Almaniyada fəaliyyət göstərən “İG Karabagh and Eurasian horse breeds” (Qarabağ və Avrasiya at növlərinin dəstəklənməsi və inkişafı) təşkilatının prezidenti Verena Şolian, vitse-prezident Silke Ehrenberger və jurnalist Silke Dehe Azərbaycanda səfərdədirlər.

Verena Şolian əslən Almaniyadandır və bütün həyatı boyu atlarla maraqlanıb. 1990-cı illərin əvvəllərində o, Azərbaycanın Qarabağ atı cinsini özü üçün kəşf edir. Bu növün gözəlliyi və dözümlülüyü onu valeh etmişdi və 1994-cü ildən başlayaraq, özü Qarabağ atı cinsini saxlamağa və yetişdirməyə başlayır.

Onun təsis etdiyi qeyri-kommersiya təşkilatının bütün dünyada 40-a yaxın əməkdaşı var. Təşkilat Qarabağ yarış atlarının yetişdirilməsi, dəstəklənməsi və geniş auditoriyaya təqdimatı ilə bağlı fəal iş aparır. Bu sahədə tərəfdaşlarla birgə dünya miqyasında iş görülür. Son onilliklər ərzində “İG Karabagh and Eurasian horse breeds” təşkilatı Azərbaycanın Qarabağ yarış atlarının təmsil olunduğu bir sıra tədbir və sərgilər keçirib.

Təşkilatın Azərbaycandakı təmsilçisi Günay Rəhimbəylidir.

Bu, Azərbaycana ilk səfər deyil. Verena Şolian, Silke Ehrenberger və Silke Dehe Bakıya 10 dəfədən artıq səfər ediblər. Bu dəfə qonaqlar Azərbaycan Atçılıq Federasiyasının dəvəti ilə gəliblər.

Səfər çərçivəsində qonaqlar Azərbaycan Atçılıq Federasiyasında və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində görüşlər keçiriblər.

Səfərin məqsədi Almaniyada gəaliyyət göstərən bu təşkilatın yetişdirdiyi Qarabağ atlarının pasportlaşdırılması məsələsinin müzakirə olunmasıdır.

Səfər çərçivəsində təşkilatın nümayəndələri, həmçinin Almaniyada fəaliyyət göstərən “Turan Atları” layihəsinin meneceri Murat Adıgüzel və Günay Rəhimbəyli ilə birgə Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunda (BAMF) olublar.

BAMF-ın prezidenti Umud Mirzəyev qonaqları salamlayıb və gördükləri mühüm işlərə görə onlara təşəkkür edib.

Görüş zamanı təşkilatın prezidenti Verena Şolian yetişdirdikləri atların çox sayda şəkillərinin əks olunduğu kitabı U.Mirzəyevə hədiyyə edib. O, kitabın məzmunu haqda qısa məlumat verib: "Kitabda gördüyünüz atların bəzilərinin adları Azərbaycan və türk sözləridir. Məsələn, "Sağol", "Salam", "İlkut", "Ağdam", "Şahin", "Sabah", "İpək". Bunlar Qarabağ, Quba və Ağdam atlarıdır.

Təmiz Qarabağ atlarının sayının azalması ilə əlaqədar biz ona qohum cinsləri axtarıb, onları cütləşdirməli oluruq. Hələ ki, biz Qarabağ atlarını Turan (Türk) və eləcə də, Kabardin atları ilə cütləşdirməyi uğurla həyata keçirmişik".

Görüşdə iştirak edənlərin hamısının diqqətini kitabın üz qabığında atın gözünün təsviri və orada Azərbaycan bayrağının əksini tapması çəkib. Və bu, fotoşop deyil!

Verena Şolian bunun əvvəlcədən planlaşdırılmadığını deyib: "Atın şəklini çəkdiyimiz zaman, yanında əlində bayraqla bir həmkarımız durmuşdu. Biz əvvəlcə bunu görmədik, çünki şəkil çox kiçik idi və yalnız böyüdüldükdən sonra bayrağı gördük. Bu, heyrətamiz və çox gözəldir".

Umud Mirzəyev qonaqlara belə bir gözəl hədiyyə üçün təşəkkür edib:

“Bu, mənim üçün həyatımda aldığım ən böyük hədiyyələrdən biridir. Bu vaxta qədər çox hədiyyələr almışam, amma hesab edirəm ki, bu, ən dəyərlilərindəndir. Mən Qarabağda böyümüşəm və bu atların necə atlar olduğunu, nə qədər dəyərli olduğunu bilirəm. Tanrının onları necə bir incəliklə yaratdığının fərqindəyəm. Sizin hər birinizə təşəkkür edirəm. Qarabağın təbiəti də, insanları da münaqişə anlayışından tamamilə uzaq bir mahiyyət daşıyırlar. Bizim Qarabağ insanları həmişə sülhsevər olub, insanları barışa çağırıb. Bu gün işğal altında olan torpaqlarımıza həmin münaqişə kənardan gətirilib. Düşünürəm ki, sülh Qarabağda yenidən bərqərar olacaq, inşallah. Siz də bu atların məskənində gəzəcəksiniz. Sizin bu işləriniz, fəaliyyətiniz də əslində sülhə xidmət edir”.

“Turan Atları” layihəsinin rəhbəri Murat Adıgüzel də U.Mirzəyevə xatirə hədiyyəsi verib. O, rəhbərlik etdiyi layihə barədə danışıb: “Biz Qarabağ atları ilə yanaşı, Türkmənistan, Qazaxıstan, Qırğızıstan atlarının cütləşməsindən aldığımız nəsli Turan atları adlandırmışıq. Hədəfimiz gələcəkdə daha çox Qarabağ atlarına da sahib olmaqdır. Türkiyə, Azərbaycan, Qırğızıstan, Qazaxıstan – hamısı öz millətimizdir. Azərbaycan isə mənim vətənimdir. Aramızdakı dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin daha da sıx olmağını və hər zaman davam etməyini arzulayıram. Mənim ulu babalarım bu torpaqlarda canlarını verdiyi kimi, mən də öz qanımdan, canımdan keçməyə hazıram”.

Sonda qonaqlara hədiyyələr təqdim olundu. Xanım qonaqlar nəfis işlənmiş Azərbaycan milli geyim dəstlərini geyinib, xatirə şəkli çəkdirdilər. 

Qeyd edək ki, atçılıq bütün türk xalqlarına məxsus çox qədim mədəniyyətdir. Azərbaycanın qədim bölgələrindən biri olan Qarabağ qədim dövrlərdən xüsusi at növləri - "Qarabağ yarış atları" ilə şöhrət qazanıb. Qarabağ at növləri yüksək dağlıq şəraitdə dözümlüyü, sakit davranışı və tünd şabalıdı rənginə görə qiymətləndirilir.

1993-cü ilin avqustunda Ermənistan qoşunları Qarabağın işğalını həyata keçirərkən Ağdam atçılıq zavodunu ələ keçirmişlər. Lakin zavodun at baxıcıları şəhərin işğalına az qalmış Qarabağ atlarını buradan çıxarmağı bacarıb. İşğal illərində at baxıcıları bu cinsin bütün xüsusiyyətlərini qoruyaraq, Qarabağ atının yeni nəslini yetişdirməyə müyəssər olublar.