Yazı masası olmayan, sevgi məktublarını xanımından gizləyən Azərbaycanın Xalq şairi – Maraqlı faktlar

Mədəniyyət 12:00 01.12.2023

Bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anım günüdür. Ednews mərhum şair haqqında maraqlı faktları təqdim edir:

Məmməd Araz 1933-cü il oktyabr ayının 14-də Şahbuz rayonunda anadan olub. Burada orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunda təhsil alıb. Tələbəlik illərində institutda yazıçı İsmayıl Şıxlının rəhbərlik etdiyi ədəbiyyat dərnəyinin məşğələlərində fəal iştirak etmişdir.

Məmməd Arazın işləyə biləcəyi ayrıca iş otağı – yazı masası olmayıb. Bir neçə dəfə ev dəyişdiriblər. Buna baxmayaraq, hər dəfə yazmağa macal tapırmış.

Oxucular ona saysız-hesabsız məktublar göndərirmiş. O məktubların içində sevgi məktubları da vardı. Lakin Məmməd Araz xanımı onu görməsin deyə gizlədibmiş:

Xanımı o günləri belə xatırlayır: “Bildim ki, ona sevgi dolu məktublar da yazılırmış. Ancaq Məmməd məndən onları gizlətmişdi. Demişdi ki, sənin ürəyində xal düşməsin deyə, həmin sevgi məktublarını əlyazmalara verdim. 

“Ədəbiyyat qəzeti”nin baş redaktor müavin idi. Nəriman Nərimanovun 100 illiyinə görə qəzetin həmin nömrəsini ona həsr etmişdilər. Səhifəyə xatirələri, onun haqqında yazılar, açılmamış heykəlin şəklini qoymuşdular. Bu, ciddi narazılıq yaratmışdı, deyirdilər, xalq düşməninə niyə qəzetdə geniş yer verilib. Yazıçılar İttifaqında müzakirələr olub. Məmməd Araz həmin vaxt ezamiyyətdəymiş. İclas keçirilir, Məmməd Arazı işdən çıxarırlar, hamı əl qaldırır, bircə Sabir Əhmədov etiraz edir ki, adamın özü burda yoxdur, özü haqqında heç nə deyə bilmir, siz onu işdən çıxarırsınız. Hətta partiyadan çıxarılma söhbəti də olub. Ancaq bu, elə söhbət olaraq qalıb.

Məmməd Araz bundan sonra iki il işsiz qalıb. Və ailə yalnız Ədəbiyyat Fondundan gələn cüzi gəlirlə dolanıb.
***
Yəhudi əsilli sovet şairi Mixail Svetlovun şeirlərini tərcümə etdiyi vaxt ilk dəfə əlləri titrəməyə başlayır. Evdəkilər təşvişə düşür, həkim yanına aparırlar, lakin diaqnoz qoymaq mümkün olmur. Moskvaya gedir. Orada diaqnoz qoyulur ki, bu xəstəlik parkinsondu (mərkəzi sinir sistemində dopamin neyronlarının dağılıb məhv olması).
Ömrünün sonuna kimi "Azərbaycan Təbiəti" jurnalının baş redaktoru olub. Deyilənə görə, xəstə vaxtları, yerişi çətinləşəndə də işə gedib-gəlirmiş.
***
Jurnalın bağlanması məsələsi ortalığa çıxanda Məmməd Araz yuxarılara məktublar yazır. Məktubların birində yazıbmış ki, bu jurnal “Molla Nəsrəddin” jurnalı qədər lazımlı nəşrdir. Onu bağlanmağa qoymayın! O, coğrafiyə fakültəsini qurtardığı üçün təbiəti bilir və çox sevirdi. Bu, onun şeirlərində də hiss olunur.
***
Danışığını, hərəkətini, yerişini itirmişdi. Əlil arabası barəsində nəsə danışanda çox əsəbi halda “Özüm gəzirəm” deyirmiş. Ancaq yeriməyi asan deyildi. Bəzən bütün bədəni titrəyirdi. Bəzən də körpə uşaqlar əllərini, ayaqlarını idarə edə bilmədiyi kimi o da öz bədənini idarə edə bilmirdi. Bütün bədəni əsəndə evdəkilər onu tuturmuşlar ki, sakitləşsin. Son vaxtlar deyirmiş, istəyirəm yatım-qalım yazılarımın içində...

2004-cü ilin 1 dekabrında Bakıda vəfat edib və Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.

