Tacikistanda hicab niyə qadağan edildi? – Türkiyəli Politoloqdan ÖZƏL AÇIQLAMA

Müsahibələr 11:45 24.06.2024

"Tacikistanda hicab qadağası hökumətin 1997-ci ildən bəri davam etdirdiyi siyasi xəttin əksi kimi qiymətləndirilir. Cümə axşamı imzalanan qərar prezident Rəhmanın 30 illik hakimiyyəti dövründə qəbul etdiyi neo-kommunist siyasətlərin sonuncusu idi".

Bu fikirləri Ednews-a türkiyəli politoloq Tuğçe Ersoy  bildirib. Onun sözlərinə görə, Tacikistanda digər Mərkəzi Asiya ölkələri kimi dini ekstermizmin önünü almağa çalışır:

“Müvafiq olaraq, qanunu pozan şəxs mülki şəxsdirsə, Tacikistanda 7 min 920 somoni (1295 manat), dövlət məmurudursa, 54 min somoni (8672), dini qurumdursa, 57 min 600 somoni (9222) cərimə olunacaq. Tacikistanda bütün ekstremist meyllər ölkənin mühüm tabuları sırasındadır. Bu gün ölkədə qadağan olunmuş siyahıda 18 terror təşkilatı və siyasi hərəkat var. 2015-ci ildə bağlanan İŞİD və Əl-Qaidə, eləcə də Tacikistan İslam Diriliş Partiyası (TİDP) və Qrup-24 kimi təşkilatlar ekstremizm və terrorizmin əsas mənbəyi kimi qiymətləndirilir. Nəhayət, İŞİD-in Xorasan qolunun üzərinə götürdüyü Rusiya paytaxtında Crocus City Hall binasına edilən hücumda, Rusiya hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən tutulan 4 nəfərin Tacikistan pasportu vardı. Martın 22-də 144 nəfərin öldüyü, 551 nəfərin yaralandığı hücum Tacikistanda mövcud hökumətin qəbul etdiyi anti-ekstremizm siyasətinin legitimliyini təmin edən arqumentlərdən biri idi”.

Politoloq vurğulayıb ki, Tacikistan bu qərarla şəriətçi siyasi qrupların qarşısını alır:

“30 il əvvəl hazırkı prezident Rəhman Tacikistanda İslami qaydalara əsaslanan dövlətin qurulması ehtimalına reaksiya olaraq başlayan və dəstəkdən qaynaqlanan vətəndaş müharibəsində Tacikistan İslam Diriliş Partiyasının (TİDP) hərbiləşdirilmiş qüvvələri ilə toqquşdu. 1997-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) rəhbərliyi ilə əldə edilən razılaşmada müxalifətdə olan Tacikistan İslam Dirçəliş Partiyasına (TİDP) və 5 ildir davam edən vətəndaş iğtişaşlarına bir sıra imtiyazlar verilmişdir. Müharibə zamanı insanlar evlərini tərk etmək məcburiyyətində qaldılar, nəticədə münaqişə sülh yolu ilə həll edildi. Razılaşmaya əsasən, şəriəti dəstəkləyən TİDP nümayəndələri hökumətin 30 faizini bölüşəcək, TİDP sovet dövründən sonra Orta Asiyada İslam dəyərləri üzərində qurulmuş ilk partiya kimi tanınacaq və müsəlman çoxluqda təmsil olunacaq”. 

Politoloq qeyd edir ki, hakimiyyət dəyişdiyi bir ildə 1938 məscid bağlanmışdı, bu isə davamıdır:

“1990-cı illərdə Tacikistana şəriət gətirmək istəyən və Orta Asiyada ilk islam yönümlü partiya olan TİDP, qanunvericilik, icra və məhkəmə hakimiyyətləri üzərində təsirini günü-gündən artıran prezident Rəhmana qarşı çıxmaqda və ona meydan oxumaqda çətinlik çəkirdi.  Dəyişən siyasi atmosferə görə partiya əvvəlkindən daha mötədil olub. Xüsusən də 2006-cı ildə qurucu prezident Səid Abdullah Nurinin vəfatından sonra TİDP rəsmiləri 2009-cu ildə prezident Rəhmanın ictimai və təhsil müəssisələrində tətbiq etdiyi hicab qadağasını İslami baxımdan deyil, insan haqlarının pozulması ilə tənqid edəcəklər. 2015-ci ildə hökumətin mühüm bürokratlarından olan general Əbdülhalim Nəzərzodanın uğursuzluğa düçar olduğu və həyatını itirdiyi çevriliş cəhdinə TİDP-yə bağlı şəxslərin kömək etdiyi iddia edilmişdi. Elə həmin il Tacikistan Ali Məhkəməsində baxılan işdə hökumətin təqdim etdiyi fayllar nəticəsində partiyanın fəaliyyətini dayandırması qərara alınıb. Bu gün əhalisinin 96 faizinin özünü müsəlman adlandırdığı və 10 milyona yaxın insanın yaşadığı Tacikistan ABŞ-ın Beynəlxalq Dini Etiqad Azadlıqları Komissiyasının (USCIRF) 2023-cü il hesabatında “xüsusi əhəmiyyət kəsb edən ölkələr” sırasındadır. Tacikistan Dini İşlər Komitəsinin 2017-ci il tarixli açıqlamasında, cəmi bir ildə 1938 məscidin bağlandığı, ibadət yerlərinin çayxana, tibb məntəqəsi kimi yerlərə çevrildiyi bildirilib”.

