmədi. Qohum idilər deyə, heç belə şeyi ağlına da gətirmirdi. Dünyasını dəyişəndə 103 yaşı vardı. Özü də xəstəlikdən-filandan dünyasını dəyişmədi ha. Həyətdə yıxılanda başı dəmirə dəymişdi, elə onunla da getdi”.

***

Sovet dövründə kitabları böyük tirajla çap olunub. Rusiyada bir milyon yarım, Estoniyada Çexoslovakiyada 100 min tirajla çap olunub. Həmin illərdə sovet məkanında ən çox oxunan və tanınan şair Səməd Vurğun olub. Lakin, onun kitablarının tirajı bir milyonu keçməyib.

***

Süleyman Rəhimov İlyas Tapdığa kömək edən insanlardan biri olub. Bir dəfə onu öz otağına çağırtdırıb. İlyas qorxa-qorxa onun otağına gedib. Söhbət zamanı məlum olub ki, Süleyman Rəhimovun onun şeirlərindən xoşu gəlir. Onunla görüşdən sonra Süleyman Rəhimov "Azərnəşr"in direktoru Adil Əfəndiyevə tapşırıq verir ki, İlyas Tapdığın şeirlər kitabını çap etdirsin.

***

İlyas Tapdıq gənclik illərində bir qızı möhkəm sevib. Ona şeir həsr edib. Yazdığı şeirin baş hərfləri sevdiyi qızın adını daşıdığı üçün onu Yazıçılar İttifaqının üzvlüyündən çıxartmaq istəyirlər. İclas zamanı Rəsul Rza qapını açıb içəri girir. Məsələnin nə yerdə olduğunu anlayanda İlyas Tapdığın çıxarılmasına mane olur, gülümsəyib deyir: “Bu oğlan yenə baş hərflərlə yazır, çoxu elə şeirin əvvəlində yazır ki, filankəsə. Deməli, İlyas abırlı adamdır”.

***

Şair Əli Kərimlə dost olublar. Baxmayaraq ki, Əli Kərim idmana gedirmiş, günlərin birində onunla güləşir və İlyas Tapdıq onu məğlub edir. Əli Kərim gələcək həyat yoldaşı Elza xanımı çox sevirmiş və hər gün onun ardınca düşürmüş. Bir gün Elza xanım ona ardınca gəlməyi qadağan edir. Əli Kərim öz sevgisini sevdiyi qıza İlyas Tapdıq vasitəsi ilə çatdırmalı olur.


İlyas Tapdıq ən gözəl uşaq şeiri yazan şairlərdən olub. Uşaq ədəbiyyatı axtaranda İlyas Tapdığın kitabı əllərdə gəzirdi. Şair özü hansı xarici ölkəyə gedirmişsə, oranın kitab mağazalarında mütləq öz kitablarına rast gəlirmiş.

***

Muğənni Şəbnəm Tapdığın atasıdır. Şəbnəm adını ilk dəfə Azərbaycanda qızına o qoyub. İlyas Tapdığın həyat yoldaşı Münəvvər Tapdıqova 2012-ci ilin yanvar ayında Yazıçılar birliyinin “Natəvan” zalında keçirilən tədbir zamanı dünyasını dəyişib. Həmin günün gecəsi şair pis yuxu görür. Ertəsi gün həyat yoldaşına tapşırır ki, heç yerə getməsin. Lakin, xanımı onu dinləmir, tədbirə gedir. İlyas Tapdıq da həmin tədbirə gəlir. O, gələndən beş dəqiqə sonra xanımının halı pisləşir və yıxılır. Təcili yardım gələnə qədər isə Münəvvər xanım İlyas Tapdığın gözləri qarşısında dünyasını dəyişir.

Ürəyindən əməliyat olunmuş İlyas Tapdıq isə 25 dekabr 2016-cı ildə axşam saatlarında Bakıda, evində vəfat edir. Şair Badamdar qəbiristanlığında, həyat yoldaşının yanında dəfn olunur.