Oğuz 

 

Xocalı faciəsi haqqında “13” adlı film təqdim olundu - FOTOLAR-VİDEO

Xəbər xətti

Babam Zəngəzurda ermənilərə qarşı döyüşüb - Qurtulmuş
22:00 25.02.2024
FHN Bakıda iki azyaşlını xilas etdi
21:30 25.02.2024
Prezident İlham Əliyev Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
21:06 25.02.2024
Qəzzada ölənlərin sayı 29 692 nəfərə çatdı
20:59 25.02.2024
Uraloğlu: Zəngəzur dəhlizi ölkəmizi Türk dünyası ilə birləşdirəcək mühüm layihədir
20:22 25.02.2024
Türkiyə ruslar üçün otel qiymətini aşağı salır
20:22 25.02.2024
Almaniya Kiyevə daha 100 milyon avro ayırır
20:00 25.02.2024
732-ci gün: Rusiya Ukraynanın itkilərini açıqladı
19:33 25.02.2024
İndoneziya sahilində güclü zəlzələ olub
19:00 25.02.2024
Putin anlamalıdır ki, Ukrayna NATO üzvü olacaq - Rasmussen
18:27 25.02.2024
XİN: Xocalı soyqırımı Ermənistanın etnik təmizləmə və soyqırımı siyasəti idi
18:23 25.02.2024
Ceyhun Bayramov Xocalı soyqırımının 32-ci ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
18:17 25.02.2024
“Qarabağ” “Qalatasaray”ı ötdü - Reytinq
18:00 25.02.2024
Budanovdan xəbərdarlıq: Krım körpüsündən istifadə etməyin
17:30 25.02.2024
Serxio Aquero karyerasını bir neçə oyunluq bərpa edə bilər
16:00 25.02.2024
Meksikada "Xocalı soyqırımı" abidəsinin önündə anım tədbiri keçirilib
Meksikada "Xocalı soyqırımı" abidəsinin önündə anım tədbiri keçirilib
15:45 25.02.2024
Sumqayıtda intihara cəhdin qarşısı alınıb
15:40 25.02.2024
“Ana harayı” abidəsinin yerləşdiyi parkda hazırlıq işləri YEKUNLAŞDI
15:30 25.02.2024
İsraildə Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb
İsraildə Xocalı soyqırımının qurbanları anılıb
15:20 25.02.2024
Şotlandiyanın Aberdin Universitetində Xocalı soyqırımı ilə bağlı məlumatlandırma aksiyası keçirilib
Şotlandiyanın Aberdin Universitetində Xocalı soyqırımı ilə bağlı məlumatlandırma aksiyası keçirilib
15:00 25.02.2024
Lukaşenko: KTMT Ermənistansız çökəsi deyil
Lukaşenko: KTMT Ermənistansız çökəsi deyil
14:40 25.02.2024
İstanbulda Xocalı soyqırımına həsr olunmuş konfrans təşkil edilib
14:20 25.02.2024
Lukaşenko yeddinci müddətə prezident olmaq istəyir
14:00 25.02.2024
İraqın şimalında PKK-nın 4 terrorçusu zərərsizləşdirilib
İraqın şimalında PKK-nın 4 terrorçusu zərərsizləşdirilib
13:40 25.02.2024
Sulu qar və qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
13:20 25.02.2024
Oğuzda yaşlı qadına xəsarət yetirildi - Polis naməlum şəxsi axtarır
Oğuzda yaşlı qadına xəsarət yetirildi - Polis naməlum şəxsi axtarır
13:00 25.02.2024
Yaponiya Rusiyaya yeni sanksiyalar tətbiq edəcəyini açıqlayıb
12:40 25.02.2024
Ehtiyatdan çağırılan bir qrup hərbi vəzifəlinin iştirakı ilə döyüş hazırlığı üzrə məşğələlər keçirilib
12:20 25.02.2024
Qətərdə Azərbaycan Mədəniyyət Günləri başa çatdı
12:00 25.02.2024
Atasının ölümündə şübhəli bilinən şəxs tutulub
Atasının ölümündə şübhəli bilinən şəxs tutulub
11:40 25.02.2024
Çinin Qazaxıstan və Qırğızıstanla sərhədlərində zəlzələ olub
11:20 25.02.2024
Bu gün Polşada NATO-nun genişmiqyaslı təlimləri başlayacaq
11:00 25.02.2024
Naxçıvan istiqamətində mövqelərimiz atəşə tutulub
10:40 25.02.2024
Argentina prezidenti Trampın seçkilərdə qələbə qazanacağına ümid etdiyini bildirib
10:20 25.02.2024
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ərdoğanı təbrik edib
10:00 25.02.2024
London və Edinburq küçələrində Xocalıya həsr olunmuş məlumatlandırma aksiyası keçirilib
09:40 25.02.2024
Venesuela Türkiyə ilə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı genişləndirir
09:20 25.02.2024
ABŞ-da Respublikaçıların 65%-i Baydenin 2020-ci ildəki qələbəsini qeyri-legitim hesab edib
ABŞ-da Respublikaçıların 65%-i Baydenin 2020-ci ildəki qələbəsini qeyri-legitim hesab edib
09:00 25.02.2024
Pike "Qvardiola dünyanın ən yaxşı məşqçisidir
00:08 25.02.2024
Arda Güler "Real"dakı gələcəyi ilə bağlı qərar verdi
23:29 24.02.2024
Hamısı