Xəyal Ramiz

Bakının Parlament prospektində təmir işləri yekunlaşdı - FOTOLAR/VİDEO

Xəbər xətti

"Sülh prosesinə Çin də daxil olmalıdır" - Çexiya prezidenti
"Sülh prosesinə Çin də daxil olmalıdır" - Çexiya prezidenti
16:20 25.07.2024
Sülhə böyük zərbə: Ermənistan savaşa hazırlanır! - Türkiyəli ekspertin şərhində
16:15 25.07.2024
SON DƏQİQƏ: Ermənilərin Tovuzda təxribatının QARŞISI ALINDI
16:11 25.07.2024
Füzulidə yük maşını dirəyə çırpıldı, ölən var
Füzulidə yük maşını dirəyə çırpıldı, ölən var
16:10 25.07.2024
Dövlət hesabına xaricdə təhsil alacaq şəxslərin ilkin SİYAHISI TƏSDİQLƏNDİ
16:00 25.07.2024
Polkovnik rektor TƏYİN EDİLDİ
15:50 25.07.2024
Mehriban Xanlarovaya ağır itki
15:40 25.07.2024
Çexiya səfirliyinin nümayəndələri BAMF - ın qonağı olublar - FOTOLAR
15:30 25.07.2024
Ağadadaş Ağayevi döyən mühafizəçi adam oğrusu imiş... - Vəkil danışdı
15:18 25.07.2024
Rusiyada “Instagram”ın fəaliyyəti bərpa oluna BİLƏR
15:09 25.07.2024
Nazir: “Azərbaycan yaxın gələcəkdə Serbiyaya qaz tədarükünü artıra bilər”
15:00 25.07.2024
Afrikadakı böhranda Türkiyə əleyhinə açıqlama: Türk gəmilərini istəmirik
Afrikadakı böhranda Türkiyə əleyhinə açıqlama: Türk gəmilərini istəmirik
14:55 25.07.2024
"Yaşıl Enerji sahəsində inqilab edəcəyik" - Keir Starmer
"Yaşıl Enerji sahəsində inqilab edəcəyik" - Keir Starmer
14:50 25.07.2024
Rusiya və Çin hərbi hava qüvvələri Alyaskada səmasında
Rusiya və Çin hərbi hava qüvvələri Alyaskada səmasında
14:45 25.07.2024
Hərbi liseylərə qəbul imtahanının nəticələri AÇIQLANDI
14:40 25.07.2024
NASA-dan bir ilk: kosmosa 4K video yayımı
NASA-dan bir ilk: kosmosa 4K video yayımı
14:40 25.07.2024
Ağadadaş Ağayevlə mühafizəçi haqda QƏRAR VERİLDİ
Ağadadaş Ağayevlə mühafizəçi haqda QƏRAR VERİLDİ
14:35 25.07.2024
Bakıda bu heykəllər restavrasiya ediləcək
Bakıda bu heykəllər restavrasiya ediləcək
14:30 25.07.2024
Polad Bülbüloğlu parlament seçkilərində İŞTİRAK EDƏCƏK
Polad Bülbüloğlu parlament seçkilərində İŞTİRAK EDƏCƏK
14:25 25.07.2024
Peskov: "Ümid edirik Ermənistan Kiyevin seçdiyi yolu seçməyəcək"
14:20 25.07.2024
Bakıda mübahisə etdiyi gənc oğlanı öldürən şəxsə hökm oxundu
14:15 25.07.2024
Milli Qəhrəman Natiq Qasımovun anasına ev verildi
14:05 25.07.2024
Rusiya taxıl müharibəsini qazanarsa bunun dünyaya təsiri necə olacaq? – Xarici ekspertin açıqlamasında
14:00 25.07.2024
Azərbaycan Serbiyanı COP29-a DƏVƏT ETDİ
13:57 25.07.2024
Tovuzda həmkəndlisini döyərək öldürən şəxs həbs edildi
13:50 25.07.2024
Bu yerlərdə dayanan avtomobillər CƏRİMƏLƏNƏCƏK – RƏSMİ
13:41 25.07.2024
HDQ kursantları gəmiləri döyüşə hazır vəziyyətə gətirdi - VİDEO
13:35 25.07.2024
Axtarışda olan FETÖ üzvləri Türkiyədə saxlanılıb
13:25 25.07.2024
Ədliyyə naziri: İvanişvilinin prezidentliyə namizədliyi irəli sürülə bilər
13:15 25.07.2024
Azərbaycanda mehmanxanaların gəlirləri 27% artıb
13:10 25.07.2024
Kreml: "Təhlükəsizlik məsələsi hicabdan daha vacibdir"
Kreml: "Təhlükəsizlik məsələsi hicabdan daha vacibdir"
13:00 25.07.2024
Britaniya kral ailəsinin sərvəti kəskin şəkildə ARTIB
Britaniya kral ailəsinin sərvəti kəskin şəkildə ARTIB
12:50 25.07.2024
Sabah yağış intensivləşəcək
12:40 25.07.2024
Bakının Parlament prospektində təmir işləri yekunlaşdı - FOTOLAR/VİDEO
12:31 25.07.2024
İqbal Əbilovun həbs detalları məlum oldu - Ermənistanla gizli sövdələşmələr...
12:22 25.07.2024
İtaliya Amazonun pullarını müsadirə etdi - SƏBƏB
İtaliya Amazonun pullarını müsadirə etdi - SƏBƏB
11:55 25.07.2024
Nazirlikdən qeyri-sabit hava ilə bağlı
11:45 25.07.2024
Qadını yaşadığı evdə qətlə yetirmək istəyən həmkəndlisi HƏBS OLUNDU
11:38 25.07.2024
Harris prezident seçilərsə, ABŞ-ın xarici siyasətində nələr dəyişəcək?
Harris prezident seçilərsə, ABŞ-ın xarici siyasətində nələr dəyişəcək?
11:30 25.07.2024
Şuşada seysmik stansiya fəaliyyətə başladı
11:25 25.07.2024
Hamısı