Oğuz 

Xocalı faciəsi haqqında “13” adlı film təqdim olundu - FOTOLAR-VİDEO

Xəbər xətti

Xocalı soyqırımının törədilməsindən 32 il ötür
00:01 26.02.2024
“Qəbələ” klubu yeni baş məşqçisini açıqlayıb
23:40 25.02.2024
Hikmət Hacıyev Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
23:11 25.02.2024
Zelenski: Azərbaycanın sülh formulunda iştirakından məmnun olardıq
23:00 25.02.2024
XİN: Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsini kədərlə anırıq - YENİLƏNİB
22:40 25.02.2024
Premyer Liqa: “Zirə” 10 oyunluq qələbə həsrətinə son qoyub
22:37 25.02.2024
Rəsmi Bakı: Ermənistanın cəzasızlığına son qoyulmaması, Vətən müharibəsində əhaliyə qarşı cinayətlərə gətirib çıxardı”
22:36 25.02.2024
TDT: Xocalı qurbanlarını ehtiramla yad edir, Azərbaycana dəstəyimizi vurğulayırıq
22:27 25.02.2024
Babam Zəngəzurda ermənilərə qarşı döyüşüb - Qurtulmuş
22:00 25.02.2024
FHN Bakıda iki azyaşlını xilas etdi
21:30 25.02.2024
Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
21:06 25.02.2024
Qəzzada ölənlərin sayı 29 692 nəfərə çatdı
20:59 25.02.2024
Uraloğlu: Zəngəzur dəhlizi ölkəmizi Türk dünyası ilə birləşdirəcək mühüm layihədir
20:22 25.02.2024
Türkiyə ruslar üçün otel qiymətini aşağı salır
20:22 25.02.2024
Almaniya Kiyevə daha 100 milyon avro ayırır
20:00 25.02.2024
732-ci gün: Rusiya Ukraynanın itkilərini açıqladı
19:33 25.02.2024
İndoneziya sahilində güclü zəlzələ olub
19:00 25.02.2024
Putin anlamalıdır ki, Ukrayna NATO üzvü olacaq - Rasmussen
18:27 25.02.2024
XİN: Xocalı soyqırımı Ermənistanın etnik təmizləmə və soyqırımı siyasəti idi
18:23 25.02.2024
Ceyhun Bayramov Xocalı soyqırımının 32-ci ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
18:17 25.02.2024
“Qarabağ” “Qalatasaray”ı ötdü - Reytinq
18:00 25.02.2024
Budanovdan xəbərdarlıq: Krım körpüsündən istifadə etməyin
17:30 25.02.2024
Serxio Aquero karyerasını bir neçə oyunluq bərpa edə bilər
16:00 25.02.2024
Meksikada "Xocalı soyqırımı" abidəsinin önündə anım tədbiri keçirilib
Meksikada "Xocalı soyqırımı" abidəsinin önündə anım tədbiri keçirilib
15:45 25.02.2024
Sumqayıtda intihara cəhdin qarşısı alınıb
15:40 25.02.2024
“Ana harayı” abidəsinin yerləşdiyi parkda hazırlıq işləri YEKUNLAŞDI
15:30 25.02.2024
İsraildə Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb
İsraildə Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb
15:20 25.02.2024
Şotlandiyanın Aberdin Universitetində Xocalı soyqırımı ilə bağlı məlumatlandırma aksiyası keçirilib
Şotlandiyanın Aberdin Universitetində Xocalı soyqırımı ilə bağlı məlumatlandırma aksiyası keçirilib
15:00 25.02.2024
Lukaşenko: KTMT Ermənistansız çökəsi deyil
Lukaşenko: KTMT Ermənistansız çökəsi deyil
14:40 25.02.2024
İstanbulda Xocalı soyqırımına həsr olunmuş konfrans təşkil edilib
14:20 25.02.2024
Lukaşenko yeddinci müddətə prezident olmaq istəyir
14:00 25.02.2024
İraqın şimalında PKK-nın 4 terrorçusu zərərsizləşdirilib
İraqın şimalında PKK-nın 4 terrorçusu zərərsizləşdirilib
13:40 25.02.2024
Sulu qar və qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
13:20 25.02.2024
Oğuzda yaşlı qadına xəsarət yetirildi - Polis naməlum şəxsi axtarır
Oğuzda yaşlı qadına xəsarət yetirildi - Polis naməlum şəxsi axtarır
13:00 25.02.2024
Yaponiya Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyini açıqlayıb
12:40 25.02.2024
Ehtiyatdan çağırılan bir qrup hərbi vəzifəlinin iştirakı ilə döyüş hazırlığı üzrə məşğələlər keçirilib
12:20 25.02.2024
Qətərdə Azərbaycan Mədəniyyət Günləri başa çatdı
12:00 25.02.2024
Atasının ölümündə şübhəli bilinən şəxs tutulub
Atasının ölümündə şübhəli bilinən şəxs tutulub
11:40 25.02.2024
Çinin Qazaxıstan və Qırğızıstanla sərhədlərində zəlzələ olub
11:20 25.02.2024
Bu gün Polşada NATO-nun genişmiqyaslı təlimləri başlayacaq
11:00 25.02.2024
Hamısı