Ali təhsilini başa vuran gənclərin iş tapa bilməməsi son illər ciddi müzakirə olunan məsələlərdəndir.
Universitet məzunlarının bir qismi ixtisasına uyğun vakansiya tapa bilmədiyi üçün ya fərqli sahələrdə çalışmağa məcbur olur, ya da daha yaxşı təhsil və iş imkanları əldə etmək məqsədilə xaricə üz tutur. Bu isə həm ölkədə kadr potensialının düzgün dəyərləndirilməsi, həm də təhsil sistemi ilə əmək bazarı arasında əlaqənin nə dərəcədə effektiv qurulması məsələsini gündəmə gətirir.
Millət vəkili Fazil Mustafa mövzu ilə bağlı EDnews-a danışarkən qeyd edib ki, əsas problem əmək bazarı ilə təhsil statistikasının uzlaşdırılması məsələsidir:
"Hazırda pedaqoji təhsil sahəsində də eyni problemlər yaşanır. Vakansiyaların sayı ilə işə düzəlmək potensialı olan və bu istiqamətdə təhsil alan şəxslərin sayı arasında ciddi fərq var. Bəzi hallarda məzunların sayı mövcud vakansiyalardan 5-6 dəfə artıq olur. Bu isə hər kəsin işlə təmin olunmasına imkan yaratmır. Əslində, belə bir problem təkcə pedaqoji sahədə deyil, bütün istiqamətlərdə müşahidə olunur. Ona görə də prosesin düzgün tənzimlənməsinə ehtiyac var".
Deputat mövzunun həlli yollarına da diqqət çəkib. O, əlavə edib ki, bunun əsas həlli yollarından biri də özəl sektorların inkişafıdır. Çünki özəl sektor müəyyən problemlər yaşayanda yeni iş yerlərinin yaradılması və məşğulluğun artırılması da çətinləşir. Bu baxımdan, məsələyə xüsusi diqqət yetirilməli, problem əmək bazarı və təhsil sistemi arasında uyğunluğun təmin edilməsi kontekstində həll olunmalıdır. Belə olan halda işsizlik məsələsi artıq gündəlikdə ciddi problem kimi qalmaz.
Təhsil eksperti Elçin Əfəndinin sözlərinə görə isə məzun olan tələbələr təhsil aldıqları ixtisasla bağlı vaxtında düzgün informasiyaya sahib olmaya, kortəbii şəkildə qərar verə, mütəxəssis rəyi almadan seçim edə bilərlər.
"Gələcəkdə hansı ixtisaslara əmək bazarında daha çox tələbat olduğunu araşdırmadan edilən seçimlər nəticə etibarilə məzunların işsiz qalmasına səbəb olur. Ona görə də ilk növbədə əmək bazarı araşdırılmalıdır. Hansı ixtisaslara daha çox tələbat varsa, abituriyentlər həmin sahələr üzrə təhsil almaqda maraqlı olmalıdırlar".
Ekspertin fikrincə, hazırda ölkədə pedaqoji ixtisaslar üzrə kifayət qədər işsiz kadr var. Əgər növbəti nəsil yenidən kütləvi şəkildə pedaqoji ixtisaslarda təhsil almağı düşünürsə, bu, böyük yanlışlığa səbəb ola bilər. Çünki onlar gələcəkdə iş tapmaq və işləmək baxımından müəyyən çətinliklərlə üzləşəcəklər:
"İşsizlik probleminin yaranmasının əsas səbəblərindən biri budur ki, əmək bazarı üzrə ciddi təhlillər aparılmalı və yalnız zəruri, vacib sahələr üzrə plan yerləri ayrılmalıdır. Digər tərəfdən, bölgələrdə iş yerlərinin yaradılması da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, ölkəmizdə kənd təsərrüfatı yönümlü kadrlara ehtiyac var. Lakin bölgələrdə kənd təsərrüfatını daha da inkişaf etdirmək lazımdır ki, bu ixtisas üzrə təhsil alan şəxslərin rahat şəkildə işlə təmin olunması mümkün olsun. Bu baxımdan, roblemin həlli istiqamətində tələbat olan ixtisaslar üzrə plan yerləri müəyyən qədər artırılmalı, az tələbat olan ixtisaslar üzrə isə plan yerləri azaldılmalıdır. Belə olduğu halda, qarşıdakı dövrdə daha balanslı əmək bazarı və kadr hazırlığı formalaşar, məzunların işlə təminatı isə yaxşılaşar".
Aytac Kərimova | EDnews
